İkinci Dünya Savaşı’ndan Sonra Dünyadaki Darbeler ve Darbe Girişimleri

 > -
2 dakikada okuyabilirsiniz

Türkiye hala 15-16 Temmuz’da yaşanan darbe girişiminin etkisi altında. Türkiye’nin siyasi tarihindeki iki askeri darbe (1960 ve 1980) ve üç muhtıra (12 Mart, 28 Şubat ve 27 Nisan) olaylarının ardından gerçekleşen bu girişim, aynı zamanda ilk defa halkın tanklara karşı sokaklara dökülmesine de yol açtı. 

Peki İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana dünya kaç darbeye ve darbe girişimine şahit oldu?

Doğruluk Payı'ndan Bengi Cengiz'inAmerikalı akademisyenler Jonathan M. Powell ve Clayton L. Thyne’nin derlediği verilere dayandırdığı habere göre; 1950 yılından 2010 yılına dek dünyada 475 adet darbe veya darbe girişimi söz konusu oldu.

475 olayın 236'sında ordu yönetime el koydu

Bunların 239’u darbe girişimi olarak kaldı ve sivil yönetim tarafından bertaraf edildi. 236’sı ise askeri kanadın sivil yönetime el koyması ile sonuçlandı. Diğer bir deyişle, bu 475 olayın yüzde 50,32’si darbe girişimi olarak kalırken, yüzde 49,68’inde ise darbe gerçekleşmiş.

Söz konusu darbe girişimleri ile gerçekleşen darbelerin coğrafi dağılımı

Darbe ve darbe girişimlerinin coğrafi olarak yüzdesel dağılımı

Tablolardan görüldüğü üzere, 1950 yılından bu yana yaşanan darbelerin ve darbe girişimlerinin büyük bir çoğunluğu Afrika’da ve Latin Amerika’da gerçekleşti.

Darbe ve darbe girişimlerinin harita üzerinde dağılımı

Darbe girişimlerinde ve gerçekleşen darbelerde artış söz konusu mu?

Veri tabanı yıllara göre incelediğinde bazı dönemlerin darbe girişimleri ve gerçekleşen darbe sayısı açısından yoğun olduğunu görülüyor. Örneğin, 1966 yılı hem darbe girişimleri açısından hem de gerçekleşen darbeler açısından veri seti içindeki zirve noktasını işaret ediyor.

Söz konusu veri 5 yıllık periyotlar halinde incelendiğinde ise belirli dönemlerde darbelerin ve darbe girişimlerinin sayılarının arttığı görülüyor. 

Özellikle 1960-1975 arasında çok sayıda darbe ve darbe girişimi gerçekleşmiş durumda. Özellikle sömürgelikten kurtulan Afrika devletleri ile Latin Amerika’da çok sayıda darbe ve darbe girişimi gerçekleşmişti.

Güncel Darbeler ve Darbe Girişimleri

2010 yılından beri dünyada 10 tane darbe girişimi yaşanırken, 9 tane de darbe gerçekleşti. 

Bu tarih aralığında darbe girişimlerine sahne olan ülkeler şunlar: Gine-Bissau, Madagaskar, Gine, Mali, Sudan, Papua Yeni Gine, Lesotho, Burkina Faso, Burundi ve Türkiye. 

Darbe yaşayan ülkeler ise şunlar: Nijer, Mısır, Gine-Bissau, Mali, Maldivler, Ukrayna, Burkina Faso ve Tayland.

Kaynaklar:

Doğruluk Payı

Powell&Thyne Veriseti

Konuyla İlgili Akademik Makaleler

Akademik Makale

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

Başlıklar

Amerika Birleşik DevletleriDarbeMısırPapua Yeni GineUkrayna
Görüş Bildir