Değişen Sadece Alfabe Değil: Son Dönemde Orta Asya'nın Yükselen Yıldızı Kazakistan

-

Orta Asya'da geniş topraklara yayılmış Kazakistan, özgürlüğünü kazandıktan bu yana büyük değişim adımlarını son yıllarda atıyor. Son günlerde Kiril alfabesinden Latin alfabesine geçişi ile gündeme oturan Kazakistan tüm dünyanın ilgisini çekiyor. Bu değişim hareketlerini bir araya getirdik.

Orta Asya son dönemde çok hızlı bir biçimde değişip, büyüyor.

Bu değişimin liderliğini elbette geniş vizyonuyla Kazakistan yapıyor.

Değişim hareketinin başında devlet başkanı Nursultan Nazarbayev geliyor.

77 yaşındaki Nursultan Nazarbayev, Sovyet döneminde Kazakistan Komünist Partisi'nin başkanıydı.

Başkent Almaatı'dan Astana'ya taşındı.

Başkent, Kazakistan'ın en büyük kenti Almaatı'dan tamamen bir proje kenti olan Astana'ya taşındı. Fütüristik mimarisiyle tam anlamıyla bir çölden yaşayan bir kente çevrilen Astana, Kazakistan'ın dünyaya açılan yüzü olarak görülüyor.

Demokrasinin güçlenmesi için de önemli adımlar atılıyor.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, bu devasa coğrafyada ortaya çıkan devletlerin tümünde otoriter yönetimler baş gösterdi. Başkanların ve onların mensubu olduğu partilerin baskın güçler olduğu bu coğrafyada Kazakistan, kuvvetler ayrılığı ve demokrasi adına çok önemli adımlar atıyor. Nazarbayev'in  "Politik sistemi bir bütün olarak demokratikleştirmek ve güçleri tekrardan dengeli bir biçimde dağıtmak amacımız" sözleriyle değişimi anlamak mümkün.

Özetle demokratikleşme yasaları modern bir yönetim anlayışını getirmeyi amaçlıyor.

Yeni yasalar ile yasama ve yürütme birbirini denetleyen bir yapıya dönüştürülüyor ve meclisin gücü artırılıyor. Sovyet döneminden kalan yargı sistemi de büyük bir değişim ile demokratik standartlara getiriliyor.

Milli kimliğe çok önem veriliyor.

Sovyet lideri Stalin'in Rusça konuşan yekpare bir Sovyet Milleti oluşturma hedefleri en derinden Kazakistan'da işletildi dersek yanlış olmaz. Bu ağır değişimi geri çevirmek de Kazakistan için oldukça zor. Ama yöneticiler kararlı bir biçimde milli kimliği yerine getirmeye çalışıyor.

Toplumun neredeyse %90'ı iki dilli.

Gündelik hayatta Rusça çok yaygın kullanılıyor. Anadili Kazakça olanlar dahi iletişimde Rusça kullanabiliyor. Nüfusun toplamda %90'ı iki dili etkin bir biçimde kullanıyor. Bunun yanında eğitim politikalarının da değişmesi ile birlikte çok erken yaşlarda İngilizce eğitimine de başlanıyor.

Kazakistan'sa alfabe değişiyor.

Son günlerde gündemi oldukça meşgul eden bu değişim aslında uzun bir zamandır Nazarbayev tarafından planlanıyordu. Yaklaşık 80 yıldır kullanımda olan Kiril alfabesi yapılacak düzenlemeler ile kısa zaman içinde yerini Latin alfabesine bırakacak. Kesin ve bütünsel değişim 2025 yılında tamamlanacak. Bu değişim ile toplumda Kazakça'nın kullanım oranının yükselmesi de hedefleniyor.

Kazak ekonomisinin istikrarlı gidişatı da bu değişimleri destekliyor.

Enerji ve ona bağlı sektörlerin üstünde büyüyen Kazakistan, geçtiğimiz sene gerçekleştirdiği EXPO 2017 ile 110'dan fazla ülke ile direkt ticaret bağı kurdu. Bu da Kazakistan'ın global ekonomide adından bahsettirmesi için önemli bir adım.

Devlet ekonomiyi sadece yönetmek istiyor.

astanatimes.com

Bu anlamda yapılan özelleştirmeler ve bankacılık sektöründeki reform süreci; yabancı yatırımların önünü açıyor ve ülkeyi daha da cazip bir yer haline getiriyor.

Tüm sektörleri harekete geçirmesi itibariyle inşaat faaliyetleri destekleniyor.

Astana gibi aslında çölün ortasında bir kenti, inanılmaz bir biçimde değişip, dönüştüren vizyon bu anlamda inşaat sektörünü de merkeze alıyor.

Nazarbayev'in kısa süre önce yaptığı açıklamayla birlikte Kazaklar çok daha kolay şekilde ev sahibi de olacaklar.

Konut kredilerinde faizler yarı yarıya düşürülerek, ödemeler 25 yıla yayılıyor. Ülkenin zenginliğinden her vatandaşın pay alması bu şekilde sağlanmaya çalışılacak.

Dar gelirli işçilerin üstündeki vergi yükü yok denecek bir noktaya çekiliyor.

Yine Nazarbayev'in kısa bir süre önce yaptığı açıklamada, düşük gelirli ücretli çalışanların maaşları üstündeki gelir vergisi yükü %10'dan %1'e indiriliyor.

Tüm bu olanların yanında Kazak kültürü canlanıyor.

Böylesine bir vizyonun içinde geçmişten gelen Sovyet alışkanlıkları, eğitim ve spor gibi alanlarda disiplinli bir biçimde korunurken; bir diğer taraftan unutulan derin Kazak kültürü tekrar toplumda canlandırılmaya çalışılıyor.

Sizi Nazarbayev'in tıklanma rekorları kıran ülke kültürü ve geçmişi hakkındaki konuşması ile baş başa bırakıyoruz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
bangbang.

Hep demisimdir Ruslar soyvet zamaninda asyada turk devletlerinin dillerini degistirdiler. Kiril alfabesi yaptilar Turkler aralarinda anlasamasin diye. Umarim en yakinda Turkce bir alfabeye gecerler

ewokthehutt

Herkes maşallah Kazakistan uzmanı kesilmiş, bilen bilmeyen yorum yapmış. Okuldaki Kazak arkadaşlarımın hepsi kendi dilleri hatta Türkçeyi gayet iyi biliyorlar sadece yerel dilde kaynak(akademik) bulmaları zor olduğu için Rusça araştırıp ediyorlar. Çocuğa sorduğumda latin alfabesine geçiş hakkında ne düşünüyorsun diye "Zaten genç nüfus'un çoğu biliyor, zor bir süreç olmayacak" demişti.

ahmet-dogan6

kiril alfabesinden latin alfabesine gecmis hainler. ilerde torunlari dedelerinin mezar taşlarini nasil okuyacak. 1 günde cahil kaldilar iyi mi

mustybal

hee tmm iyi hadi

musikisinas-don-vito

Bu yükselişi yıllar önce farketmiştim. 2 yıl önce bir Kazak arkadaş Nazarbayev'i Erdoğan'a benzetmişti de şaşırmıştım (yolsuzluk, zenginlik vs. diye). Halk onu tercih ediyor çünkü bu en azından doymuş, artık üretmeye çalışıyor. Başkası gelse o da doyana kadar çalacak demişti. Nazarbayev evet diktatördü ama artık 77 yaşında ve ciddi ciddi demokratikleşmeye çalışıyor. Türk ülkeleri arasında kesinlikle vizyon olarak en ileri seviyedeki liderdir nazarımda. Nüfusun %30'u Rus (Çoğunluğu Çarlık dönemi istilasının ürünü), kalanları da Kazak olmasına rağmen kendisini Rus olarak isimlendiriyor (Bu da hem Çarlık hem Sovyet döneminin ultra asimilasyon politikalarının ürünü. Kazak çocuklar okul çağında ailelerden koparılır 18-20 yaşına kadar ailelerini görmelerine izin verilmeden faşistçe disiplinli eğitime tabi tutulurdu. Tam bir faşizm distopyası gibi. Böylece kendi kültürlerine tamamen yabancı kalacaklardı)

musikisinas-don-vito

Şimdi Nazarbayev hem Sovyet politikalarının sonuçlarıyla hem de El Kaide'ye yer açmaya çalışan Vahhabi Suud imamlara karşı mücadele etmeye çalışıyor, bir yandan da Türk kültürü aşılama, ülkeyi Batı'ya çevirip modernize etme, ekonomik kalkınma sağlama gibi hedeflere yürümeye çalışıyor. Böyle çok yönlü bir vizyon başka bir Türk ülkesinde göremiyorum.

