GÜNDEM

ANKARA (AA) - Avrupalı bir grup milletvekili, Mısır yönetimine 'siyasi tutukluların salıverilmesi' çağrısında bulundu.Deutsche Welle'nin haberine göre, ABD'li senatörlerin ardından Avrupalı 222 milletvekili, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'ye ithafen, ülkede güvenli olmayan koşullarda haksız yere tutulan aktivistler, gazeteciler, avukatlar ve diğer siyasi tutukluların serbest bırakılması çağrısıyla bir mektup yayımladı.Fransız ve Belçikalı milletvekillerinin öncülük ettiği mektup, Avrupa Parlamentosuna üye 7 ülkeden milletvekillerince imzalandı. Mektupta, Mısır'da haklarında suçlama ya da yargılama olmaksızın veya aileleri ve avukatlarıyla iletişimi olmadan uzun süreli gözaltında tutulan kişi sayısının giderek artması ve yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını sürecinde aşırı kalabalık koşullarda tutulan bu kişilerin daha da risk altına girmesine ilişkin endişeye işaret edildi.ABD merkezli Kahire İnsan Hakları Çalışmaları Enstitüsünden yapılan açıklamada da Mısır yönetimine yapılan baskının, 'uluslararası toplumun, Mısır'daki hak ihlalleri nedeniyle artan hayal kırıklığını gösteren eşi görülmemiş bir seferberlik' anlamına geldiği değerlendirmesinde bulunuldu.'Mısır'da hapse girdiğinizde, asla aynı şekilde çıkmazsınız'Mısır Haklar ve Özgürlükler Komisyonundan Araştırmacı Mina Thabet, 'Bu, ülkedeki ihlallerin boyutunun kötü şöhretinin açık bir yansımasıdır.' dedi.Mektuplarda, doğrudan önde gelen birkaç siyasi mahkumun isimlerinin yer aldığına değinen Thabet, Mısır'ın tutuklu yargılama sistemi nedeniyle 'binlerce değilse bile yüzlercesinin' zorla kaybedildiğini ya da haksız şekilde aylarca veya yıllarca gözaltında tutulduğunu ileri sürdü.2016'da kendisi de hapse atılan Thabet, gözaltı, hücre hapsi ve kötü muamelenin psikolojik etkilerinin ömür boyu sürdüğünü söyleyerek, 'Mısır'da hapse girdiğinizde, asla aynı şekilde çıkmazsınız.' dedi.Mısır yönetimi ise 'hapishanelerde mahkumlara yönelik kötü muamele' iddialarını reddediyor.Birleşmiş Milletler (BM) insan hakları uzmanları, Kovid-19 salgınında aşırı kalabalık hapishanelerde tutulanların karşılaştıkları 'ciddi riskler' konusunda endişelerini dile getiriyor.Cenevre Merkezli Adalet Komitesi adlı insan hakları kuruluşu, bu yılın ilk yarısında Kovid-19 nedeniyle ölen 17 tutuklu da dahil olmak üzere, 51 mahkumun, kasıtlı tıbbi ihmal nedeniyle hayatını kaybettiğini bildirdi.Sisi'ye 'siyasi tutukluları serbest bırakma çağrısı' yapılmıştıABD'de parlamenterler, pazartesi günü Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah Sisi'ye yazdıkları mektupta, ülkedeki siyasi tutukluların salıverilmesi çağrısında bulunmuştu.Demokrat Partili 55 Senatör ve Temsilciler Meclisi üyesiyle bağımsız Vermont Senatörü Bernie Sanders'ın imza attığı mektupta, temel hak ve özgürlüklerini kullananların siyasi gerekçelerle hapsedilmesinin haksız olduğu vurgulanmıştı.Parlamenterler mektupta, aralarında siyasi muhalifler, avukatlar, insan hakları savunucuları ve gazetecilerin olduğu 20'den fazla vakadaki haksızlıklara dikkati çekerek, 'Bu insanlar, en başta hapse dahi atılmamalıydı.' ifadesini kullanmışlardı.Mısır'da 3 Temmuz 2013'te ülkenin ilk seçilmiş Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi askeri darbeyle deviren Sisi'nin iktidarı döneminde, binlerce siyasi muhalif ve insan hakları savunucusu tutuklanarak hapse atıldı.En son, ülkenin farklı kentlerinde 20 Eylül'de başlayan hükümet karşıtı protestolar nedeniyle 900'den fazla kişi gözaltına alınmış ve tutuklu yargılanmak üzere cezaevlerine konulmuştu.2 günde 15 idam Mısır'daki Abdulfettah es-Sisi yönetimi, 2 Ekim Cuma günü düzenlenen 'Zafer Cuması' eylemlerinden bir gün sonra, Ağustos 2013'te İskenderiye kentindeki darbe karşıtı gösterilerde tutuklanan Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) üyesi 2 kişiyi, bir gün sonra da 13 kişinin daha idamını infaz etmişti.

