Mumyaları Kokladılar: Bilim İnsanları Binlerce Yıllık Sırrı Burunlarıyla Çözdü
Mumyaların çevresindeki uçucu bileşikler, bandajları kesip eritmeye dayanan yıkıcı yöntemin yerini alıyor.
Eski Mısır mumyalarının, yalnızca yeterince yaklaşanların bildiği kendine özgü bir kokusu var. Önceki çalışmalarda dokuz mumyanın kokusu 'odunsu', 'baharatlı' ve 'tatlı' olarak tanımlanmıştı. Arkeologlar mumyalama maddelerini çözmek için genellikle bandajdan bir parça kesip eriterek moleküler yapısına bakıyor.
Ancak bu işlem yıkıcı. Bazen moleküller süreç içinde parçalanıyor ve bir mumyadan alınabilecek bandaj miktarı da sınırlı. Bristol ekibi bunun yerine mumyanın çevresindeki havadan uçucu organik bileşikleri örnekledi. Bu moleküller kaynağından kolayca yükselip havaya yayılarak kendine özgü koku izlerini oluşturuyor.
Araştırmacılar Mısır tarihinin neredeyse tamamını kapsayan 19 mumyadan 35 örnek inceledi.
Ekip, MÖ 2000 ile MS 295 arasına tarihlenen 19 mumyadan alınan reçine, bandaj ve insan dokusu parçalarından oluşan 35 örneği analiz etti. Örnekler, Eski Mısır'daki mumyalama döneminin neredeyse tamamını temsil ediyor ve hepsi Avrupa ile Birleşik Krallık'taki müzelerde bulunan mumyalardan alındı.
Her örnek bir odaya yerleştirilerek içinde yıllarca kalmış olabilecek uçucu bileşikleri salması sağlandı. Toplanan gazlar gaz kromatografisi ve kütle spektrometrisiyle incelendi. Bu yöntemler, mumyalama sıvısında hangi yağların, mumların ve reçinelerin kullanıldığını ortaya koyuyor. Örneklerin küçük bölümleri 2006'da eritme yöntemiyle de incelendiği için, ekip yeni yöntemi bu sonuçlarla karşılaştırabildi.
Mumyalama tarifleri zamanla basit yağlardan reçine ve bitüm gibi pahalı malzemelere doğru gelişti.
En sık kullanılan malzemeler yağlar, bal mumu, bitki reçinesi ve bitümdü. Ancak çalışma, bu tariflerin zamanla değiştiğini de gösterdi. İlk dönemlerde Eski Mısırlılar mumyaları daha basit yağ karışımlarıyla mumyalıyordu. Zaman içinde karışımlar karmaşıklaştı ve çam, ardıç ile sedir gibi bitkilerden elde edilen reçineler ya da yağlar ve bitüm gibi daha pahalı malzemeler kullanılmaya başlandı.
Araştırmacılar, farklı dönemlerin mumyalarının farklı uçucu bileşimler gösterdiğini ve bu analizin mumyaların kronolojisini ayırt etmede asgari müdahaleli bir araç olabileceğini belirtiyor. Ekibe göre yöntem, örneğe zarar vermeden hızlı bir ön tarama sağlayabiliyor. Çalışma Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlandı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Depremin İkiye Böldüğü Bahçede Hasat Başladı: Bir Adım Ötesi Uçurum
Türkiye'nin Bu İlçesinde Define Aranacak: Bulan Kişi Yarısını Alacak
Yorum Yazın