Psikolojiye Göre Neden Asansörde Herkes Tavana ya da Telefona Bakar?
Asansöre bindiğinizde çoğu kişinin tavana ya da telefona baktığını fark etmişsinizdir. Küçük alanlarda insanlar genellikle göz teması kurmaktan kaçınır. Psikolojiye göre davranışın arkasında kişisel alan ve sosyal normlar yer alıyor. Uzmanlar davranışın bilinçsiz şekilde geliştiğini belirtiyor. Asansörde yaşanan sessizliğin nedeni aslında psikolojik refleks olabilir.
Kişisel alan ihlali göz temasından kaçınmaya neden oluyor
Otobüste yanınıza oturan yabancının size fazla yaklaştığını hissettiğinizde neredeyse refleks olarak başka yöne bakıyor, göz temasını kesiyorsunuz. Psikolojiye göre bu davranış tesadüf değil, kişisel alan ihlaline karşı geliştirdiğimiz evrensel bir başa çıkma mekanizmasıdır.
Antropolog Edward Hall'ün 1960'larda geliştirdiği yakınbilim teorisine göre insanlar çevresinde farklı mesafe alanları oluşturur. 0-45 santimetre arasındaki intim mesafe yalnızca en yakın kişilerle paylaşılması gereken alan olarak kabul edilir.
Stanford Üniversitesi'nden sosyal psikolog Dr. Jeremy Bailenson'ın araştırmasına göre, kişisel alana girildiğinde stres hormonlarında artış gözlemlenir. Katılımcıların kortizol seviyelerinin yüzde 23 oranında yükseldiği tespit edilmiştir.
Kibar dikkatsizlik sosyal nezaket olarak görülüyor
Sosyolog Erving Goffman'ın tanımladığı 'kibar dikkatsizlik' kavramı, bu durumda sergilenen davranışı açıklar. Psikolojiye göre göz temasından kaçınma, sosyal bir nezaket kuralı olarak kabul edilir. Bu davranış, karşı tarafa tehdit oluşturmadığımız mesajını verir.
Yale Üniversitesi'nden Dr. Christina Rohr'un araştırması, toplu taşıma ve kapalı alanlarda göz temasından kaçınmanın stres seviyesini yüzde 15 oranında düşürdüğünü ortaya koymuştur. Bu davranış, hem kendi konforumuzu hem de karşı tarafın rahatlığını korumaya yardımcı olur.
Görsel kaçınma psikolojik savunma mekanizması olarak ortaya çıkıyor
Kişisel alan ihlali yaşandığında göz temasından kaçınmak psikolojik olarak farklı işlevler görür. Bu davranış tehdit algısını azaltır, ortamı normalleştirmeye yardımcı olur ve psikolojik konforu korur. Harvard Medical School'dan nöro-psikolog Dr. Sarah Mitchell, yabancılarla göz temasının bilinçaltında alarm mekanizmasını tetiklediğini belirtiyor.
Bu davranış aynı zamanda öğrenilmiş sosyal normlarla da bağlantılıdır. Çocukluk döneminden itibaren yabancılarla göz temasından kaçınma alışkanlığı kazanılır. Psikologlara göre bu refleks, evrimsel savunma mekanizmalarının modern dünyadaki yansıması olarak kabul edilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın