Çin'de İnşa Edilen Devasa Yapı Günlerin Süresini Uzatıyor!
Atalarımız, Güneş'in doğuşunu ve batışını izleyerek hayatlarını düzene sokuyorlardı. Binlerce yıldır, Dünya'nın kendi düzeni olduğuna inandık ve kendimizi de ona göre ayarladık. Fakat, Dünya'nın aslında düşündüğümüz kadar düzenli olmadığı ortaya çıktı. Örneğin meydana gelen büyük depremler, Dünya'nın kütle merkezini değiştirebiliyor ve bu da dönüş hızına etki edebiliyor.
Dünya'nın dönüş hızını ayrıca insanlar da değiştirebiliyor!
Depremler başta olmak üzere, Dünya'nın dönüşünü etkileyebilecek birçok faktör var.
BBC Science'ın aktardığına göre, 2011’de Japonya’da meydana gelen ve Fukushima nükleer kazasına yol açan deprem, Dünya’nın dönüşünü 1,8 milyonda bir saniye hızlandırmıştı. Benzer şekilde, 2004 Sumatra depremi gezegenin kütlesini merkeze doğru biraz daha yaklaştırmış ve Dünya'nın dönüşünü hızlandırmıştı. Dünya'nın dönüşünün hızlanması da bir günü mikrosaniye boyutunda kısalttı. Kütle dağılımındaki bu küçük değişimler, fizik kuralları gereği dönüş hızında ince ayarlamalara sebep oluyor. Deprem haricinde rüzgârlar, okyanus akıntıları ve eriyen buzullar da kütle dağılımını etkiliyor.
Bilim insanları, Ay'ın çekim gücünün de günlerimizin süresi üzerinde etkisini olduğunu kanıtladı. Ay, okyanuslarımızı yerinde tutmaya çalışıyor, ancak Dünya aldırış etmeden okyanuslarla birlikte dönmeye devam ediyor. Bu 'gelgit' sürtünmesi, Dünya’nın dönme enerjisinden bir miktar çalarak günün her yüzyılda yaklaşık iki binde bir saniye (2 milisaniye) uzamasına neden oluyor.
Tabii insanlar da Dünya'nın dönüş hızını, dolayısıyla bir günün süresini değiştirebiliyor!
Çin'de inşa edilen 185 metre yüksekliğindeki Three Gorges Barajı, dünyanın en yüksek barajıdır.
Bu barajın yapımında tam 28 milyon metreküp beton ve Eyfel Kulesi’nin 63 kopyasını inşa etmeye yetecek kadar çelik kullanıldı. 40.000 kişinin 17 yıl süren çalışmasıyla inşa edilen barajın toplam maliyeti 37 milyar dolara ulaştı. Barajın kapasitesi ise ağızları açık bırakan cinsten. Baraj, 16 milyon adet Olimpik boyutlu yüzme havuzunu dolduracak kadar suyu taşıyabiliyor.
NASA bilim insanlarına göre, bu kadar kütlenin bir arada toplanması, Dünya'nın dönüşünü etkiliyor. 2005 yılında NASA bilim insanı Dr. Benjamin Fong Chao, bu durumun doğruluğunu kanıtlamıştı.
Peki nasıl oluyor?
Chao, barajın dolduğunda günün süresini 0,06 mikrosaniye uzatabileceğini hesapladı. Bu, saniyenin 60 milyarda biri demektir. Chao ayrıca barajın Dünya'nın kutuplarını yaklaşık iki santimetre kaydırabileceğini hesapladı.
Alman Jeobilimler Araştırma Merkezi'nden Prof. Maik Thomas ve Dr. Robert Dill'e göre, “su seviyesindeki mevsimsel değişiklikler nedeniyle Dünya'nın dönüşünde az ya da çok mevsimsel bir değişim” söz konusu.
Binalar Dünya'nın dönüş hızını nasıl etkiler?
Dünya kendi ekseni etrafında yaklaşık her 24 saatte bir döner, ancak bu dönüş mükemmel bir şekilde sabit değildir. Gezegen üzerindeki kütle dağılımına bağlı olarak hafifçe değişebilir. Dünya eksenine yaklaşan kütleler, gezegenin dönüş hızının artmasına neden olur. Dönüş hızı, her kütle noktasının eksenden ne kadar uzakta olduğuna bağlıdır. Bu prensip, bir buz patencisinin dönüş hızını azaltmak için kollarını uzatmasına benzer şekilde işler.
Dünyanın en büyük barajının inşa edilmesiyle, muazzam miktarda su bir araya toplanmış oldu. Bu da, Dünya'nın eylemsizlik momentinde minimal bir artışa neden oldu. Sonuç olarak, Dünya'nın dönüşü aşırı küçük bir miktarda yavaşladı. NASA'dan bilim insanları, barajın dolmasının bir günün uzunluğunu yaklaşık 0,06 mikrosaniye uzatmış ve gezegenin eksenini birkaç santimetre kaydırmış olabileceğini tahmin ediyor.
Bu minik değişimler bizleri etkiliyor mu?
Elbette günlük hayatımızda bu minik değişimleri fark etmiyoruz. Yani bir gün, 1 saniye uzamış bile olsa biyolojik olarak bunu fark etmemiz imkansız olurdu (elbette sadece biyolojik açıdan). Fakat uydularımızı kontrol etmek ve yönlendirmek için uzay ajanslarının, Dünya’nın yönünü ve dönme süresini çok yüksek bir doğruluk derecesiyle bilmesi gerekiyor. İnsani yapıların ve doğal unsurların Dünya'nın hızını değiştirmesi, ince farklara neden oluyor. bu farkların hesaplamasının doğru yapılmaması, uyduların yörüngeden çıkmasına bile neden olabilir. Yani günlük yaşantımızda bizi çok da etkilemiyor gibi görünen bu durum, aslında son derece önemli.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın