SAĞLIK

Masumlar Apartmanı dizisinde her salı, Safiye’nin iç sesiyle savaşını, dizideki aşkın her derde deva olduğu iddiasını, psikiyatrik bozuklara, hatta kişilik bozukluklarına nasıl senelerce izleyici kalınır çaresizliğini izlemeyen kaldı mı?

KONYA (AA) - Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sümeyye Erdoğan Bayraktar, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını döneminde karantinadan dolayı destek mekanizmalarından ve sosyal çevrelerinden uzak kalan kadınların zor bir süreçten geçtiğini belirterek, 'Dışarıda koronavirüs, içerideyse şiddet yüzünden kurtulamadıkları bir kapana kısıldılar. Bu süreç toplumsal cinsiyet rollerini yeniden düşünmemizi gerektiriyor.' dedi.Bayraktar, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk'un açılış konuşmasını yaptığı, KADEM ve Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) iş birliğinde düzenlenen 'Pandemi Psikolojisinde Aile' konulu online panelde konuştu. Salgının herkese bulaşan bir virüs tehdidinden öte insanın varoluşsal zeminini etkileyen bir hadise olduğunu ifade eden Bayraktar, 'Karantina, başlı başına insanoğlunun karşılaştığı en zorlayıcı tecrübelerden biri oldu. Kamusal ve özel alan arasındaki çizgi kaybolma noktasına geldi. Bu iki alan uzun zamandır son derece geçişken ve birbirinden ayrılamaz halde. Haliyle bu, pek çok kabulü derinden sarstı. Bu alanların geçişkenliği, birbirlerinin varlıklarını tehdit eder durumda.' diye konuştu. 'Kadına ve çocuğa şiddet tüm dünyada artış gösterdi'Bayraktar, yaklaşık bir yıldır herkesin eve kapanmak durumunda kaldığını, salgının günlük rutinleri tamamen değiştirdiğini vurgulayarak, şöyle konuştu:'Bu süreçte, yeni bir hobiye başlamak, daha çok okumak, daha çok içine dönmek için zamanın iyi kullanılması gibi fikirler havada uçuşuyor. Ancak karantinayı 250 metrekare bir evde geçirmekle 60 metrekare bir evde geçirmek arasındaki farklardan çok da bahsedilmiyor. Salgınla beraber Birleşmiş Milletler Kadın Birimi'nin 'gölge salgın' olarak nitelediği, eş zamanlı başka bir salgın daha başladı. Kadına ve çocuğa şiddet tüm dünyada artış gösterdi. Salgından önce küresel olarak her üç kadından birinin hayatının bir döneminde fiziksel ya da cinsel şiddete maruz kaldığını biliyorduk. Fakat salgın döneminde kadına yönelik şiddet ihbarları küresel bir artış gösterdi. Mesela salgının başlangıç noktası Vuhan şehrinde karantinadan sonra ev içi şiddet vakalarının bir önceki seneye kıyasla 3 kat arttığı kaydedildi. Fransa'da yüzde 30-36, Brezilya'da yüzde 40-60, Arjantin'de yüzde 25, Singapur'da yüzde 33, Amerika'nın farklı eyaletlerinde yüzde 10-35 arasında artışlar var. Acil yardım hatlarına gelen aramalarda da endişe verici bir artış söz konusu. Mesela İngiltere'de yüzde 25, Kıbrıs'ta yüzde 30, İspanya'da yüzde 20'lik bir artma görülmüş.''Özel yaşam ve iş yaşamı arasındaki denge bozuldu'Kadınların zor bir süreçten geçtiğine işaret eden Bayraktar, 'Karantinadan dolayı, kadınların destek mekanizmalarından uzak kalmaları, moral desteği buldukları sosyal çevrelerinden kopmaları da onları karanlık bir yalnızlığa sürükledi. Dışarıda koronavirüs, içerideyse şiddet yüzünden kurtulamadıkları bir kapana kısıldılar. Bu süreç, toplumsal cinsiyet rollerini yeniden düşünmemizi gerektiriyor. Bildiğiniz gibi güçlü ailelerin, güçlü kadınlarla mümkün olabileceği, bizim en kıymetli argümanlarımızdan biri. Kadınların donanımlarını arttırmaları, eğitim seviyeleri her daim bir üst noktaya taşımaları, iş gücü ve sosyal hayata