EKONOMİ

Küresel piyasalarda geçen hafta ABD'den gelen istihdam verisi sonrası bu hafta da enflasyon verisi öne çıkıyor. Bu verilerin Fed'in hareketlerine dair sinyaller vermesi beklenirken, ECB'nin perşembe günü kararı da ön plana yer alıyor. Borsa İstanbul ralliye devam ederken, dolar ve euro da TL karşısında yükselişini sürdürüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Aylık Fiyat Gelişmeleri raporunu yayımladı.

Enflasyon, şu dönem üniversiteden mezun olan gençlerin bilmediği düzeylere ulaştı, işsizlik kendi kulvarında ödün vermeden ilerliyor, cari denge, dış ticaret gibi hedeflerde genelde rekor düzeylerde olsak da bu kısım da negatif bağlamda gerçekleşirken, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Türkiye'nin ekonomik başarısını merak eden ülkeler olduğunu söyleyince herkes adeta Cinayet Süsü filmindeki suç uzmanı Dizdar Koşu'nun taktiğini uyguladı: Kim, nerede, ne zaman, ne belli gibi soruları sıraladı.

Haftanın ilk günü yurt içinde Hazine ihalesi, reel kur endeksi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB) 'Aylık Fiyat Gelişmeleri' raporu izlenecek. Kabine toplantısı da gündemin öncelikli maddeleri arasında yer alıyor. Yurt dışında öne çıkan bir veri bulunmuyor.

Enflasyon, betimlersek cebimizdeki paranın, hesabımızdaki maaşın hatta hesabımıza henüz girmemiş ödemenin, beklediğimiz satışın, paraziti diyebiliriz. Ekonomide hem adaleti hem de refahı bozan bir denge olan enflasyon, hayatımıza kısa sürede girdi, çıkması da uzun sürecek gibi görünüyor. Ekonomistler ne diyor? Birçok sorunun cevabını aradık. Gelin birlikte bulalım👇

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bankacılık sektörünün nisan ayına ilişkin kârlılık oranlarını açıkladı. Faizlerin indirilmesi ile bankacılık tarafında faizlere de belirli sınırlamalar getirilmesi, KKM uygulamaları, kredi faiz oranları ile sıklıklar gözlerin üzerinde olduğu bankalar bu dönemde karlarını dikkat çekici bir şekilde artırdılar.

ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından atılan sıkılaştırma adımlarının etkileri takip edilirken, bu etkilerin en önemli göstergelerinden biri olan tarım dışı istihdam beklentilerin üzerinde geldi. Beklentilerden daha iyi gelen tarım dışı istihdam verilerinin de etkisi ile hisse senedi piyasalarında değer kaybı görüldü.Tarım dışı istihdamın artmaya devam etmesinin Fed'in para politikasında agresif adım atmasını kolaylaştıracağı değerlendirmelerinin etkisiyle Wall Street açılışı öncesi vadeli endeksler teknoloji sektörü öncülüğünde düşerken, spot endeksler de güne düşüşle başladı.

TÜİK'in bugün açıkladığı enflasyon verilerinde sepetteki ürünlerin fiyatlarının açıklanmaması çok eleştirildi. Uzun dönemdir eleştirilerin odağında olan kurum, güvenilirlik açısından sorgulanırken, bu konuda yöneticiler sıklıkla açıklama yapma gereği de duyuyor. Tabi kurumda bir de sıklıkla değişen yönetici problemleri yaşanıyor. Bugün de böyle bir gelişme yaşandığı iddia edildi.

Bugün açıklanan TÜİK enflasyonu sadece beklentilerin çok altında kalmakla kalmadı bir de fiyat verilerinin açıklanmaması ile de gündem oldu. Fiyatların açıklanmamasının kurum tarafından alınan bir karar olduğu belirtilirken, zam yağmuruna tutulduğumuz şu dönemlerde en çok merak edilen kısım ise fiyatlardı. Enflasyonda yükselişin hız kazandığı dönemden bu yana geçen aylar içinde uçan rakamlarda hali hazırda 'madde sepeti' olarak nitelendirilen TÜİK fiyat verileri sıklıkla tartışma konusu oluyordu.

Nereden başlayacağımızı bilmediğimiz yerde bize Merkez Bankası yol gösterdi. 'Fiyat istikrarını sağlamak' temel görevi ile çıkılan yolda önce 2021 yılında açıklanan 4. Enflasyon Raporu toplantısında bir sürpriz vardı. Eylül ayında aylar sonra başlanan faiz indirimi Ekim toplantısında dozu artarak sürünce herkesin sorusu bu yönde oldu. Tabi ya yüzde 19,25 olan enflasyon yüzde 19 ile başladığı Eylül ayında faiz 18'e indi, enflasyon 19,58'e çıktı. Ekim'de faiz 16'ya indi, enflasyon 19,89'a çıktı. Buraya kadar aslında her şey sakindi. Sonra ne olduysa rakamlar virajı alıp, düz yolu bulunca, biraz gaza bastı.

Emlak piyasasında hareketin sonu gelmiyor. Ev fiyatları bir dönem 'ayrı eve çıkarken', sonra kiralar rüştünü ispat etmenin peşine düşmüştü. Alan, satan, alamayan, satamayan, kiralık ev bulamayan, kira ödeyemeyen, kira artıramayan, kirası artmasın diye evinden çıkamayan herkes isyandaydı. Bitti mi? Henüz değil ama çözüm arayışları sürüyor.

TÜİK uzun zamandır tartışılan enflasyon verilerine kendi yöntemiyle nokta koydu. Enflasyonda resmi veri sağlayıcısı olan kurum, Mayıs 2022 itibarıyla verilerin içinde bazı önemli detayları açıklamadı.

Türkiye İstatistik Kurumu olan resmi TÜİK enflasyon verileri açıklandı. Açıklandı da! Biraz eksik açıklandı. Mayıs ayı madde fiyatlarının görülmediği veride ekonomistler, beklentilerin çok çok altında gelen rakamı ve üretici fiyatlarındaki artışın tüketiciye geçmemesini bu haber yazılırken halen anlamaya çalışıyordu.

Küresel piyasalarda ABD verileri yakından izlenirken, yurt içinde bugün enflasyon kritik konumdaydı. Borsa İstanbul'da dün bir coşku havası görülürken, zirveler, rekorlar yeni seviyelere taşındı, bugün ise günü düne yakın tamamladı. Dolar görece olarak sakin seyrederken, altın ve petrolün seyri de yakından takip ediliyor.

Haftanın son işlem gününde yurt içinde enflasyon rakamları, yurt dışında ise ABD iş gücü istatistikleri takip edilecek.