45-65 Yaş Arasında Bu 3 Alışkanlığa Dikkat: Demansı 13 Yıl Geciktirebilir
Demanstan korunmanın kesin bir yolu olmasa da orta yaşlarda edinilen bazı alışkanlıklar ilerleyen yıllardaki riski etkileyebiliyor. Yeni bir araştırmaya göre 45-65 yaş arasında tansiyonu kontrol altında tutmak, diyabetten uzak durmak ve sigara kullanmamak, demanssız geçirilen yaşam süresini 13 yıla kadar uzatabilir.
ABD ve Çin'den araştırmacıların gerçekleştirdiği ve Neurology Open Access dergisinde yayımlanan çalışmada, 12 bin 409 kişinin sağlık verileri değerlendirildi.
Katılımcılar ortalama 26 yıl boyunca takip edildi.
Araştırmacılar özellikle orta yaş dönemindeki damar sağlığıyla ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan demans arasındaki bağlantıya odaklandı. Elde edilen sonuçlar, tansiyonun normal seviyelerde tutulması, diyabetten korunulması ve sigara kullanılmamasının demanssız geçirilen yaşam süresiyle güçlü bir ilişki taşıdığını gösterdi.
Bu üç faktörün kontrol altında tutulmasının, demans başlangıcını yaklaşık 12,6 yıl geciktirebileceği hesaplandı.
45-65 yaş aralığı neden önemli?
Araştırmanın dikkat çektiği noktalardan biri de risk faktörlerinin özellikle orta yaşlarda önem kazanması. Yüksek tansiyon, diyabet ve sigara kullanımı damar sistemine zarar verebildiği için yalnızca kalp-damar sağlığını değil, beynin kan dolaşımını da etkileyebiliyor.
Dolayısıyla beyin sağlığı için alınacak önlemlerin ileri yaşlarda değil, çok daha erken dönemde başlaması gerekiyor. Araştırmacılara göre 45-65 yaş aralığı, değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması açısından kritik bir dönem olabilir.
Çalışmada yalnızca yaşam tarzı faktörlerine bakılmadı.
Katılımcıların yaşı, cinsiyeti, ırkı ve fiziksel aktivite düzeylerinin yanı sıra Alzheimer hastalığıyla ilişkilendirilen APOE4 geninin varlığı da analizlerde dikkate alındı.
Araştırmacılar, üç risk faktörünün tamamına sahip kişilerin hem demansla daha erken karşılaştığını hem de yaşam sürelerinin daha kısa olduğunu belirledi.
Çalışmanın sonuçları, demans riskinin yalnızca genetik yatkınlıkla açıklanamayacağını; kişinin yaşam boyunca değiştirebileceği bazı alışkanlıkların da önemli bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Araştırmada kadınların, üç risk faktörünün tamamını taşımaları halinde çalışma başlangıcından itibaren ortalama 18,1 yıl demanstan uzak yaşadığı görüldü.
Erkeklerde ise bu süre 16,6 yıl olarak hesaplandı.
Katılımcı grupları arasında da farklılıklar bulundu. Beyaz katılımcılarda demanssız yaşam süresi ortalama 19,6 yıl olurken, Siyah katılımcılarda 16 yıl olarak kaydedildi. Araştırmacılar bu farklılıkların sağlık hizmetlerine erişim ve toplumdaki sağlık eşitsizlikleri gibi daha geniş faktörlerle bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.
Sigarayı bırakmak ve tansiyonu kontrol etmek fark yaratabilir
Araştırma, bu üç faktörün doğrudan değiştirilmesinin demans riskini ne ölçüde azalttığını kesin olarak kanıtlamıyor. Bunun nedeni çalışmanın gözlemsel verilere dayanması. Yani araştırmacılar bir kişiye sigarayı bıraktırıp sonucunu kontrollü şekilde ölçmüş değil.
Buna rağmen elde edilen bulgular, orta yaşlarda tansiyonu kontrol altında tutmanın, diyabetten korunmanın ve sigaradan uzak durmanın yalnızca fiziksel sağlık açısından değil, uzun vadeli beyin sağlığı açısından da önemli olabileceğine işaret ediyor.
Araştırmacılar, gelecekte yapılacak çalışmaların sigarayı bırakmak veya yüksek tansiyonu tedavi etmek gibi belirli değişikliklerin demans riskini nasıl etkilediğini daha ayrıntılı biçimde incelemesi gerektiğini belirtiyor.
Dünya genelinde her yıl milyonlarca yeni demans vakasının ortaya çıkması beklenirken, hastalığın başlangıcını birkaç yıl dahi geciktirebilecek önleyici stratejiler toplum sağlığı açısından büyük önem taşıyor. Yeni araştırma da özellikle orta yaşların bu mücadelede sanılandan çok daha kritik olabileceğini gösteriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
18 Yaşında Üniversite Hocası Oldu, Guinness Rekorunu Kırdı
Yorum Yazın