Kahve Nasıl Oluyor da Bizi Uyandırmayı Başarıyor?
Sabahları gözümüzü açmak için ilk koştuğumuz, fincanına sarılmadan kendimize gelemediğimiz kahve, aslında beynimizde tam bir gizli ajan gibi çalışıyor. Kahvenin uyandırıcı etkisini beraber inceleyelim!
Kafein beynin uyku sinyallerini geçici olarak susturuyor.
Gün içinde uyandığımız andan itibaren beynimizde adenozin adı verilen bir kimyasal birikmeye başlıyor. Adenozin reseptörlerine bağlandıkça bize bir yorgunluk, bir ağırlık çöküyor ve beynimiz yavaş yavaş vites küçültüyor. Kafein ise yapısal olarak bu adenozine o kadar çok benziyor ki beynimiz aradaki farkı anlayamıyor. Kahveyi içtiğimizde kafein gidip o reseptörlere kuruluyor ve adenozinin yerini kapıyor. Yani aslında kahve bize doğrudan yapay bir enerji vermiyor, sadece uykumuzun geldiğini anlamamızı engelliyor.
Beyindeki alarm butonlarına basarak adrenalin salgısını coşturuyor.
Kafein reseptörleri bloke edip beyni kandırınca, sinir sistemimiz içeride acil bir durum olduğunu zannediyor. Beynimiz bu ani hareketliliği bir tehdit veya ekstra performans gerektiren bir durum olarak algılıyor. Bunun üzerine hemen böbrek üstü bezlerine sinyal göndererek adrenalin hormonunu piyasaya sürüyor. Adrenalin de kalp atışlarımızı hızlandırıp kan basıncını artırarak bizi bir anda savaş ya da kaç moduna sokuyor.
Karaciğeri devreye sokarak kana ekstra şeker pompalıyor.
Salgılanan adrenalin sadece kalbimizi hızlandırmakla kalmıyor, aynı zamanda karaciğere de hızlı bir emir gönderiyor. Vücudun acil bir enerjiye ihtiyacı olduğunu düşünen karaciğer, hemen depoladığı glikozu kana salmaya başlıyor. Kan şekerimizin bu kontrollü ve ani yükselişi, kaslarımıza ve beynimize fazladan yakıt gitmesi anlamına geliyor. İşte kahveyi içtikten kısa süre sonra gelen o fiziksel canlanma hissinin arkasında bu tatlı oyun var.
Mutluluk hormonu dopamini serbest bırakarak modumuzu anında yükseltmeyi başarıyor.
Kahve sadece uykumuzu kaçırmakla kalmıyor, bizi dünyaya karşı daha sevecen bir insan haline de getiriyor. Bunu yabana atmak doğru olmaz. Kafein beyindeki adenozini devre dışı bıraktığında, zevk ve ödül mekanizmamızla bağlantılı olan dopamin hormonu daha rahat hareket etmeye başlıyor. Kokain gibi ağır maddelerin çok daha hafif ve zararsız bir versiyonu gibi, beyindeki dopamin algısını açık tutuyor. Kendimizi daha neşeli, odaklanmış ve motivasyon dolu hissetmemizin ana sebebi de tam olarak bu. Huysuz bir sabah insanından neşeli bir dünya vatandaşına dönüşmemiz tamamen bu kimyasal süreçle ilgili görünüyor.
Göz bebeklerimizi büyüterek etrafı daha net görmemizi sağlıyor.
Vücudumuz adrenalin etkisiyle alarma geçtiği zaman, dış dünyadan gelen uyaranları daha iyi yakalamak istiyor. Haliyle bu durumun ilk fiziksel yansımalarından biri göz bebeklerimizin hafifçe genişlemesi oluyor. Göz bebekleri büyüyünce içeriye daha fazla ışık giriyor ve görsel algımız çok daha keskin bir hal alıyor. Sabahları kahve içmeden önce etrafa boş boş bakarken, kahveden sonra her detayı fark etmeye başlamamızın esas sebebi de bu. Çevremizdeki her şeye karşı daha dikkatli ve uyanık olabiliyoruz sayesinde.
Nefes yollarımızı genişleterek hücrelere daha çok oksijen taşıyor.
Kafeinin vücudumuzda yarattığı uyarılma durumu, solunum sistemimiz üzerinde de doğrudan etkisini gösteriyor. Adrenalin sayesinde akciğerlerdeki bronşlar gevşiyor ve nefes yollarımız fark edilir şekilde genişliyor. Bu genişleme, her nefeste ciğerlerimize ve dolayısıyla kanımıza çok daha fazla oksijen gitmesini sağlıyor. Oksijen seviyesi artan beyin ve kas dokuları, hücresel boyutta daha hızlı ve verimli çalışmaya başlıyor.
Sindirim sistemini hızlandırarak metabolizmayı uçuruyor.
Kahvenin bizi uyandırma operasyonu tüm vücut genelinde eş zamanlı yürütülüyor esasında. Kafein merkezi sinir sistemini uyardığı için metabolizma hızımızda geçici ama etkili bir artış meydana geliyor. Vücut ısımız hafifçe yükseliyor ve organlarımız daha enerjik bir ritimde çalışmaya başlıyor. Özellikle sindirim sistemi kasları bu uyarıya anında tepki vererek hareketleniyor. Metabolizma hızlanınca da kendimizi daha dinamik ve hafif hissedebiliyoruz.
Etkisini göstermek için yarım saat sabırla pusuda bekliyor.
Kahveden ilk yudumu aldığımız an her şeyin hemen değiştiğini hissetsek de, işin aslı biraz daha farklı yürüyor. İlk yudumla birlikte psikolojik bir rahatlama başlıyor ama kafeinin kana karışıp zirve noktasına ulaşması yaklaşık 30 ila 45 dakika sürüyor. İnce bağırsaklar tarafından emilen kafein, kan yoluyla yavaş yavaş beynimize ve diğer organlarımıza dağılıyor. Yani kahve bittikten bir süre sonra bile içerideki uyanış operasyonu büyüyerek devam ediyor. Bu yüzden kahveyi içer içmez uykum kaçmadı diyerek ikinci fincana hemen sarılmamak, sistemin oturmasını beklemek lazım. Bunu unutmayın!
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın