331 Yıllık Soygunun İzi New York'a Uzandı: 'Korsanlar Kralı'nın Ganimeti Ünlü Plajın İsim Babasına Çıktı
Korsanlık tarihinin en büyük soygunu sayılan 1695 tarihli Ganj-i-Sawai baskınının ganimeti, 331 yıl sonra New York'un en tanınmış isimlerinden birine uzandı. ABD'nin Rhode Island eyaletinde 'Korsanlar Kralı' Henry Every'nin yağmasından kalan Arapça yazılı gümüş sikkeleri bulan amatör tarihçi James Bailey, sömürge dönemi belgelerinde bu kez Jones Beach'e adını veren Thomas Jones'a ulaştı. Bailey'ye göre Jones, korsanların yetkililerden kaçmasına yardım etti; soygundan üç yıl sonra da evine 'bir fıçı para' taşındı.
Kaynak: New York Post
Her şey bir meyve bahçesinde bulunan, 1693'te Yemen'de basılmış gümüş bir sikkeyle başladı.
Rhode Island cezaevi idaresinden kısa süre önce emekli olan James Bailey, metal dedektörüyle arazi tarayan bir amatör tarihçi. 2014'te Middletown kasabasında, ziyaretçilerin meyvesini kendi topladığı bir bahçede üzeri Arapça yazılı tuhaf bir sikke buldu. İncelemeler sikkenin 1693'te Yemen'de basıldığını ortaya koydu. Bailey bunu, Henry Every'nin 1695'te yağmaladığı hazineyle eşleştirdi.
Ardından başkaları da geldi. Dedektörcüler ve arkeologlar Maine'den Carolina'lara uzanan hatta 26 benzer sikke çıkardı; üçü dışında hepsi New England bölgesindendi. Sikkelerin kimliğini saptayan California'lı nadir para uzmanı Steve Album, “İlk duyduğumda ‘Bir dakika, bu doğru olamaz’ diye düşündüm” dedi. Album'a göre sikkelerin tek biri bile geminin yağmalandığı tarihten sonraya ait değil.
Little Compton'da bir patates tarlasından çıkan 3 gramlık altın külçe de aynı dosyaya girdi. Rhode Island'da doğal altın bulunmadığı için uzmanlar külçenin Afrika'daki Altın Sahili'nden geldiğini düşünüyor.
Sikkelerin kaynağı, 7 Eylül 1695'te Kızıldeniz'de basılan Babür hazine gemisi Ganj-i-Sawai'ydi.
İngiliz korsan Henry Every ve tayfası o gün, hacdan dönen yolcuları ve saray hazinesini taşıyan silahlı kraliyet gemisini pusuya düşürdü. Tarihi kayıtlara göre korsanlar yolculara işkence etti, birçok kişiyi öldürdü, kadınlara tecavüz etti. Ele geçirilen altın ve gümüşün bugünkü karşılığı on milyonlarca dolar olarak hesaplanıyor.
Tayfa baskının ardından korsanların sığınağı sayılan Bahamalar'a kaçtı ve 30 Mart 1696'da adalara ulaştı. Bailey'nin gün yüzüne çıkardığı belgelere göre Every Hindistan'dan kaçarken tayfaya üç Rhode Islandlı katıldı. Aynı yıl Sea Flower adlı gemi Rhode Island'ın Newport limanına demirledi.
Yakalanan korsanlardan William Phillips ile Edward Savill de 27 Ağustos 1696'da verdikleri ifadede, gemilerden birinin İrlanda'ya varmadan önce Virginia ve New England'a uğradığını anlattı. Bailey bu yüzden Every'nin sömürgelerde bir aydan uzun süre kaldığını savunuyor.
Geminin sahibi Babür İmparatoru Evrengzib'in öfkesi, tarihin ilk küresel insan avını başlattı.
Ganj-i-Sawai, dönemin en zengin hükümdarlarından Evrengzib'e aitti. Hindistan'ın ve ticareti tehlikeye giren Doğu Hindistan Şirketi'nin baskısıyla İngiltere Kralı III. William, Every'nin başına büyük bir ödül koydu. Tarihçiler bu takibi dünyanın ilk küresel insan avı olarak kabul ediyor.