katılımları, karar mekanizmalarında temsil edilmelerinin önemini hepimiz gördük.' diye konuştu. Karantina şartlarında çocukların bakımı, iş hayatı ve ev işlerinin görünmeyen emek olarak kadının omuzlarına yüklendiğinin altını çizen Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:'Varsa evdeki yaşlı ve hastaların bakımı da yine çoğunlukla kadınlar tarafından omuzlandı. Diğer yandan kadınlar, kamusal alanda icra ettikleri işlerine ev ortamında devam etmeye çalıştılar. Haliyle özel yaşam ve iş yaşamı arasındaki denge bozuldu. Geçtiğimiz Eylül ayında açıklanan bir veriye göre; Amerika'da 865 bin kadın işinden ayrıldı. Bu, aynı ülkenin erkeklerine nazaran 4 kat daha fazla. Bu haliyle kadınların Amerikan işgücündeki oranı 1988 yılına gerilemiş, yani bir nesil boyunca kaydedilen gelişmelerde geriye gidilmiştir. Bu ülke üzerindeki örnek, aslında bize kadınların yaşadığı ikilemi açık bir şekilde anlatıyor. Eğer salgın ve karantina durup düşünmek için bir fırsat sağlıyorsa Kovid-19 virüsüne karşı olduğu kadar bazı toplumsal virüslere karşı da aşılama yapma gereğinin farkına varmalıyız. Bu doğrultuda üreteceğimiz politikalar üzerine yoğunlaşmalıyız.' Bayraktar, toplumsal cinsiyet adaletinin belli düzenlere endeksli olmadan sürdürülebilir olması gerektiğini vurguladı.'Bugün hepimiz internet ağının içine birer av gibi düşmüş durumdayız'Salgın sürecinde dünyanın yeniden tasarlandığına şahitlik edildiğini ifade eden Bayraktar, şunları kaydetti:'Gözümüze batan ve acilen törpülenmesi gereken noktaları yüksek sesle dillendirmeliyiz ki bazı yanlışlar norm haline gelmesin. Bildiğiniz gibi hane içlerinin aynı anda iş yeri haline gelmesi, toplantıların ve tüm iş süreçlerinin çevrim içi olması mahremiyet sınırlarını neredeyse görünmez hale getirdi. Eskiden belli saatlerden sonra birini aramak adabımuaşeret kuralları gereği uygun bulunmazken, bugün hepimiz internet ağının içine birer av gibi düşmüş durumdayız. Anlık iletişim denilen şey, bizden her an ulaşılabilir olmamızı bekliyor. Gece yarısı gelen mesajlara cevap vermek, hafta sonu düzenlenen toplantılara katılmak zorundayız. İş yeri için fiziksel mekan koşulunun ortadan kalkması, mesai sınırlarını, bireysel sınırlarını ve mahremiyet alanını zedeler hale gelmiş görünüyor. En acil çözüm üretilmesi gereken sorunlardan biri bu. Bu tartışmayı topluma taşımamız gerektiğine inanıyorum. Çünkü kolektif olarak yapılan eylemler, bir noktadan sonra insanların sorgulama dürtüsünü elinden alıyor. Herkesin yaptığı, norm haline geliyor.'Salgının insanlarda oluşturduğu olumsuz psikoloji, belirsizliğin getirdiği endişe ve afetin üzerine eklenen ekonomik stresin dünyanın birçok yerinde birçok aileyi dağılma noktasına getirdiğini dile getiren Bayraktar, 'Bireyin merkeze alındığı ve hızla tekilleşen bir dünyada, afetlerden en az zararla, ruhsal sağlığını koruyarak çıkabilenler, 'biz' olmayı başarabilenler. 'Biz' demek yakınlaşmak, dayanışmak ve fedakarlık yapmak demek. Eğer toplumların kalesi aileyse, 'biz' kavramını çoğaltmamız lazım.' ifadelerini kullandı.

İnsan yaşamının her evresinde cinsel performans gözle görülür biçimde farklar gösterir. Bu farklar, fizyolojik dengeye bağlıdır ve yaşanacaklar kronolojik olarak az çok bellidir. Ama yine de cinsel güce ve performansa doğal katkı sağlamanın bir yolu da beslenmedir. Yaşa göre beslenme ya da cinsel yaşa göre beslenme; nasıl söylemek isterseniz. Bakalım cinsel yönden beslenmede hangi gıdalarla dostuz, erkeklerde etkili besinlerden bahsedelim.

KONYA (AA) - Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Saliha Okur Gümrükçüoğlu, 'Kısıtlama, kapanma gibi yeni davranışlar, hayatı sığdırmanın zor olduğu küçük evlerde hep birlikte yaşandı. Bütün bu değişimler aile içi ilişkilerimizi, rol ve sorumluluklarımızı, evi kullanma alışkanlıklarımızı yeni normale göre düzenlemeyi elzem hale getirdi.' dedi.Gümrükçüoğlu, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk'un açılış konuşmasını yaptığı, KADEM ve Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) iş birliğinde düzenlenen 'Pandemi Psikolojisinde Aile' konulu çevrim içi panelde konuştu. KADEM olarak toplumsal cinsiyet adaletini savunarak, kadının sosyal, siyasi ve ekonomik hayatta temsilini güçlendirmeyi hedeflediklerini belirten Gümrükçüoğlu, 'Derneğimiz kurulduğu günden bu yana hem kadın hakları hem de aileyi ilgilendiren konularda, sahici ve kalıcı çözümler üretmekte, adaletli bir söylem oluşturmaya gayret etmektedir.' diye konuştu.Gümrükçüoğlu, temsilcilik sayılarının 50'ye ulaştığını, KADEM'in temsil edildiği şehirlerde kadınların yereldeki ihtiyaçlarını ve beklentilerini yakından takip etme imkanı bulduklarını bildirdi.'Beden ve ruh sağlığına dair endişelere maalesef gelecek kaygısı da eşlik ediyor'Tüm dünyada etkili olan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının herkes gibi kadınların toplumsal hayatında da değişim ve dönüşümlere yol açtığına değinen Gümrükçüoğlu, şunları kaydetti:'Tüm dünya küresel bir salgınla mücadele ediyor. Bu süreç bize dünyanın sadece salgına karşı değil, salgınla mücadele konusunda da bağışıklığı olmadığını gösterdi. Yeni normal olarak adlandırılan bu dönemde alınan önlemler, kısıtlamalar ve yeni uygulamalar, bireysel ve toplumsal anlamda pek çok değişimi ve değişime bağlı sorunları da beraberinde getirdi. Öyle ki hayatlarımız bir hafta sonrasını dahi planlayamayacağımız bir belirsizlikle sürüyor. İş, okul ve sosyal hayatımızı ancak teknolojinin imkanları dahilinde idame ettirebiliyoruz. Beden ve ruh sağlığına dair endişelere maalesef gelecek kaygısı da eşlik ediyor.'Gümrükçüoğlu, salgın döneminin yeni düzeninden ve tüm değişimlerinden en fazla etkilenen kurumun aile kurumu olduğuna dikkati çekerek, okul, iş ve günlük hayatın bölünmüş alanlarının evlere taşınmasıyla insanlarda zaman ve mekan algısının da aşındığını söyledi.'Kadınların sorunları da yeni bir boyut kazandı'Dışarıdaki hayatı evden yönetme zorunluluğunun, evin olağan biçimini ve evle kurulan ilişkinin mahremiyetini de değiştirdiğine işaret eden Gümrükçüoğlu, şunları kaydetti:'Kısıtlama, kapanma gibi yeni davranışlar, hayatı sığdırmanın zor olduğu küçük evlerde hep birlikte yaşandı. Bütün bu değişimler aile içi ilişkilerimizi, rol ve sorumluluklarımızı, evi kullanma alışkanlıklarımızı yeni normale göre düzenlemeyi elzem hale getirdi. Bizler sorunları tespit ederek çözüm yolları aramak, kadın literatürüne kendi söylemlerimizle katkı sağlamak ve mevcut eksiklikleri gidermek zorundayız. Çünkü bugün yaşadığımız salgın gibi yeni süreçlerin etkilediği ve değiştirdiği dünyada, kadınların sorunları da yeni bir boyut kazandı. Bugünkü panelimizde salgının aile üzerindeki psikolojik, sosyolojik, ekonomik ve küresel boyuttaki etkilerine yakından bakma imkanı bulacağız. Panelimizden çıkacak görüş ve önerilerin, ailenin yeni normallerine dair yeni strateji ve uygulamaların oluşumuna da katkı sağlamasını arzu ediyoruz.'Gümrükçüoğlu, panele katılan Bakan Selçuk'a ve ev sahipliği yapan KADEM Konya Temsilciliğiyle Necmettin Erbakan Üniversitesi'ne teşekkür etti.Necmettin Erbakan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cem Zorlu da panelde yaptığı konuşmada, salgınların tarihsel sürecin hemen her aşamasında görüldüğünü ve toplumları birçok açıdan etkilediğini belirtti.Kovid-19'un da başladığı günden bu yana toplumsal hayatta farklı etkilere neden olduğunu, özellikle ev yaşamını değiştirdiğini dile getiren Zorlu, şöyle konuştu:'Bu süreçte insanlar evlerinde daha fazla zaman geçirmeye başlamıştır. Daha önce belki biraz otel gibi kullanılan evler, artık gerçekten her açıdan fonksiyonel hale gelen bir yuva haline dönüşmüştür. Bu süreç içerisinde insanlar evlerinde daha fazla zaman geçirmeye başlamış, bugünler 7'den 70'e tüm bireylerin alışkanlıklarında ve aile ilişkilerinde değişime neden olmuştur. Tüm aile halkının 24 saat birlikte yaşama gerekliliği ortaya çıkmıştır. Aile üyeleri her zamankine göre daha az ve kapalı bir alanda yaşamaya başlamıştır. Bu durumun, yeni bir uyum süreci olarak fırsata dönüştürülmesi, hem ebeveynler hem de çocuklar açısından farkındalıkların arttırılması gerekmektedir.' diye konuştu. KADEM Konya Temsilcisi Aytül Dağ da programa ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyduklarını belirterek, hayırlara vesile olmasını diledi.

