article/comments
article/share
Haberler
Her 29 Ekim'de Söylediğimiz Onuncu Yıl Marşı'nın Pek Bilinmeyen Hikayesi

Her 29 Ekim'de Söylediğimiz Onuncu Yıl Marşı'nın Pek Bilinmeyen Hikayesi

google-g-white cross-white onedio-o-white
Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin plus-blue

Cumhuriyet'in 103. yılını kutladığımız bugün okul bahçelerinden meydanlara kadar her yerde aynı marş yankılanıyor. Onuncu Yıl Marşı, aslında 1933'teki 10. yıl kutlamaları için hazırlatılmış bir eserdi. Sözleri iki şairin şiirlerinden birleştirildi, bir dizesini bizzat Atatürk değiştirdi. Bestenin kabul edilmesi ise Çankaya Köşkü'nde geçen bir geceye bağlıydı.

Kaynak: Atatürk Ansiklopedisi

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

Cumhuriyet'in 10. yılı için üç gün sürecek bir kutlama planlandı

Cumhuriyet'in 10. yılı için üç gün sürecek bir kutlama planlandı

Hikaye, TBMM'nin 11 Haziran 1933'te çıkardığı bir kanunla başlıyor. Cumhuriyet'in ilanının onuncu yıl dönümü bu kanunla resmi olarak kutlanacak, törenler 29-31 Ekim arasında üç gün sürecekti. Hazırlıkları yürütmek için Başvekalete bağlı bir yüksek komisyon kuruldu.

Komisyonun ilk fark ettiği eksiklerden biri, meydanlarda ve okullarda hep birlikte söylenecek bir marştı. İstenen eser, yeni Türkiye'nin on yılda kat ettiği yolu ve inkılapların ruhunu anlatmalıydı.

Marşın sözleri iki şairin şiirlerinden birleştirildi

Marşın sözleri iki şairin şiirlerinden birleştirildi

Komisyon bu iş için birkaç şaire başvurdu. Gelen metinler arasında Faruk Nafiz Çamlıbel ile Behçet Kemal Çağlar'ın şiirleri öne çıktı. Sonunda tek bir şiir seçilmedi, iki şiirin en uygun bölümleri birleştirilerek marşın sözleri oluşturuldu.

Bugün marşın söz yazarı olarak hep iki ismin birlikte anılmasının nedeni de bu. On yılda yapılan atılımları, gençliği ve çalışkanlığı öne çıkaran dizeler, iki şairin ortak metninden doğdu.

Bir dizeyi bizzat Atatürk değiştirdi

Bir dizeyi bizzat Atatürk değiştirdi

Ortaya çıkan güfte onay için Atatürk'e sunuldu. Atatürk metni okurken ilk dörtlüğün son dizesini değiştirdi. Bugün hepimizin ezbere bildiği, yurdun dört bir yanının demir ağlarla örüldüğünü anlatan dize, bu değişiklikle marşa girdi.

Değişikliğin ardında Devlet Demiryolları'nın kurucusu Behiç Erkin'in emeğini anma isteği olduğu anlatılır. Rivayete göre Atatürk, Behiç Bey'i arayıp demiryolları için verdiği emeğin marşta yeterince yer bulmadığını, bu yüzden bir dizeyi değiştirdiğini söylemiş.

Beste için 29 yaşındaki Cemal Reşit Rey'in kapısı çalındı

Beste için 29 yaşındaki Cemal Reşit Rey'in kapısı çalındı

Sözler hazır olunca sıra müziğe geldi. Önce bir beste yarışması düzenlenmesi düşünüldü, ancak o yıllarda marş besteleyebilecek kişi sayısı çok azdı. Atatürk Ansiklopedisi'ne göre yarışma fikrinden vazgeçildi ve beste, Avrupa'da müzik eğitimi almış genç besteci Cemal Reşit Rey'e sipariş edildi.

Münir Hayri Egeli'nin hatıralarında ise daha gergin bir sahne anlatılır. Rey bestesini Ankara'da piyanoda dinletir, Saffet Arıkan 'Cumhuriyet' kelimesinde minör tona geçilmesine takılır. Beklediği ilgiyi göremeyen genç bestecinin İstanbul'a dönmeyi bile düşündüğü aktarılır.

Marşın kaderi Çankaya Köşkü'nde bir gecede belirlendi

Marşın kaderi Çankaya Köşkü'nde bir gecede belirlendi

Hikayenin dönüm noktası Çankaya'da yaşandı. Egeli'nin anlattığına göre Muhafız Alayı bandosu marşın notalarını önceden çalıştı. Bir akşam Atatürk misafirleriyle köşkte sohbet ederken, verilen işaretle bando marşı çalmaya başladı.

Atatürk ve misafirleri balkona çıkıp marşı dinledi, ardından bir kez daha çaldırdı. Bu kez herkes eşlik etti. Atatürk'ün beğenisini kazanan beste böylece marşın müziği olarak kabul edildi. Eser daha sonra Ankara Türk Ocağı salonunda, Atatürk'ün de bulunduğu bir törende Cemal Reşit Rey'in yönetiminde bandolarla prova edildi.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

Plaklar köylere kadar gönderildi, radyolar marşı 15 kez çaldı

Plaklar köylere kadar gönderildi, radyolar marşı 15 kez çaldı

Kabul edilen marşın kısa sürede bütün ülkeye öğretilmesi gerekiyordu. Notalar, partisyonlar ve marşın plakları yurt içinde ve yurt dışında ilgili yerlere gönderildi. Okullarda ve Halkevlerinde çalışmalar yapıldı, öğretmeni olmayan köylere marşı öğretmek için öğretmenler görevlendirildi. Gazeteler de marşa sayfalarında yer verdi.

Üç gün süren kutlamalar boyunca Ankara ve İstanbul radyoları ortak yayınlarda marşı tam 15 kez çaldı. 29 Ekim 1933'teki ana törende Atatürk de ünlü Onuncu Yıl Nutku'nu okudu.

93 yıldır her 29 Ekim'de aynı coşkuyla söyleniyor

93 yıldır her 29 Ekim'de aynı coşkuyla söyleniyor

Onuncu yıl için yazılan marş, o günden bu yana Cumhuriyet Bayramı'nın değişmeyen parçası oldu. Okul törenlerinden fener alaylarına kadar her kutlamada yeniden söyleniyor. 1997'de Kenan Doğulu, Ozan Doğulu'nun düzenlemesi ve 90 kişilik bir koro eşliğinde marşı yeniden yorumladı. Bu versiyon da kısa sürede dillere düştü.

Cemal Reşit Rey'in adı bugün İstanbul'daki konser salonunda yaşıyor. Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Kemal Çağlar ise Türk şiirinin önemli isimleri arasında anılıyor. Üçünün ortak imzasını taşıyan marş ise 93 yıl sonra da 29 Ekim'in en çok söylenen eseri.

Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

category/test-white Test
category/gundem-white Gündem
category/magazin-white Magazin
category/video-white Video

Bu içerikler de ilginizi çekebilir:

Yorumlar ve Emojiler Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
2019 yılında TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde lisans eğitimime başladım, 2024 yılında da mezun oldum. Eğitimim süresince çeşitli platformlar ve gazete topluluklarında çeviri ve yerelleştirme alanlarında aktif rol aldım, bu süreçte dil becerilerimi ve kültürler arası iletişim yetkinliğimi geliştirdim. 2022 yılının Mayıs ayında Onedio’da stajyer olarak başladığım editörlük kariyerime, “Yaşam” kategorisinde sosyal medyadaki trendleri, günümüz ilişki dinamiklerini ve toplumsal meseleleri okuyuculara ulaştırarak devam ediyorum. İçeriklerimde, okuyucuların kendilerinden birer parça bulmasını amaçlıyorum.
Tüm içerikleri
right-dark
category/eglence BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
Yorumlar Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?
Yorum Yazın