Av sonuç vermedi. Every 20 Haziran 1696'da İrlanda'ya ayak bastı ve izi orada kayboldu. Tayfasının çoğundan da bir daha haber alınamadı; Avrupa'ya ve Amerika'daki sömürgelere dağıldıkları sanılıyor.
Yakalanamayan korsanın hikâyesi üç yüzyıl sonra popüler kültüre de girdi. Steven Johnson'ın “Enemy of All Mankind” kitabı, “Uncharted” oyun serisinin son halkası ve Tom Holland, Mark Wahlberg ile Antonio Banderas'ın oynadığı 2022 yapımı film Every'den esinlendi.
Bailey'nin yeni bulguları ise Niagara Şelalesi'nden sonra New York'un en çok ziyaret edilen eyalet parkına çıktı.
Long Island'daki Jones Beach adını Thomas Jones'tan alıyor. 1665 dolaylarında İrlanda'da doğan Jones, İngiliz ordusunda binbaşılık yaptı, sonra devlet izniyle düşman gemilerine saldıran bir kaptana dönüştü. Önce Rhode Island'a, ardından New York'a yerleşti.
Bailey'nin incelediği belgeler arasında Every'nin adamlarının ifadeleri de var. Bu ifadeler Jones'un korsanları yetkililerden kaçırmak için tutulduğunu, bugünün deyişiyle “kaçış şoförlüğü” yaptığını gösteriyor. Jones işin ardından kısa süreliğine Rhode Island'a döndü. 1696'da ise kayınpederi, varlıklı New Yorklu Thomas Townsend, tapu kayıtlarına göre ona ve eşine Long Island'ın güney kıyısında geniş bir arazi verdi. Bailey'ye göre yetkililer New England'ı didik didik ararken bu arazi Jones'a temiz bir sayfa açtı. Jones sonradan binlerce dönüm toprağın ve bugün adını taşıyan kıyıdaki balina avı işletmesinin sahibi oldu.
Bailey, “Milyonlarca ziyaretçi, kuşaklar boyu New Yorklu bu plaja gidiyor. Onun korsanlık tarihinin belki de en büyük soygununda başrollerden biri olduğunu kimse bilmiyordu” dedi.
Vali Richard Coote 1698'de Jones'un evine taşınan "bir fıçı parayı" yazdı, Jones ise hiçbir şey bilmediğini söyledi.
İngiliz tacının korsanlığı bastırmakla görevlendirdiği New York sömürge valisi Coote, tanık ifadelerine dayanarak paranın şehirden Long Island'a götürüldüğünü ve Jones'un evine ulaştığını kaydetti. Vali, mektubunda Jones'tan “eskiden korsan olan” biri diye söz etti.
Jones 1713'te öldü ama söylentiler bitmedi. Mezarı define arayanlarca defalarca kazıldı, sonunda Massapequa'daki Old Grace Kilisesi'nin arkasında bulunan aile mezarlığına taşındı. Perili olduğu anlatılan konağı 1800'lerin başında yıkıldı. Torunlarından Thomas Floyd-Jones, 1906'da yayımladığı aile tarihinde korsan hikâyelerini “iftira” diye niteledi.
Araştırmada yer almayan uzmanlar temkinli. Reading Üniversitesi'nden denizcilik tarihi profesörü Richard Blakemore bulguları ikna edici bulsa da kesin saymıyor ve “Thomas Jones oldukça yaygın bir isim” diyor. Fordham Üniversitesi'nden Meagan Schulman ise Jones'a korsan denebileceğini ama kendisini muhtemelen hiç öyle görmediğini belirtti. Bailey çalışmasını yayımlatmayı umuyor. Loyola Marymount Üniversitesi'nden tarihçi Kevin McDonald'ın tespiti de dönemin tablosunu özetliyor: Korsanlık, ABD'nin kuzeydoğusundaki pek çok tanınmış aileye “kuşaklar boyu süren kurucu servet” sağladı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın