Zamanın Durduğu Yer: Atatürk'ün Son Günlerini Geçirdiği 71 Numaralı Oda
Atatürk, 1927-1938 yılları arasında Dolmabahçe Sarayı'nda aralıklarla toplam 4 yıl kaldı.
Atatürk, Cumhurbaşkanı olarak 1 Temmuz 1927'de İstanbul'a geldiğinde Dolmabahçe Sarayı'na indi. İstanbulluların coşkulu tezahüratı arasında Hazine Kapı'dan saray bahçesine girdi ve sarayın en görkemli mekânı olan Muayede Salonu'nda 955 kişilik bir heyete hitap etti. Bu konuşmanın tam metni bugün hâlâ Muayede Salonu'nda sergileniyor.
Atatürk, sarayı Türkiye'nin modernleşme planlarının yapıldığı bir devlet ve kültür merkezi olarak kullandı. İsmet İnönü, Fevzi Çakmak ve Celâl Bayar gibi dönemin devlet adamlarıyla toplantılarını burada yaptı. Abdülhak Hamit Tarhan, Falih Rıfkı Atay ve Safiye Ayla gibi aydın ve sanatçılarla da sık sık bu sarayda bir araya geldi.
Harf Devrimi'nin ilk kara tahtası da bu sarayda kuruldu.
Yeni harflerle ilgili toplantılar 25, 27 ve 29 Ağustos 1928'de üç oturumda yapıldı. Ülke çapında yeni harflerin öğretimi için ilk kara tahta sarayın Süfera Salonu'nda kuruldu, Latin harflerinden oluşan yeni Türk Alfabesi kitabı da ilk kez burada dağıtıldı. Yeni alfabe, 1 Kasım 1928'de TBMM'de kabul edildi.
Saray, Türk dili ve tarihi çalışmalarının da merkezi oldu. Birinci Türk Dil Kurultayı 26 Eylül 1932'de Muayede Salonu'nda toplandı, II. Türk Tarih Kongresi de 20-25 Eylül 1937'de yine burada yapıldı. Türkiye'yi ziyaret eden ilk yabancı devlet başkanı olan Afgan Kralı Emanullah Han da Mayıs 1928'de bu sarayda ağırlandı.
Son İstanbul ziyareti 27 Mayıs 1938'de başladı, hastalığı da bu sıralarda ağırlaştı.
Atatürk, bu ziyaretin ilk aylarında Savarona yatında kaldı ve çalışmalarını orada sürdürdü. Hastalığı ilerleyince 24 Temmuz gece yarısı Dolmabahçe Sarayı'na geçti.
5 Eylül 1938'de vasiyetnamesini yazdırdı. 10 Kasım 1938 sabahı, saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu.
71 numaralı oda, Mavi Salon ile Pembe Salon'un arasında yer alıyor.
Sarayın Harem bölümündeki bu kısım, Hünkâr Dairesi ya da Hususi Daire olarak biliniyor. Atatürk bu dairedeki 71 numaralı odada kaldı ve hayata da burada veda etti. Yatak odasının hemen yanındaki 69 numaralı odayı ise çalışma odası olarak kullandı.
Fikir ve danışma sofraları genellikle Mavi Salon'a, yaz aylarında ise çoğunlukla Pembe Salon'daki balkona kuruluyordu. Haziran 1937'de Atatürk için Mavi Salon'a bir asansör yaptırıldı. Bu asansör bugün hâlâ çalışır durumda.
Odadaki saat, yakın arkadaşı Nuri Conker'in hediyesi.
Dokuzu beş geçeyi gösteren bu saat bugün de odada duruyor. Dönemin Moskova Büyükelçisi Zekai Apaydın'ın hediye ettiği 'Dört Mevsim' adlı tablo ise Atatürk'ün en sevdiği tablo olarak biliniyor.
Atatürk'ün ebediyete intikal ettiği yatağın üzeri bugün Türk bayrağıyla örtülü. Pembe Salon'un hemen yanındaki, son halife Abdülmecid Efendi'nin 1923'te yaptırdığı banyoyu da Atatürk kullandı. Banyonun girişindeki camlı dolapta, tedavisi sırasında kullanılan ilaçlar bugün de sergileniyor.
Her 10 Kasım'da on binlerce kişi bu odada Atatürk'ü anıyor.
Dolmabahçe Sarayı, 10 Kasım günleri genel ziyarete kapatılıyor. O gün yalnızca Atatürk'ün çalışma odası ve hayata gözlerini yumduğu oda ziyaret edilebiliyor. Ziyaretçiler Mavi Salon'dan girip çalışma odasını, 71 numaralı odayı ve banyoyu gördükten sonra Pembe Salon'dan geçerek çıkışa iniyor.
Anma töreni, kurumların çelenk ve buketlerini Türk bayrağıyla örtülü yatağın üzerine bırakmasıyla başlıyor. Saat 09.05'te sirenler çalınca saygı duruşunda bulunuluyor ve İstiklal Marşı okunuyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yorum Yazın