İSTANBUL (AA ) - KENAN IRTAK - Temiz Toplum Derneği Genel Başkanı Bilal Ay, sigara bağımlılığının beraberinde daha kötü alışkanlıklara götürebildiğini belirterek, 'Sigara, uyuşturucu ve madde bağımlığının ilk adımı. Tuzağa düşürülmüş evlatlarımızın birçoğunun sigara uzatılarak bu tuzağa çekildiğini görüyoruz. Ülkemizde 2 milyon madde bağımlısı var, bunların yüzde 80'ni sigarayla geçiş yapmış.' dedi. Ay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir beyin rahatsızlığı olarak ifade edilen bağımlılığın, bir maddeden veya bir alışkanlıktan zarar görüldüğü halde onun terk edilememesi, bırakılamaması olduğunu söyledi.Bağımlılıkları sigara, alkol, uyuşturucu, madde, marka ve teknoloji şeklinde sıralayan Ay, Türkiye'de toplamda bunlardan en az birine bağımlı olan kişi sayısının 25 milyon civarında olduğunu kaydetti.Türkiye'de ve dünyada bağımlılıkta sigaranın başat rol oynadığına dikkati çeken Ay, şöyle devam etti:'Ülkemizde 20 milyona yakın sigara bağımlısı var. Sokaktaki her 4 kişiden birisi sigara kullanıyor. Zararlarını biliyoruz ama ne zararlar getirdiğini tam manasıyla idrak edememişiz ki rakamlar bu kadar yüksek. 2005 yılında getirilen kapalı mekanlarda sigara içilmemesi düzenlemelerine rağmen 20 milyon insandan bahsediyoruz. Ülkemizde akciğer kanserinden hayatını kaybeden vatandaşların yüzde 90'nı sigaranın kurbanı diyebiliriz. Diğer kanser türlerine bağlı hayatını kaybeden vatandaşlarımızın yüzde 30-35 arasındaki kısmı yine sigarayla bağlantılı olarak bu problemleri yaşıyorlar.'Ay, sigara içmenin başta kanser olmak üzere, kalp damar hastalıklarına, cilt ve cinsel problemlere yol açtığına vurgu yaparak, sigarının gebe kadınlarda ve bebeklerde doğum öncesi ve sonrasında ciddi sorunlara neden olduğu ifade etti.'Madde bağımlığında mücadeleyi sigaradan başlatmak lazım'Sigaranın uyuşturucu ve madde bağımlığına geçişte önemli rol olduğuna oynadığına işaret eden Ay, şunları kaydetti:'Uyuşturucu ile istatistiklere baktığımızda madde kullanan vatandaşlarımızın yüzde 90'dan fazlasının sigara ile geçiş yaptığını biliyoruz. Narkotik birimlerin raporlarına göre madde kullananların yüzde 80-81'i bu şekilde ilk adım olarak sigarayı kullanıyorlar. Sigara beraberinde daha kötü alışkanlıklara götürebiliyor. Sigara, uyuşturucu ve madde bağımlığının ilk adımı. Tuzağa düşürülmüş evlatlarımızın birçoğunun sigara uzatılarak bu tuzağa çekildiğini görüyoruz. Ülkemizde 2 milyon madde bağımlısı var, bunların yüzde 80'ni sigarayla geçiş yapmış. Türkiye’de hükümlülerin yüzde 60'ı uyuşturucu ve bağlı suçlardan içerideler. Kadın cinayetlerini konuşurken arka planda uyuşturucu ve alkolü konuşmak lazım. Cinayetlerin yüzde 85’inin arkasında uyuşturucu var. Kadın cinayetlerini engellemek istiyorsanız uyuşturucu ve alkol ile mücadele etmek zorundasınız. Uyuşturucu ve alkole mücadele etmek istiyorsanız da mücadeleyi sigaradan başlatmak lazım.'Ay, sigarının içinde 4 bin kimyasal bulunduğu hatırlatarak, bunların birçoğunun kanserojen olduğunu anımsattı.'Bir kereden çok şey olur'Dernek olarak her türlü bağımlılıkla mücadele ettiklerini anlatan Ay, şu ifadeleri kullandı:'Bu mücadele bir sloganımız var. Bir kereden çok şey olur. Bağımlılıklara ilk adamı atarken insanlar 'bir kereden bir şey olmaz' diyerek teşebbüste bulunuyor. İkinci adımda İlk defa aldıktan sonra kişi 'bir kere daha alırım ama başka içmem' diyor. 3. adımda ben kullanıyorum ama bağımlı değilim, istesem bırakabilirim' diyor. Sonrasında ise 'ben bunu bırakamam, bunsuz yaşayamam' diyor. Sorunlar, problemler, üzüntü, sevinç her noktada, pencereyi açtığında, kolunu arabanın camından çıkardığında hep sigarayı hafıza getirecek, sigarayı talep edecek, beyindeki dopamin miktarının yükselmesiyle birlikte oraya tamamen yönlendirecek döngüye sokuyoruz. Bir kereden bir şey olmaz denilerek atılan adım telafi edilemeyecek noktalara götürebiliyor.''Sigara bağımlısı ben bundan kurtulacağım derse onu bırakabilir''Sigara bağımlılığından kurtulmak için en önemli adım hiç başlamamaktır' diyen Ay, şöyle devam etti:'Bu bütün bağımlılıklar için bu geçerli. Bunların her birisi vücudumuza zarar veriyor. Temiz Toplum Derneği olarak bir savunma hakkı oluşturmaya çalışıyoruz. Geriden gelen neslin tuzağa düşmemesi için masum olarak gördükleri hususlara bulaşmaması için adımlar atıyoruz. Kişi merak etti, tuzağa düşürüldü, kandırıldı, ya da çevre, akran ve arkadaş etkisiyle maddeye meyletti. Bunların kurtarılması lazım. Bundan kurtulabilmenin ilk yolu da 'ben bundan kurtulmak istiyorum' iradesini ortaya koyabilmek. Sigara bağımlısı 'ben bundan kurtulacağım' derse onu bırakabilir. Aksi takdirde istediği kadar metot kullansınlar, istediği kadar ilaç kullansınlar onu bırakması mümkün değil. İkinci adımda sigarayı hatırlatacak unsurları hayatından çıkaracak. Kül tabağı, sigara paketi, çakmak, kibrit gibi malzemeleri uzaklaştırması lazım. Bunların uzak olduğu ortamlarda vakit geçirmesi lazım. Çevre tarafından teşvik edilmesi lazım. Bunun yerine muadil şeyler koyabilmeli, sigara içen birine en basitinden sakız çiğnemesi tavsiye edilir. 'Cebinde çerez olsun' denir. Bol bol nefes almasını tavsiye ediyoruz. Bağımlılıkların mücadelesinde en bilindik yöntem mevzi kazanmadır. Adım adım kategorilere dikkat ederek, bundan kurtulabilir.'Sigara başta olmak üzere tüm tütün ürünlerinin bağımlılık yaptığını hatırlatan Ay, nargilenin sigaradan daha zararlı olduğunu, akciğere daha fazla zarar verdiğini anlattı.Bağımlılıkla mücadeleyi topyekun yürütmek gerektiğine işaret eden Ay, 'Bir şey çok söylendiğinde etkisini kaybediyor. Sigarayı bu anlamda örneklerin en başına koyuyorum. Sigaranın sağlığa zararlı olduğu, kapalı mekanlarda içmenin yasaklandığını herkes biliyor ama çok duyduktan sonra vücut ona da bağışıklık üretiyor. Ne kadar zarar vereceğini böylece tam manasıyla idrak edememiş oluyor.'