Amazon Söylendiği Gibi Dünya'nın "Akciğerleri" mi? İşte Gerçekler
Dünya üzerindeki yaşamı destekleyen doğa harikalarını düşündüğümüzde, Amazon yağmur ormanları ilk akla gelen bölgelerdendir. Yıllardır hepimize bu devasa yeşil alanın 'Dünya'nın akciğerleri' olduğu ve soluduğumuz oksijenin büyük kısmını ürettiği öğretildi. Ancak modern bilimsel araştırmalar, bu popüler inancın ardındaki gerçeğin sanılandan çok daha farklı olduğunu gösteriyor.
Peki, Dünya'nın gerçek oksijen kaynağı nedir? İşte, detaylar:
Amazon'un Oksijen Üretimi Gerçekte Ne Kadar? Bilim İnsanları Yanıtladı
Amazon yağmur ormanları yaygın olarak 'Dünya'nın akciğerleri' şeklinde anılsa da, bu dev ekosistemin küresel oksijen arzına net katkısı beklenenin çok altındadır.
Son bilimsel araştırmalar, Amazon'un fotosentez yoluyla devasa boyutlarda brüt oksijen üretmesine rağmen (küresel kara üretiminin önemli bir kısmı), ürettiği oksijenin neredeyse tamamını yine kendi ekosisteminde tükettiğini ortaya koyuyor. Yani zannedilenin aksine Dünya'nın oksijen deposuna sağladığı net katkı, neredeyse sıfıra yakındır. Peki ama neden ve soluduğumuz asıl oksijen nereden geliyor?
Amazon Neden Kendi Oksijenini Tüketiyor?
Oxford Üniversitesi'nden ekosistem karbon döngüsü uzmanı Profesör Yadvinder Malhi, Amazon'daki oksijen paradoksunu şöyle açıklıyor:
'Tropik yağmur ormanları gece süresince fotosentez yapamadıkları için solunumla büyük miktarda oksijen tüketirler.' Ayrıca yaprakların ve bitkilerin çürüme süreci de ciddi bir oksijen harcaması gerektirir.
Amazon'daki milyarlarca ağaç, çürüyen bitki örtüsü, böcek, kuş ve mikroorganizma sürekli nefes alıp veriyor. Colorado State Üniversitesi'nden atmosfer bilimci Profesör Scott Denning'in araştırmalarına göre, bu ekosistemdeki biyolojik aktivite ve çürüme süreçleri o kadar yoğun ki; ağaçların gündüz ürettiği oksijenin tamamı, ormanın kendi sakinleri ve ayrıştırıcı mikroorganizmalar tarafından gece ve gündüz döngüsünde tamamen harcanıyor.
Gerçek Oksijen Fabrikası: Okyanuslar
Küresel oksijen üretiminin aslan payını, Amazon ormanları değil, okyanuslardaki fitoplanktonlar sağlıyor. Deniz yüzeyindeki bu mikroskobik organizmalar, atmosferdeki oksijenin en az %50'sini üreterek dünyamızın asıl nefes kaynağı oluyorlar. Woods Hole Okyanus Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre; okyanuslarda süzülen tek hücreli deniz canlıları, diyatomlar ve siyanobakteriler, dünyamız için ormanlardan çok daha verimli oksijen fabrikaları işlevini görüyor.
Bu gerçek, okyanusların iklim değişikliği karşısındaki hayati önemini de gözler önüne seriyor. Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış ve okyanus asitleşmesi, fitoplankton popülasyonlarını tehdit ederek küresel oksijen döngüsünü doğrudan tehlikeye atma potansiyeli taşıyor.
Amazon'un Gerçek Değeri Nerede?
Amazon'un atmosfere net oksijen katkısı sıfıra yakın olsa da, ekolojik ve yaşamsal önemi tartışılmazdır. Bu dev orman, 'oksijen üretmekten' ziyade muazzam bir 'karbon yutağı' (deposu) olarak çalışır. Atmosferden her yıl milyarlarca ton karbondioksit emerek ağaç gövdelerinde ve toprakta hapseder, böylece iklim değişikliğine karşı Dünya'nın en güçlü kalkanlarından birini oluşturur.
Dünya'nın bilinen canlı türlerinin %10'undan fazlasına ev sahipliği yapan bu eşsiz biyoçeşitlilik hazinesi, aynı zamanda devasa miktarda suyu buharlaştırıp yağmur döngülerini düzenleyerek bölgesel ve küresel iklimi şekillendirir.
Özetle Amazon ormanları, dünyamızın sadece oksijen pompalayan 'akciğerleri' değil; aynı zamanda karbon döngüsünü kontrol eden 'kalbi' ve devasa bir su döngüsü yaratan 'kliması' işlevi görür.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Pasifik Ateş Çemberi: Volkanlar Neden Belirli Bölgelerde?
Yorum Yazın