ayna-efendi

aslında özbekler ve türkmenler kendi dillerine daha sadık kalmışken kazaklar ve kırgızlar rusçayı kolayca benimsemiş, o coğrafyaya gidip yerinde görmüş olan bir hocamın tespitiydi

ayna-efendi

islam kerimov vardı ülkesinde taliban el kaide türevlerini barındırmazdı fetöyü ilk o kovmuştu ülkesinden ama o zamanlar daha türkiyede fetö değil muhterem olduğu için kerimov islam düşmanı propagandası yapılıyordu, kerimov türkiye karşıtlığı da dönemin hükümetlerinin eseriydi

musikisinas-don-vito

Ben tabi gidip görmedim oraları, birkaç kişi harici tanıdığım da yok ama bir dersimiz vardı Rusların Türkistan politikası diye. O dersten hafızamda en net kalan Kazaklarınki olmuştu. Göçebe yaşadıkları için yaylakları ellerinden alınıyor, zorla göç ettirilen Ruslara tarla olarak veriliyor. O arazilere hayvanlarını sokmaları yasaklanıyor. (Böylece kış için stok da yapamıyorlar. Hayvanları açlıktan ölüyor. Hayvanlar öldüğü için yetersiz beslenme yüzünden başta çocuklar olmak üzere halkın %25'i ölüyor vs.). Tabi diğer hanlıklardaki durumu bilmiyorum ama Rus politikaları en çok ağırlığı Kazakistan'a uygulamış sanki.

musikisinas-don-vito

Benzer bir durum Nazarbayev için de var. Gülen okullarına başta izin vermiyor. Recep Tayyip Erdoğan (bildiğim kadarıyla) sırf o okul için Kazakistan'a bir seyahat düzenliyor. Onun ricası üzerine Nazarbayev okula izin veriyor. Darbe girişiminden sonra bizimkiler bu sefer kapatın diye ricacı gidiyor, o da kapatıyor. Ülkem adına ben utanıyorum bu durumdan doğrusu. Düşünsene, kendini yerine koy. Bir ülke hoş bakmadığın bir oluşum için sana yalvarıyor. E hadi madem diyorsun. 5-10 yıl sonra gene kapına dikilip yalvarıyor, izin ver diye yalvardıklarının okulları kapatılsın diye. Komedi değil de ne? Bu ülkenin vatandaşı olmasam 7/24 dalga geçer, alay ederdim.

ayna-efendi

evet ukraynada yaşanan holodomor gibisi kazakistanda da yaşandı https://www.youtube.com/watch?v=OMDMmIQN-uM rusların uşağı vs diyip kestirip atmak kolay empati kurmamız gerek aslında https://pbs.twimg.com/media/DPp1fAeUMAAj7jS.jpg bu karikatür durumu çok güzel özetliyor

goruncekadam

Moskova Önlerinde(Momiş Uli-Memiş Ali) diye bir kitap var , kazakları güzel anlatıyor.Ayrıca bir çok sovyet bir çok film var kazakları anlatacak. Kazakları aşağılayan çok az şey gördüm sovyet filmlerinde. Ayrıca kazakların ruslar için yeri ayrı. Savaş tarihleri çok geniş.Müttefik olduğu ve düşman oldukları zamanlar var. Andrei Tarkovsky filmlerini tavsiye ederim.

musikisinas-don-vito

Genel olarak empati yoksunluğu yaşıyoruz. Biz herhangi bir sömürüye maruz kalmadığımız hatta büyük bir imparatorluk kurduğumuz hâlde kendi kültürümüzü yaşayıp geliştiremiyor en basitinden müziğe bakınca 30-40 yıldır kâh İran, kâh İsrail'den şarkı araklıyor Abd popunu taklit ediyoruz. Keza edebiyatta da aynı. Yüzyıllarca sistematik olarak asimilasyona, açlığa, zorbalığa uğrayan insanları Rusça konuşuyor diye suçlamaya kalkmak....

musikisinas-don-vito

Ben kitap ve filmden ziyade tarihsel açıdan değerlendirdim. Kazakların katliam ve asimilasyonu 18. yüzyıldan itibaren başlıyor. Sovyetler dönemine gelindiğinde ortada belki Kazak kültürü kalmamıştı. Kazakların yerinin ayrı olmasının sebebi büyük oranda Ruslaşmalarıdır. Türkler beyaz orduya karşı savaşta çok değerliydi. Hatta Lenin'in sosyalist Türk liderlere verdiği bir takım sözler vardı (24 Mayıs 17) ama rejim oturduktan sonra bildiğim kadarıyla ya tasfiye edilip sürgüne gönderildiler ya da idam edildiler. Stalin dönemini söylemeye gerek yok zaten. Kafkaslar ve Kırım'daki Türkler Nazilere karşı savaşırken savaş sonunda evlerine döndüklerinde ailelerinin Sibirya'ya sürüldüğünü öğrendiler. Stalin döneminde Kazaklar 1926'dan 30'a kadar 4 yılda nüfusunun yarısını kaybetmiştir. Ben bunda Kazakların yeri ayrı gibi bir tespit yapamıyorum maalesef.

goruncekadam

Kırımdakilerin ve Ukraynalıların sürgün edilmesinin nedeni Nazilere Sovyetlere karşı yardım etmeleri diye biliyorum. Tabi Stalin'i hak çıkarmaya çalışmıyorum adam tam bir diktatör. 1984'deki büyük biraderin birebir aynısı, hatta Hayvan Çiftliği kitabı ve 1984 Stalin-Troçki için , komünizmin geleceği için yazıldı. 'Tamam komünizm gelsin eyvallah ama böyle olmasın' eleştirisi. Sovyetlerin yanlışları doğru göstermeye çalışmıyorum ama ABD Batı Almanya'yı dümdüz ederken bütün dünya Berlin'e kadar her yeri yıkan Sovyetlerden bahsetti. Soyvetler hep kötü gösterildi, karartıldı .Kazakistan şu ki durumunu Sovyetlere borçlu. Sanıldığının aksine Ruslar kendilerine gelenleri yok etmek değil de bileklerini bükmeye çalıştı.

goruncekadam

Aliya İzzetbegoviç gibi islami naziler 30 milyon sovyet öldürdü , nasıl davranmaları bekleniyor. Kazaklara veya Azerbaycan'a sorsan halen Rusya da Rusya der. Hatta Aliyev Türkiye ile Rusya ile seçim yapsa tereddütsüz Rusya seçimini yapar , her zaman yapar.Sence neden ? Onlar daha iyi biliyor. Bakü'lü askerlik yapmış bir arkadaşımdan çok şeyler duydum.Kazaklarla Ruslar hep iç içe yaşadı, II.dünya savaşında Sovyet ordusunda sağlam kazak kumandanlar vardı.

musikisinas-don-vito

Ben de tamamıyla kötülemek istemem ama 1926 Kazak nüfusu 4 milyon 200 bin civarıyken 30'da 2 milyon 90 bine düşüyor. Devlet Kazakların hayvanlarına el koyduğu için 31-32 yıllarındaki kıtlıkta da 1 milyon insanın öldüğü iddia ediliyor (rakamlar 860 bin ile 1,5 milyon arasında değişiyor). 1933'den sonra da kademeli olarak Çin'e oradan da dünyanın diğer bölgelerine göç etmeye başlıyorlar. Yani bugün Kazakistan'ın %30'unun Rus olmasının Çarlık dönemi kadar Sovyet etkisi de var. Hatta Sosyalistlerin övünç kaynağı Lenin dahi sevgilisine yazdığı mektuplarda Türklere olan nefretini anlatır. Abd'yle ilgili söylediğinizde haklısınız. Bunun sebebi Rusların tamamen kapalı, Abd'ninse açık bir sisteme sahip olmasından. Bugün Abd Rakka'yı dümdüz etti, bu da konuşulmuyor mesela. Ama Türkiye'nin operasyonu siviller için herkesi endişeye sevk ediyor yersen.

goruncekadam

Yani işte çıkar çatışması . Zamanında ABD askerleri için ölebileceğini söyleyenler şimdi ABD için tam tersini söylüyor. Sanırım bu hiç ama hiç değişmeyecek. Ama mesela Kazakistan , Finlandiya gibi ülkeler nasıl doğru yolu bulmaya çalışıyorsa onun formülünü bulup uygulamamız gerek . Ama bu ülkeye dair umutlarım bir yeşerip bir soluyor. Çözemedim daha.

musikisinas-don-vito

Bu konuda aynıyız sanırım. Ben aslında Japonya ve Kore'yi model alıyorum. (Belki Abd desteğiyle, özellikle Japonya başta hiç savunma bütçesi ayırmadığı için başardılar ama ne olursa olsun dünyanın kalanından farklı özgün bir yapıları var.). Gelenek ve teknolojiyi sentezleyebilmeleri hoşuma gidiyor. Geleneksel Japon şiiri modern edebiyatı etkileyebiliyor mesela. Bizse gelenekçiler ve devrimciler arasında sıkışıp kalmışız. İşin komik tarafı gelenekçilerin gelenekle alakası yok afedersin "çip", köksüz bir yapıları var, reformistler de fazla muhafazakar (dindar anlamında değil de gerçek anlamıyla muhafazakar, dünyanın aştığı 19-20. yüzyıl ideoloji ve yöntemleriyle bozmuşlar kafayı). Köklü bir eğitim reformuyla, eğitimcilerin sabırla kafa yoracağı bir sistem ve ekolle düze çıkabilir bu ülke bence ama bunun için siyasetin elini eteğini çekmesi gerekiyor eğitimden. Bu da halk yeter demeden mümkün değil sanırım. İşte o "ama"ları aşamıyoruz bir türlü.

ayna-efendi

stalin devri en kötü devri zaten ölümünden sonra baskı ortamı hafifliyor, kendisini leninin yanına gömdürmüş ama oradan alıp başka yere gömmüşler, kırım sürgününde nazi yardımı bahane evet nazi yanlısı gruplar var azınlıkta sovyet ordusunda da 30bin kırım tatarı asker var, ahmet han sultan gibi sovyet kahramanlık madalyalı savaş pilotunun kardeşi bile gulag kampında ölmüştür ailesinin bir kısmını kurtarabilmiştir.

ayna-efendi

aliyev rusyanın adamı zaten elçibeyi darbe ile indirip saltanat kurdu, ruslar ilk doğuya keşfe çıktıklarında sibiryayı ele geçirdiler güneye sonradan indiler 18. yüzyılda kazaklar bir yanda cungarlar oyratlarla savaşıyorlar https://en.wikipedia.org/wiki/Kazakh_Khanate https://tr.wikipedia.org/wiki/Hokand_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 çarlık rusyasının işini kolaylaştıran siyasi bir birlik olmaması, oradaki hanlıklar birbiri ile mücadele eder kimi rusyadan destek alır kimi rusyaya karşı savaşır rusların doğuya ilerlemesi ile avrupalıların amerikada ilerlemesi arasında pek bir fark yoktur aslında, bizim avantajımız osmanlı gibi istikrarlı bir devletimizin olmasıydı sonrasında atatürkümüzün olması, zamanında osmanlı özbek hanlığı ile ilişki kurmuştur safevilere karşı kullanmaları için topçu birliği göndermiştir, osmanlı bölgeye ilgi duymuş ancak arada safevilerin barikat olması mezhep savaşı bağın kopmasına sebep olmuş

ayna-efendi

donvitoya katılıyorum bizdeki gelenekçilerin(!) gelenekle alakası yok, yani adı muhafazakar ama neyi muhafaza ettikleri de belli değil, mesela bir düğün yaparlar düğünde ilahi mehter marşı çalar, müzik halk oyunu hiçbir şey yok

goruncekadam

Sanırım biz 1789'u yaşamadığımız için tüm bu geri kalmışlık, bu çile. Bizim halkımız elindeki ile mutlu. Mutsuz olanlar , karşılaştırma yapabilenler atılım yapabiliyor. Bu halk aç kalmadı mı kaldı , evindeki erkeklerin çoğunu nerede olduğu bile bilinmeyen yerlerde şehit vermedi mi verdi ama o harekete geçme olayı bi başaramadı . O yüzden Ay'a çıkanlara 'olsun bizim de Allahımız var ' diyerek teselli mi desem saçmalık mı desem bir takım sözlerle atıf yapıyoruz. Bu atıfı yapan adam cumhurbaşkanı olası başkan.İdeolojileri geçtim . Paris komünü gibi yapı kurulmadan para ağalarını kısa süre de olsa al aşağı etmeden en ufak bile ileri gidemez.