İSTANBUL (AA) - DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, 'Emekli ve hak sahiplerinin aylık ve gelirleri yaşam koşullarına uygun hale getirilmeli, alt sınırı asgari ücret olmalıdır.' dedi. DİSK Araştırma Merkezi DİSK-AR'ın hazırladığı 'Türkiye'de Emeklilerin Durumu ve EYT Gerçeği' başlıklı rapor, Fındıklı'daki İstanbul SGK İl Müdürlüğü önünde basın açıklamasıyla kamuoyuna duyuruldu.Çerkezoğlu, emekli hakkının, sosyal güvenlik hakkının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek, anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan temel bir insan hakkı olduğunu söyledi. Emekliler ve onların hak sahiplerinin, 13 milyonu aşan sayılarıyla en önemli toplumsal gruplardan birini oluşturduğuna dikkati çeken Çerkezoğlu, emeklilerin geçim sıkıntısı çektiğini dile getirdi.Çerkezoğlu, hazırlanan rapora göre düşük gelir nedeniyle emeklilerin neredeyse yarısının çalıştığını veya iş aradığını anlatarak, '2002 yılında 4,3 milyon emeklinin 1,6 milyonu iş gücü piyasasında iken, 2020 Temmuz ayı itibarıyla 9 milyon 89 bin emeklinin 4 milyon 255 bini iş gücü piyasasındadır.' dedi.Türkiye’de emekli aylık ve gelirleri arasında büyük bir uçurum bulunduğu ifade eden Çerkezoğlu, 'Avrupa Birliği İstatistik Birimi (Eurostat) verilerine göre Türkiye emekliler arası gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülkedir. Türkiye’de en düşük emekli aylık ve geliri alan emeklilerin ilk dilimi ile en yüksek emekli aylık ve geliri alanlar arasındaki fark 7,5 kattır. Emekliler arası gelir eşitsizliğini gösteren bu rakam Avrupa Birliğinde ortalama 4,2’dir. Emeklilerin yaşam koşullarının giderek zorlaşmasının yanı sıra emekli olmak da giderek güçleşmektedir.' dedi. Çerkezoğlu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin emeklilikte de sürdüğüne dikkati çekerek, istihdam edilenlerin yüzde 32’sinin kadınlardan oluşmasına rağmen, emeklilerin sadece yüzde 19’unun kadınlardan oluştuğunu aktardı.Emeklilikte Yaşa Takılanların (EYT) büyük bir toplumsal sorun olduğunu dile getiren Çerkezoğlu, şunları söyledi: 'Emeklikte yaşa takılmak 1998 yılında işe giren ve o tarihte 2023 yılında emekli olma hakkına sahip bir işçinin, 1999 yılında çıkarılan bir yasa ile emekliliğinin 15 yıl sonraya, 2038 yılına ertelenmesidir.Bugün ülkemizde EYT mağduru sayısı 4 milyon 600 bindir. Bugün yaşa takılmasa emekli olabileceklerin sayısının ise 750 bin ile 1 milyon civarında olduğu ifade edilmektedir. Böylesine önemli bir toplumsal sorunun sadece maliyet üzerinden tartışılması doğru değildir, adil değildir, insani değildir. Emeklilik bir haktır ve bu hakkın kullanılmasını sağlamak ülkeyi yönetenlerin görevidir. EYT sorununun çözümü SGK için aylık ortalama 2 milyar TL civarında ilave bir ödeme anlamına gelecektir. Bunun anlamı SGK’nın ödeyeceği emekli aylıklarının yaklaşık yüzde 6-7 civarında artmasıdır. Ve bu kaynağı yaratmak hiç de zor değildir. Tahsil edilemeyen SGK primlerinin tahsil edilmesi, kayıt dışı çalışanların sigortalı çalıştırılması, sermaye çevrelerine tanınan vergi ve prim teşviklerinin bir kısmının EYT için ayrılması, bu toplumsal sorunu çözmeye fazlasıyla yetecektir.' Çerkezoğlu, hükümete eleştirilerde bulunarak, hükümetin EYT sorununu çözmek yerine EYT’liler için, başta kıdem tazminatı hakkı olmak üzere yeni hak kayıplarına yol açacak bir düzenlemeyi gündeme getirdiğini savundu.DİSK olarak emeklilik, kıdem tazminatı, çocuklar ve gelecek için mücadeleye devam edeceklerini belirten Çerkezoğlu, 'Sonuç olarak insan onuruna yakışır bir emeklilik için tüm emeklileri şu acil talepler etrafında örgütlenmeye ve mücadeleye davet ediyoruz: Emekli ve hak sahiplerinin aylık ve gelirleri yaşam koşullarına uygun hale getirilmeli, alt sınırı asgari ücret olmalıdır. Emeklilerin sendikal haklarını kullanmasının önündeki engeller kaldırılmalı, emeklilere toplu pazarlık hakkı tanınmalıdır. EYT sorunu çözülmelidir.' diye konuştu.

