Çocuklara Sosyal Medya Yasağı 1 Kasım’da Başlıyor: Yasak Avustralya’da İşe Yaramadı
Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya hesabı açması, kullanması ve yönetmesi 1 Kasım 2026’dan itibaren engellenecek. Konuya ilişkin yönetmelik 10 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlandı. Peki bu tür yasaklar gerçekten işe yarıyor mu?
Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (Edam), Eylül 2026’da yayımladığı “Çocukların Sosyal Medyaya Erişimi” raporunda bu soruyu, yasağı ilk uygulayan ülkelerin verileriyle inceledi. Rapor yönetmeliğin yayımlanmasından önce hazırlandığı için son metni yansıtmıyor; ancak bulguları, Türkiye’deki uygulamanın nasıl şekilleneceğini anlamak için dikkat çekici.
Türkiye’de 15 yaş altı sosyal medya yasağı 1 Kasım’da başlıyor.
1 Mayıs 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşın altındaki çocuklara hizmet vermemesini ve yaş doğrulama dahil teknik ve idari önlemler almasını zorunlu kılıyor. 10 Ekim’de yayımlanan yönetmeliğe göre 15–18 yaş grubu için “ayrıştırılmış hizmet” sunulacak: Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, mesajlaşma kısıtlanacak, canlı yayın ve rehber senkronizasyonu yasaklanacak. Mevcut hesapların doğrulanması için son tarih 31 Mart 2027.
Avustralya’da yasak sonrası 4,7 milyon hesap kaldırıldı ya da kısıtlandı.
Avustralya’da 16 yaş altına yönelik düzenleme 10 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi. Platformların bildirdiğine göre Mart 2026’ya kadar yaklaşık 4,7 milyon hesap kaldırıldı, devre dışı bırakıldı ya da kısıtlandı. Edam raporu, bunların tek tek çocuk değil hesap sayısı olduğunu vurguluyor. 898 ailenin katıldığı bir ebeveyn anketinde, kapsam dahilindeki platformlarda hesap sahipliği düzenlemeden önceki %49,7’den sonrasında %31,3’e geriledi.
Ama çocukların çoğu platformlardan çıkmadı: Kullanım yalnızca %85,9’dan %81,5’e düştü.
Temmuz 2026 itibarıyla 4.000’den fazla çocuk ve aileyi kapsayan eSafety araştırmasının ilk sonuçlarına göre bildirilen hesap sahipliği %52,4’ten %42,1’e, herhangi bir kullanım ise %85,9’dan %81,5’e düştü. Anketlerde yasaktan önce Facebook, Instagram, Snapchat veya TikTok kullanan 16 yaş altı çocukların %63,6 ile %69,4’ü hesabını sürdürdü; erişimi sürdürenlerin %66,8’i platformun yaşını sormadığını söyledi. 408 ergenle yapılan erken bir gözlemde de katılımcıların %85’inden fazlası kısıtlı platformları kullanmaya devam ediyordu. eSafety, sonuçları değerlendirmek için henüz çok erken olduğunu belirtiyor.
Fransa’da Anayasa Konseyi 15 yaş altı yasasının en önemli maddesini iptal etti.
14 Ağustos 2026’da Fransız Anayasa Konseyi, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesaplarını yasaklayacak mevzuatın en önemli maddesini iptal etti. Konsey, reşit olmayanların korunmasını meşru bir amaç olarak kabul etti; ancak yasağın aşırı geniş bir hizmet yelpazesini kapsadığını, ebeveynlere izin verme imkânı tanımadığını ve herkesten yaş kanıtı istediğini belirterek önlemi orantılı bulmadı. Edam raporu, kararın Türkiye için bağlayıcı olmadığını ancak gerekçesinin Türkiye’nin de referans aldığı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadıyla paralellik taşıdığını not ediyor.
Edam: Tam ölçekli uygulamadan önce güvenceler test edilmeli. Platform bazı kısıtlamalar olmalı
Rapora göre başarı, yaş eşiğinin kendisinden çok yaş doğrulamanın nasıl yapıldığına, hangi verilerin işlendiğine ve hata-itiraz mekanizmalarının nasıl çalıştığına bağlı. Edam, platformun yalnızca “15+” gibi doğrulanmış bir sonuç öğrenmesini, kimlik bilgisi almamasını ve e-Devlet’in tek doğrulama kanalı olmamasını öneriyor. Başarının kapatılan hesap sayısıyla ölçülmemesini, çocukların daha az denetlenen alanlara kayma riskinin de izlenmesini istiyor. Temel güvenceler 1 Kasım’dan önce test edilemezse tam uygulamanın kısa süreli ertelenmesinin değerlendirilmesini öneren rapor, 15 yaş altına mutlak yasak yerine riske ve özelliklere dayalı bir erişim rejimini savunuyor.
Kaynak: Edam, “Çocukların Sosyal Medyaya Erişimi: Türkiye için politika önerileri” (Yazar: Sinan Ülgen), Eylül 2026.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın