Türkiye MR Çekiminde Dünya Birincisi: Kotaya Ulaşmak İçin Vatandaşın Sağlığı Hiçe Sayılıyor

 > -
3 dakikada okuyabilirsiniz

Türkiye son verilere göre yıllık 11 milyon MR taramasıyla dünyada lider durumda. Kamu ve şehir hastaneleri MR ve bilgisayarlı tomografi taramaları için cihazları taşeron firmadan belirli bir kota ile kiralıyor. Kotanın tutturulabilmesi için hastane yönetimleri, doktorları gerekmediği halde MR istemeye zorluyor. Cihazlar 24 saat çalışırken SGK milyonlarca liralık zarara uğruyor. Ayrıca ucuza hizmet alımları sonucunda kalitesiz görüntülemeler yapılıyor. Bu da yanlış teşhislere yol açarak hasta sağlığını tehdit ediyor. Gelin hem sağlığımızı tehdit eden hem de devlet bütçesinde gedikler açan bu skandala yakından bakalım...

Gazete Habertürk'ten Öznur Karslı'nın haberine göre, MR, BT (bilgisayarlı tomografi), röntgen, anjiyofgrafi, mamogafi gibi cihazlar 1-3 milyon dolar olduğu için özellikle MR, BT ve röntgen, ihale ile taşeron firmalardan kiralanıyor. En fazla kiralanan ve tetkik hizmeti alınan cihaz ise MR. Toplam MR cihazı 836 olarak hesaplandı. 

Türkiye'de 2015 yılında 836 MR cihazıyla 11 milyondan fazla MR taraması yapıldı. 2011 yılında hayata geçen ‘sağlıkta dönüşüm’ projesiyle kamu ve şehir hastaneleri, birçok hizmeti taşeron firmalardan sağlamaya başladı. Şu an ‘hizmet alımı’ olarak bir hastanenin görüntüleme hizmeti için taşeron firmaya ödediği bedel 25-30 TL arasında. SGK ise MR için hastaneye 72, tomografi içinse 60 TL ödeme yapıyor.

Taşeron firma ile kotalı anlaşma

Görüntüleme hizmeti alımı ihalelerinde tetkik başına en düşük fiyatı veren firma ihaleyi alıyor. Hastaneler genellikle bir önceki yılın tetkik sayısına göre açtığı çekim sayısını belirliyor. Bu tetkik sayısı o yıl içinde tamamlanamadığında kamu hastanesi firmaya ceza ödüyor. Hastanın ihtiyacından çok çekim sayısının tamamlanması önemli. Bu durum hastane yönetimlerini doktorlardan, gereğinden fazla tetkik istemeye yöneltiyor. Bir baş ağrısı için bile MR yazılıyor. İhalelerde özellikle MR cihazı ile günlük ortalama 70 adet tarama yapılacağı hesabı üzerinden açılıyor. Ancak bu rakam pratikte 150’den aşağıya düşmüyor.

Bakanlık 'tetkik programı' ile çözüm arayışında

Uzmanlara göre asıl sorun hizmet alımı ihalelerinden sonra başlıyor. Ucuza alınan hizmet alımları kalitesiz görüntü çektiriyor. Bu da yanlış teşhis riskini artırıyor. Bu durumun önüne geçebilmek için Sağlık Bakanlığı ‘tetkik uygunluğu’ programı üzerinde çalışıyor. Buna göre; bir hekim MR istediğinde ya da hasta talep ettiğinde hastanın muayene bulgularını önce programa girecek. Program, tetkike gerek olup olmadığını söyleyecek. Avrupa’da bu yazılımı yapan firma ile görüşüldüğü, programın pilot hastanelerde kullanılmaya başlanacağı belirtildi. Bu programın yüzde 30 oranında tetkik yoğunluğunu azaltması bekleniyor.

"İyi bir MR'ın 2.5 saatte çekilmesi gerekirken 15 dakikada çekiliyor"

Prof. Dr. Yavuz Dizdar

Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Dizdar, katkı payı sistemine geçilmesi halinde hastaların gereksiz tetkik istemeyeceğini belirterek, şu bilgileri verdi: 

“Eskiden MR ve BT pahalıydı, tetkik randevuları geç tarihlere veriliyordu. Şimdi makineler çok hızlı çekim yapıyor. Cihazlar kapanmadan gece bile çalışıyor. Buradaki sorun, hekimlerin muayene yerine işin kolayına kaçıp tetkik istemelerinde. Böyle olunca işin miktarı artıyor. Yurtdışında hastalara tetkik randevusu mektupla bildiriliyor. Görüntüleme hizmeti alımı ile sistemi sürdürmek zor. Katkı payı sistemi getilirse, yani hasta tetkik için en az 100 TL ödeyecekse ‘Gerçekten gerek var mı?’ diye düşünecektir. İyi bir MR ya da BT’yi 2.5 saatte çekmek gerekirken, 15 dakikada çeker duruma geliniyor. Firma da kâr yapıyor. 3 ayda bir tetkik yapılmıyorsa sorun olmaz.”

"SGK zarara uğruyor"

Sağlıkta hizmet alımlarının yaklaşık 8-10 yıllık bir süreç olduğunu belirten Radyoloji Onkoloğu Prof. Dr. Ali Rıza Üçer ise, "Özellikle şehir hastaneleri tetkik hizmetlerinden, otelciliğe, temizlikten kafe işletmeciliğine kadar her şeyi hizmet alımı adıyla taşeron firmalardan alıyor. Alacağınız her hizmet için belli bir sayı vaat ediyor. Ne kadar tetkik hizmeti alınırsa hastanenin SGK’dan alacağı para artıyor. Bir nevi hastaneler dolaylı olarak SGK’yı zarara uğratıyor. Hekimin üzerinde dolaylı olarak çekim sayısı baskısı oluyor. Hekim, sistem mağduru oluyor. Tetkik yoğunluğundaki diğer önemli sebep muayene sayısındaki patlamalar. Yıllık muayene başvuru sayıları çok arttı. 30 TL’ye verdiğiniz tetkik hizmetinin kalitesinin de tartışılması lazım. Bu yanlış teşhise teşviktir. Kapıda 25 yerine 150 hasta bekleyince, hekim gerekmese de tetkik yazıyor. Yani hekim istemeden, sistem mecbur kıldığı için kötü yapılıyor. ‘Malpraktis’ (hekim hatası) durumu söz konusu oluyor" dedi.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Başlıklar

SGK
Görüş Bildir