BAKÜ (AA) - Azerbaycan ordusunun, Ermenistan'a ait 3 insansız hava aracını (İHA) daha düşürdüğü bildirildi.Azerbaycan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, yerel saatle 12.55-13.30'da Ermenistan'a ait 3 İHA'nın, Azerbaycan hava savunma güçlerince vurularak düşürüldüğü belirtildi.Açıklamada, İHA'lardan 2'sinin Fuzuli, birinin ise Terter istikametinde vurulduğu bilgisi paylaşıldı.Azerbaycan hava savunma güçleri, bu sabah 1, dün de 2 Ermenistan İHA'sını düşürmüştü.

BRÜKSEL (AA) - NATO, üye ülkelerin savunma harcamalarının ve harcamaların milli gelirdeki payının son yıllarda arttığını bildirdi.NATO'nun yayımladığı 'NATO Ülkeleri Savunma Harcamaları 2013-2020' raporuna göre, NATO'nun Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'nın savunma harcamaları 2020'de tahmini rakamlara göre yüzde 4,3 arttı. Bu ülkelerin harcamalarındaki artış, 2015'ten bu yana devam ediyor.Savunma harcamalarının milli gelirdeki payı da son yıllarda yükseliş gösteriyor. Buna göre, NATO üyeleri arasında ilk sırada yer alan ABD'nin savunma harcamalarının milli gelire oranı, 2020 tahminlerine göre yüzde 3,87 oldu. Harcamaların milli gelire oranı bakımından ABD'yi Yunanistan takip etti. Yunanistan'ın harcamalarının milli gelirdeki payı yüzde 2,58 olarak kaydedildi. Yunanistan'ın ardından yüzde 2,43 ile İngiltere, yüzde 2,38 ile Romanya geldi.Türkiye'nin 2020 tahminlerine göre, savunma harcamalarının milli gelire oranı yüzde 1,91 olarak gösterildi. Bu sıralamada en sonda gelen ülkeler yüzde 1,16 ile İspanya, yüzde 1,1 ile Belçika ve yüzde 0,64 ile Lüksemburg oldu.NATO, üyelerin savunma harcamalarının milli gelire oranının en az yüzde 2 olmasını istiyor.ABD birinci, İngiltere ikinciHarcama miktarı bakımından en üst sırada yine ABD yer aldı. ABD'nin 2020 tahminlerine göre, savunma harcamaları 785 milyar doları buldu. Mevcut fiyatlar ve döviz kurlarıyla yapılan hesaplamaya göre, savunma harcamalarında 59,6 milyar dolarla İngiltere, 56 milyar dolarla Almanya, 50,2 milyar dolarla Fransa ABD'yi takip etti. NATO'nun raporuna göre, İtalya'nın harcamaları 2020'de tahmini 24,8 milyar dolar, Kanada'nın 22,1 milyar dolar, İspanya'nın 14 milyar dolar, Türkiye'nin 13,3 milyar dolar, Hollanda ve Polonya'nın 12 milyar dolar, Norveç'in 6,6 milyar dolar, Romanya'nın 5,5 milyar dolar, Belçika'nın 5,1 milyar dolar, Yunanistan'ın 4,7 milyar dolar oldu. En az harcamayı ise Karadağ, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk yaptı. NATO raporunda, askeri personel sayılarına da yer verildi. Buna göre, ABD'nin 1,3 milyon askeri personeli bulunuyor. ABD'nin ardından en fazla askeri personeli bulunan ülke 437 bin ile Türkiye olurken, Türkiye'yi 208 bin ile Fransa, 187 bin ile Almanya, 175 bin ile İtalya ve 156 bin ile İngiltere izliyor.

İSTANBUL (AA) - Yemen ordusu, İran destekli Husi milislerinin 5 askeri kaçırarak 3'ünü öldürdüğünü açıkladı.Yemen ordusuna ait September Net adlı internet sitesinin haberine göre, ülkenin güneyindeki Ed-Dali vilayetinde Yemen ordusuna mensup 5 asker kaçırıldı. Dali'nin Demt ilçesinde Husi milislerce kaçırıldığı belirtilen 5 askerden 3'ünün öldürüldüğü aktarıldı.Haberde, Husilerin kaçırdığı 2 askerin akıbetinin ise bilinmediği kaydedildi.Husiler, konuya ilişkin henüz açıklama yapmadı.Uzun süredir siyasi istikrarsızlığın hüküm sürdüğü Yemen'de İran destekli Husiler, Eylül 2014'ten bu yana başkent Sana ve bazı bölgelerin kontrolünü elinde bulunduruyor.Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri ise Mart 2015'ten bu yana Husilere karşı Yemen hükümetine destek veriyor.Birleşmiş Milletler'in (BM) verilerine göre, Yemen hükümet güçleri ve Husiler arasında 6 yıldır devam eden çatışma nedeniyle 12 bini sivil olmak üzere 112 bin kişi hayatını kaybetti.