Tek Başına Hiçbir Şey Yapmak İstemeyen İnsanların Psikolojisini Açıklayan Fenomen: Spotlight Etkisi

-
3 dakikada okuyabilirsiniz

Cuma akşamı dolup taşan kafeler, barlar, restoranlar ve sokaklar görürüz. Herkes arkadaşlarıyla, sevgilileriyle ya da aileleriyle güzel vakit geçirmek için dışarıdadır. Ama ertesi sabah uyandığımızda kendimizi bir kanepenin üzerinde yalnızlığımızla baş başa bulabiliriz.  

'Hadi kalkıp cumartesinin tadını çıkaralım!' diye düşünürüz ama bize eşlik edecek kimseyi bulamadığımızda evde kalmayı tercih ederiz. Bunun altında yatan sebebiyse yine bilim açıklıyor:

Kaynak: http://bloomsmag.com/why-you-should-real...

Evde oturmakta bir sakınca yok tabii. Ama belki de bir şeyleri kaçırıyoruz bunu neden yaptığımız hakkında.

İnsanların neden tek başlarına bir şeyler yapmaya gönülsüz olduğunu araştırmaya yıllarını veren Robert H. Smith İşletme Fakültesi'nden Pazarlama bölümü profesörü Rebecca Ratner, bu tarz bir durumda evde kalmaktansa dışarı çıkıp herhangi bir şey yaparak çok daha mutlu olabileceğimizi söylüyor.

Profesör ve arkadaşları, araştırmalarında insanların yalnızken sinemaya-tiyatroya gitmekten, bir müzede gezinmekten ya da tek başına güzel bir yemek yemekten alacakları keyfi ne kadar küçümsediklerini görmüş.

Bu yanlış algıdan dolayı insanların çok daha sıkıntılı bir sürece girdiklerini söyleyen Ratner: "İnsanlar çok fazla çalışıp sonra da evleniyorlar ve eninde sonunda kendilerine ayırabilecekleri çok kısıtlı zaman dilimleri kalıyor."

Çalışmanın sonuçlarının elde edildiği deneylerden birinde Ratner anketlerden yola çıkarak insanların bir resim sergisini tek başlarınaysa başkalarıyla birlikteyken gezmeyi tercih edeceklerini tahmin etmiş.

Ama insanların bu deneyimi yaşamadan önce verdiği cevapların aksine, yalnızken de sergide gayet keyifli vakit geçirebildikleri görülmüş.

Bir galeriyi ziyaret etmek, müze gezmek ya da bir film izlemek gibi aktivitelerden alınan keyif çoğunlukla aynı, yalnız ya da birileriyle birlikte fark etmiyor.

Sadece bir restoranda yemek yemek biraz farklı bir durum olabilir belki. Çünkü yemek aynı zamanda iletişimi, konuşma unsurunu barındırıyor. Ama bu hala tek başına yemeğe gitmenin de eğlenceli olabileceği gerçeğini değiştirmiyor.

Aslında olay birileriyle birlikte tek başımızaykenden daha çok eğleneceğimizi düşünmek de değil.

Asıl sorun, yanımıza bizle gelecek birilerini bulamadığımızda tek başımıza gitmekten çekinmemiz. Yalnızken belki de çok eğleneceğimizi bilmemize rağmen dışarıda kendimizi rahat hissedememek asıl olay.

Bir şeyler yapmanın yalnızken eğlenceli olmayacağı fikriyse o klasik 'Diğer insanlar ne düşünür?' düşüncesinden çıkmakta.

Her şeyden vazgeçip evde kalmayı yeğlememizin sebebi de bu. Araştırmalara göre 'diğerlerinin' bizi bir ezik gibi görüp sanki "Tek başına ne yapıyor bu dışarıda?" diyeceklermiş gibi hissetmemizden kaynaklanıyor.

Sanki herkes bizi izliyormuş, gözler hep bizim üzerimizdeymiş gibi. Hatta bu durumun psikolojide bir adı da var: Spotlight Etkisi

Thomas Gilovich yaptığı bir araştırmada, insanların kendi davranışlarını diğer insanların ne düşüneceği üzerine yönlendirdiğini gözlemlemiş, bunlar ne kadar kimsenin farkında bile olmayacağı davranışlar olsa da.

Araştırmalar ayrıca, insanların yalnızca dışarıda çalışırken tek başınalıklarını sorun etmediğini de ortaya çıkarmış.

Mesela gittiğimiz kafeye bir kitap götürmek utangaçlığımızı saklayacak güzel bir malzeme, diye düşünebiliriz. Bu şekilde 'bir şeylerle meşgul' gözükmek ve 'arkadaşsızlıktan değil iş nedeniyle burada tek başımayım' görüntüsü vermek istenir.

Bu sosyal damga yeme korkusundan kurtulmanın en iyi yoluysa gerçekten üzerine gitmek.

Daha çok kendi kendilerine eğlenebilmeye başlayan insanlar bu normlardan çıkabiliyor. Önemli olan o normları biraz olsun değiştirebilmek. Yalnız bir şeyler yapmanın ezikliğin tam aksine havalı bir olay olduğunu düşünmek ve insanlara bunu gösterebilmek.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
guzelx-muhammet

çok zor bunu aşmak amaaa

onur-yildiz25

tek basına da eglencelı olur ama sevdıgın bı arkadasınla alısverıs ve herseyı yorumlama olayı fıkır alısverısı daha eglencelı.. malesef bende tek basıma bısıy yapmak ıstemıyorum ama cogu zaman :D yapmak zorunda kalıyorum alısverıs hastane vs

uranuste

Bende tam tersi var. Herşeyi tek başıma yapmak daha keyifli geliyor. Kızlarla alışverişe gidince bile ben avm yi tek başıma gezmek isiyorum. Sevdiğim insanlara bile belli bi yere kadar tahammül ediyorum. Bi süreden sonra odama gitsem de yalnız kalsam ihtiyacı oluyor.

nohuman

Alışveriş ayrı bence ya,ben de alışverişe tek başıma gitmeyi daha çok severim mesela ama cafe,bar,sinema ya da herhangi bir etkinliğe tek başına gitmek zorluyor insanı :(

birgaripmakinamuhendisi

Deniz kenarı herhangi bir cafede, dalga sesleri eşliğinde içilen bir kahve ile aşılabilecek sorun. Bazı anlar yalnızken çok daha güzeldir. Örn ; kız kulesini izlemek.

darkerthanever

bende böyle bir durum var. özellikle insanlar hakkımda ne düşünür olayı. bunun böyle bir psikolojik durum olduğunu bilmiyordum. en ne zaman tek başma sinemaya gittiğimi hatırlamıyorum bile. yarın ilk iş bunu yapacağım. bu faydalı içerik için teşekkürler admin...

nohuman

Ben 2 kere tek başıma gittim sinemaya.Başkalarından bağımsız,istediğin saatte hazırlanıp çıkıp gitmek güzel oluyor.Hele h.içi gündüz vakti koca salonda birkaç kişiyle evinde film izler gibi olmak da çok hoş :) Hatta son gittiğimde tek yalnız giden ben değildim,ben hariç 2-3 kişi daha tekti.Ama ona rağmen sinemaya girerken ve çıkarken yanımda biri olaydı diye düşünmeden edemiyor insan ya.

darkerthanever

bu, insanları beraber görünce oluyor. anlık bir yalnızlık hissi.

Başlıklar

BilimKitapTerciholay
Görüş Bildir