goruncekadam

Fatsa komünü kuruldu ama tabi katliamla bitti. Bu ülkede her türlü bilgiyi zenginlerden, politikacılardan alırsan arap krallarının ülkesi gibi oluruz. Bu örneklemeyi komünizm-sosyalizm üzerinden kurdum ama başka türlü de olabilir. Sadece bizim ülkemizde iyi ışıkları propaganda ile söndürdüler. Sanırım o tren kaçtı. ABD'nin kıçını yaladık ve halen yalıyoruz. Umudumu kesmemin nedeni bir şeylerin yapılması için geç kalınması yüzünden.

goruncekadam

Ayna kimse ' aa canım sıkıldı şurdaki Türkleri öldüreyim de kendime düşman kazanayım hem de iş gücünü azaltayım krize gireyim ' demez. Kimse bu kadar aptalca bir şeyi yapmaz. Nazilerin Kafkasya'ya geçişlerine dikkat et, nasıl yaptıklarını.Bu dünyada kimse ya iyidir yada kötüdür genellemesi yapamaz. Sovyetlerden kurtulmak için bok yiyen çok. Saddam bunlara sadece son zamanların örneği.

ayna-efendi

@donvito https://listelist.com/muhafazakar-yasam/ @görüncekadam ahıska türkleri de sürgün edildi üstelik ahıska türkiyenin hemen dibi ardahan ın az ilerisi türkiyeye yakın oldukları için kaçakçılık bahane edildi, azerbaycan ile türkiyenin arasında ermenistan yaratıldı, http://www.azerbaijan.az/portal/History/HistoricalMaps/images/hist_map_18_e.jpg azerbaycan hanlıkları https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Azerbaijan_1918_1920.jpg/400px-Azerbaijan_1918_1920.jpg 1918 de kurulan azerbaycan halk cumhuriyeti ermenistan sonradan ruslarca kuruldu, https://image.slidesharecdn.com/karabagsorunu-100508061032-phpapp01/95/azerbaycan-ve-dalk-karaba-sorunu-13-728.jpg?cb=1273300362 sürgünler kırım değildi yalnız balkar ve karaçay türkleri ve ahıska türkleri sürüldü onlardan başka bir sürü halk da sürgüne tabi tutuldu 1943 kalmuk sürgünleri de vardır https://en.wikipedia.org/wiki/Population_transfer_in_the_Soviet_Union

ayna-efendi

sürülen türk halkları karadeniz civarında sebebi gelecekte türkiyenin buralara nüfuz etmemesidir, az sayıdaki nazi işbirlikçisi bahane, hadi madem nüfus başka yere nakledilecek güvenlik bahanesi ile niye insanlara hazırlanması için zaman verilmez de gece sabaha karşı ansızın gelip evlerden silah zoru ile çıkarılıp hayvan vagonlarına doldurup mola bile verilmeden sibiryaya gidiliyor, yolda öldü nüfusun yarıya yakını

ayna-efendi

o zamanın türkiye yönetimi de hatalı bu insanlara destek çıkıp türkiyeye yerleştirebilirdi hele ahıska https://iberiana.files.wordpress.com/2009/11/ahska.jpg 3 mayıs 1944 turancılık davası 18 mayıs 1944 kırım tatar sürgünü bunların organizatörleri sanki birbirlerinden haberdar, inönü sovyetlere jest yapmak için kumpası kurmuş gibi

goruncekadam

Keşke o insanları Türkiye'ye getirselerdi.Arkadaşım Ahıska Türkü , biliyorum nelerin döndüğünü. Vagonlardakilerin %80 ölüyor. Hatta soykırım diye nitelendiriyorum bunu. Ama işte Sovyet bunlar. Tüm dünya onlarla uğraşıyor, önünü almak için uğraşıyordu. Kırım ve Ahıska Türkleri müslümanlar.Yani Ruslar önceden öngörmüş bunların bela olacaklarını. Çeçenlerin ve Taliban'ın,Çin'deki El-Kaideli Türkler . Aynısı Kırım'da da olabilirdi. Şu an Ukrayna'da olan bu. Halk el yapımı bomba ile Rus tankını havaya uçurdu geçen senelerde. Halk (!) yersen tabi . Nasıl halksa. Sovyetler çok uluslu bir yapıydı, Batı'nın ve ABD'nin yıpratmasına çok bile dayandılar.Kırım'da geçmişte de bu oldu.

goruncekadam

Ruslar erken davrandı. Ama Ukraynalılar ve Kırım sütten çıkmış ak kaşık değiller. İşin doğru ya da yanlış tarafına değil olanlara odaklanıyorum. Sovyetlerde Lenin'den önce halen kölelik gibi ilkel şeyler vardı.Kölelikten Sosyalizme geçmek çok çok zor. Cumhuriyeti bile görmeden.Ama bana kalırsa ABD'ye oranla daha insancıllar. Halen propaganda etkisi devam ediyor.

musikisinas-don-vito

Ben Abd ve Sovyetler arasında bir fark görmüyorum. Birisi (Sovyetler) sol eliyle sol kulağını tutuyor, öteki (Abd) sağ eliyle ensenin arkasından sol kulağını tutuyor, alengirli davranıyor. Ama sonuç aynı, o sol kulak tutuluyor. Kapitalizm ve Sosyalizm de öyle. Birisi zorbalıkla diğeri soft power'la yerel kültürleri eritiyor, hakimiyeti altındaki yerleri tek kültüre hapsediyorlar. Müzik, şehircilik-mimari, moda altında giyim...

musikisinas-don-vito

En basitinden (her ne kadar kültürlerinden hazzetmesem de) Araplar ve Hindulara geleneksel kıyafetlerini giydiklerinde hoş gözle bakılmıyor dünyada, ciddiye alınmıyorlar. Uzakdoğu'dan Ortadoğu'ya kadar pantolon-tişört giymek zorundasın. Bol davullu Afrika kabile müzikleri alay konusu olur, throat singing alay konusu olur çünkü pop ve klasik müzik standardından uzaktır. Mutfak kültürü bile tektipleşmeye başladı. Sovyetler vs Globalleşme. Sovyetlerin silah zoruyla yaptığı Abd tarafından popüler kültürle yapılıyor. İkisinin de farklı ses ve renge tahammülü yok. Açıkçası ikisi arasında seçim yapmak gibi bir düşünce bile irrite edici geliyor bana.

ayna-efendi

@donvito bu dediğinin altına imzamı atarım "Sovyetlerin silah zoruyla yaptığı Abd tarafından popüler kültürle yapılıyor. İkisinin de farklı ses ve renge tahammülü yok. Açıkçası ikisi arasında seçim yapmak gibi bir düşünce bile irrite edici geliyor bana." @görüncekadam ekim devriminde sosyalist türk liderlere (mesela mirseyit sultangaliyev) verilen sözler tutulmamış ve onlar kullanılmıştır, sultangaliyev de sovyetlerin amaçlarına hizmet etti bir de neriman nerimanov var bugün nahçıvan azerbaycandan kopuk kaldıysa onun marifetidir, kendisi karabağın ermenilere verilmesine karşı çıkmış ancak nahçıvanın verilmesini istemiştir, bugün rusyanın kırımı işgali zihniyetin aslında değişmediğini gösteriyor

ayna-efendi

tamam eskisi kadar rusça konuşulmasa da yine de çok fazla, kazakistana okumaya giden arkadaşım demişti kazakça konuşana köylü gözüyle bakıyorlar, kültür canlanması olayı güzel diziler filmler yapıyorlar, alfabe olayında hata yaptılar nazarbayev bilgisayar diline uygun olaak diye ö ü gibi harfleri noktalı değil de kesme işaretli yazma olayını çıkardılar o' u' gibi, iki dil olayının çözülmesi çok uzun yıllar alacak zaten ülke nüfusunun %30 civarı rus ve bunlar yarın öbür gün ukraynadaki ruslar gibi olaylar çıkarabilir

burak-kagan-akbulut

Kazakistandaki rusların çoğu rusyaya göçüyor.Adamın başlı 3 politikasından biri idiydi ve başarıyor

ayna-efendi

umarım başarıya ulaşır ukraynadaki rusların yaptığı gibi arıza çıkarmadan gönderilsinler

FACEBOOK YORUMLARI

Başlıklar

SSCBvergi
Görüş Bildir