Tek Bir Kişi Tarafından İcat Edilen Tek Alfabe: Kore Alfabesi Hangul'un Sırrı
Dünya genelinde 293 adet bilinen yazı sistemi (alfabe, hece yazısı, logogram vb.) mevcuttur. Tabii bunların hepsi günümüzde kullanılmamaktadır. Yazı sistemlerinin birçoğu, yüzyıllar süren doğal bir kültürel evrimin sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, günümüzde kullandığımız alfabelerin tam olarak kimin bulduğu ya da hangi gün ortaya çıktığı genellikle bir sırdır. Ancak öyle bir alfabe var ki koca bir ulus için tamamen sıfırdan ve tek bir kişi tarafından tasarlanmıştır. Bahsettiğimiz alfabe ise Kore alfabesi Hangul'dur.
Peki, Hangul kim tarafından icat edildi? Kore alfabesini özel kılan nedir?
Dünyada Bir Kişi Tarafından İcat Edilen Alfabe Nedir?
Hangul, günümüzde hem Güney hem de Kuzey Kore'de kullanılan resmi yazı sistemidir. Tarih boyunca yüzlerce yıl içinde doğal yollarla evrilerek ortaya çıkan çoğu alfabenin (Latin, Kiril, Arap vb.) aksine, Hangul tamamen sıfırdan, bilinçli ve sistematik bir şekilde tasarlanmış 'yapay' bir alfabedir.
Neden Böyle Bir İcada İhtiyaç Duyuldu?
15. yüzyıla kadar Korelilerin kendilerine ait bir yazı sistemi yoktu. Korece konuşuyor ama yazarken Çin karakterleri (Hanja) kullanıyorlardı. Çince ve Korece dil bilgisi açısından tamamen farklı diller olduğu için öğrenmek o kadar zordu ki, sadece eğitim almaya vakti ve parası olan soylular okuma yazma biliyordu.
İşte bu durum halkı cahil bırakıyordu. Oysa sosyal eşitsizliği bitirmek ve sokaktaki insanın da derdini kağıda dökebilmesini sağlamak için basit bir sisteme ihtiyaç vardı. Tam da bu yüzden Hangul ortaya çıktı.
Hangul Kim Tarafından İcat Edildi?
Hangul, 1443 yılında Joseon Hanedanlığı'nın dördüncü hükümdarı Büyük Kral Sejong tarafından bizzat icat edildi. Kral Sejong, bu yeni sistemi 1446 yılında Hunminjeongeum (Halka Doğru Sesleri Öğreten Belge) adlı orijinal bir tarihi belge ile resmi olarak duyurdu.
Hangul’u Diğer Tüm Alfabelerden Ayıran Ne?
Hangul'u dünya tarihinde benzersiz kılan ve dil bilimciler tarafından bir 'şaheser' olarak görülmesini sağlayan temel özellikler ise şunlardır:
Anatomik ve Bilimsel Tasarım: Harflerin şekilleri rastgele çizilmedi. Ünsüz harflerin şekilleri, o ses çıkarılırken dilin, damağın, dişlerin, dudakların ve boğazın aldığı fiziksel şekli birebir taklit eder (Örneğin 'ㄱ' - g/k sesi çıkarılırken dilin kökünün damağı kapatması gibi).
Felsefi Temel: Ünlü harfler gökyüzünü (nokta), yeryüzünü (yatay çizgi) ve insanı (dikey çizgi) temsil eden Uzak Doğu felsefi sembollerinden türetildi.
Kesin Doğum Tarihi: Dünyadaki ana akım alfabelerin tam olarak kim tarafından, hangi gün icat edildiği bilinemez. Hangul'un ise icat edilme süreci, mantığı ve yayımlanma tarihi orijinal kayıtlarla sabittir.
Erişilebilirlik: Kral Sejong bu alfabeyi 'Zeki bir adam bir sabah bitmeden öğrenebilir, aptal bir adamın ise on gününü alır' diyerek tanıtmıştır. Günümüzde Kore'deki %99'luk okuryazarlık oranının temel sebebidir.
Peki Hangul Gerçekten Dünyada Tek mi?
Hep 'tek' diye anılsa da aslında bir kişi tarafından icat edilen birkaç alfabe daha vardır.
Görme engelliler için Louis Braille tarafından yaratılan Braille Alfabesi,
Kendisi okuma yazma bilmeyen Sequoyah adlı bir Kızılderili'nin kabilesi için yarattığı Çeroki (Cherokee) Yazısı tek bir kişi tarafından icat edilen alfabelere eşsiz birer örnektir.
Ama Hangul'u eşsiz kılan asıl nokta şu: Koca bir ulusun resmi devlet dili olması amacıyla, bizzat bir hükümdar tarafından laboratuvar hassasiyetinde tasarlanan ve yüzyıllardır bütün bir ülke tarafından kullanılan dünyadaki tek alfabedir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Dağın Tepesindeki Eski Anteni Turistik Kuleye Çevirdiler
Arabalarını Saklamak İçin Ormanın İçine Galeri Gibi Garaj Yaptırdı
Yorum Yazın