Biri Bilim İnsanından, Biri Bilim Kurgudan: Yapay Zekaların İsimleri Aslında Nereden Geliyor?
Yapay zekayı artık hayatımızın her alanında kullanıyoruz. Ödevler için ChatGPT'ye soruyoruz, mail için Claude'dan yardım alıyoruz, Gemini'yle plan yapıyoruz, Grok'la atışıyoruz... Yapay zekalar artık hayatımızın tam ortasında.
Peki bu isimler rastgele mi seçildi? Kesinlikle hayır! Kimisi bir dâhiye selam çakıyor, kimisi uzaya uzanıyor, kimisi de bir bilim kurgu romanından fırlamış.
Gelin, isimlerin ardındaki hikayelere birlikte bakalım. 👇
Claude: Bilgi çağının babasına bir selam
Anthropic'in geliştirdiği Claude'un isminin nereden geldiğine dair şirketten resmi ve ayrıntılı bir açıklama yok. Ama en yaygın kabul gören görüş, ismin Claude Shannon'a bir saygı duruşu olduğu. (Merak etmeyin, bu bilgiyi bizzat Claude'dan doğruladık)
Shannon, 'bilgi kuramının babası' sayılan Amerikalı matematikçi ve mühendis. 1948'de yayımladığı 'A Mathematical Theory of Communication' makalesi, bugünkü dijital iletişimin temel taşlarından biri. Dil modelleri de bilgiyi olasılıklarla işlediği için bağlantı oldukça anlamlı.
Bir de işin samimiyet tarafı var: Anthropic'in robotik bir marka adı yerine sıcak, insan ismine benzeyen bir ad seçmek istediği söyleniyor.
Gemini: İkiz ekipler ve Ay'a giden yol
Google'ın yapay zekası Gemini'nin hikayesi daha net, çünkü Google DeepMind'dan Jeff Dean ismin anlamını bizzat anlattı. Ve iki katmanlı bir anlamı var:
İkizler: 'Gemini' Latincede 'ikizler' demek (evet, İkizler burcunun adı da buradan geliyor). Model, Google'ın iki yapay zekâ ekibi Google Brain ile DeepMind'ın 2023'te birleşmesinin ardından ortak çalışmayla geliştirildi. İsim de bu iki ekibin bir araya gelişini simgeliyor.
NASA'nın Gemini Projesi: 1960'lardaki bu uzay programı, Mercury ile Ay'a iniş yapan Apollo arasında bir köprüydü. Yani isim, 'Ay'a gitme' (moonshot) iddiasına da göz kırpıyor.
ChatGPT: Mühendisler isim koyarsa böyle olur
Listenin en 'teknik' ismi kuşkusuz ChatGPT. Çünkü aslında bir kısaltma:
Chat: Sohbet. Model, sizinle karşılıklı konuşmak için tasarlandı.
GPT: Generative Pre-trained Transformer, yani 'Üretken Önceden Eğitilmiş Dönüştürücü'. Generative yeni metin üretebildiğini, Pre-trained önce devasa miktarda metinle eğitildiğini anlatıyor. Transformer ise Google araştırmacılarının 2017'de 'Attention Is All You Need' makalesinde tanıttığı mimarinin adı. Bugünkü büyük dil modellerinin neredeyse hepsi, Claude ve Gemini de dahil, bu mimariye dayanıyor.
İşin ilginç yanı: OpenAI, ChatGPT'yi Kasım 2022'de küçük bir 'araştırma önizlemesi' olarak yayımladı. O yüzden pazarlamaya uygun bir isim düşünülmedi. Sam Altman bile sonradan ismin pek de iyi olmadığını kabul etti. Ama ürün beklenmedik bir hızla yayılınca isim kalıcı oldu!
Buraya bir not daha düşelim, ChatGBT değil, ChatGPT :)
Grok: Bir Marslıdan ödünç alınmış kelime
Elon Musk'ın şirketi xAI'ın geliştirdiği Grok, ismini bilim kurgu edebiyatından alıyor.
Kaynak, Robert A. Heinlein'ın 1961 tarihli romanı 'Stranger in a Strange Land' (Türkçede 'Yabancı Diyarlardaki Yabancı'). Romanda 'grok' Mars dilinde bir kelime ve anlamı çok güzel: Bir şeyi o kadar derinden ve sezgisel olarak anlamak ki onunla bir olmak. Yani sadece bilmek değil, tamamen kavramak.
Kelime 60'larda karşı kültürde, sonra da hacker dünyasında yaygınlaştı. Programcılar bir sistemi gerçekten anladıklarında hâlâ 'I grok it' der. Kelime İngilizce sözlüklere bile girdi!
Bonus: Musk, Grok'un kişiliğine Douglas Adams'ın kült eseri 'Otostopçunun Galaksi Rehberi'nin ilham verdiğini söyledi. Grok'un esprili, hafif alaycı üslubu da buradan geliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Ölümsüz Canlı Yaralanınca ya da Strese Girince Bebekliğine Dönebiliyor
Kanser Riskini Günlük Hayatınızdaki Yarım Saatlik Değişiklik Azaltabilir
Yorum Yazın