Gittiği Her Yere Onu da Götürdü, Kaybettiğinde Çok Üzüldü: Atatürk’ün Can Dostu Foks’un Hikayesi
Atatürk hayvanları çok severdi. En çok atlarına düşkündü, atlardan sonra da köpekleri severdi. Milli Mücadele yıllarında Alber adında bir köpeği vardı. En çok sevdiği köpek ise yıllarca yanından ayrılmayan Foks oldu.
Doç. Dr. Selman Yaşar'ın 'Atatürk'te Hayvan Sevgisi' makalesi, Atatürk'ün uşağı Cemal Granda'nın ve Falih Rıfkı Atay'ın hatıralarından yola çıkarak Foks'un hikayesini anlatıyor.
Yalova'da bir fotoğrafçının yanında buldu
Cemal Granda'nın anlattığına göre Atatürk, Yalova'daki kaplıcalarda sabah gezisine çıktığı bir gün seyyar fotoğrafçı Hasan Efendi'nin ayağının dibinde yatan bir köpek yavrusu gördü. Köpeğin sahibine 'Çok güzel bir şey' dedi. Fotoğrafçı köpeği hediye etmek isteyince Atatürk yanındakilere adamın memnun edilmesini söyledi. Hasan Efendi'ye köpek için 50 lira ödendi. Granda, Foks'un cins bir köpek olmadığını, tüyleri çok güzel bir sokak köpeği olduğunu anlatıyor.
Foks yıllarca Çankaya Köşkü'nde yaşadı. Atatürk'ün yatak odasında, karyolasının ayak ucunda onun için diktirilmiş bir minderde yatardı. Atatürk sabaha karşı yatağına girene kadar uyumaz, onu beklerdi. Falih Rıfkı Atay'ın anlattığına göre bilardo oynanırken masanın üstüne çıkıp topları yere yuvarlardı, Atatürk de bu şımarıklığa gülerdi.
Foks, Atatürk'ü yurt gezilerinde de yalnız bırakmadı. 1925'te Silifke'ye, şapka devrimi için gittiği Kastamonu'ya ve Gaziantep'e onunla gitti. Kastamonu'da küçük bir kız, Atatürk'ün 'Beni mi çok seviyorsun, köpeğimi mi?' sorusuna 'Köpeğinizi, çünkü o sizi koruyor' diye cevap verdi. Atatürk bu cevaba çok güldü.
Bugün Anıtkabir'deki müzede sergileniyor
Foks zamanla hırçınlaştı. Bir gece Atatürk'ün elini derin bir şekilde ısırdı. Bunun üzerine köşkten uzaklaştırılıp çiftliğe götürüldü. Cemal Granda'ya göre bazı yakınları 'sahibini ısıran köpekten hayır gelmez' diyerek öldürülmesi için ısrar etti ve Foks o günlerde öldürüldü. Granda, Atatürk'ün buna izin verip vermediğini bilmediğini söylüyor.
Çiftlikteki baytarlar Foks'un içini doldurup bir camekana koydu. Atatürk'ün bundan haberi yoktu. Bir gezisinde çiftliğe uğrayıp Foks'u camekanda görünce 'Sevdiğim bir mahluku böyle görmek istemem, gömdürünüz!' dedi. Kendisini ısıran bir köpeğe neden hala 'sevdiğim' dediğini soranlara da 'Her ısırana kızılmaz, hele Foks, can acıtmak, fenalık yapmak için ısıran köpeklerden değildi' diye cevap verdi.
Ancak Foks gömülmedi. Uzun yıllar Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı'nda saklandı. Bugün Anıtkabir'de, 26 Ağustos 2002'de açılan Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi'nde sergileniyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın