Çanakkale'nin Sularında Yüzlerce Gemi Yatıyor: Yok Olmadan Kurtarmak İçin Yarışıyorlar
Çanakkale Savaşı'ndan kalan 100'den fazla Osmanlı ve müttefik gemisi Gelibolu Yarımadası çevresinde deniz dibinde yatıyor. Zamanla korozyon nedeniyle yok olma riskiyle karşı karşıya olan batıklar için hükümet 'Derin Miras' adlı bir koruma projesi yürütüyor. Proje ile sekiz yıl içinde 17 alanın korunması hedefleniyor.
Detaylar 👇
Dokuz ay süren Gelibolu Savaşı'ndan kalan 100'den fazla gemi, bugün deniz dibinde bir savaş mezarlığı oluşturuyor.
1915'te yaşanan Gelibolu Savaşı, dokuz ay süren ve çok sayıda can kaybına yol açan bir kampanya oldu. Çatışmalar sırasında batan gemiler arasında HMS Majestic, Bouvet, SS Carthage, HMS Louis ve SS Milo gibi yapılar bulunuyor. Bu gemiler 7 ile 84 metre arasındaki farklı derinliklerde yatıyor.
Sualtı fotoğrafçısı Alex Dawson, batıkların Birinci Dünya Savaşı'na ait olmasına rağmen son derece iyi durumda olduğunu söylüyor. Avustralyalı yazar Bill Sellars ise gemilerin binlerce kişinin mezarı olduğunu belirterek 'bak ama dokunma' ilkesinin önemine dikkat çekiyor.
Korozyon, iklim değişikliği ve artan dalış turizmi batıkların geleceğini tehdit ediyor.
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı'nda planlama ve proje müdürü olan Yusuf Kartal'a göre zırhlı gemiler önümüzdeki 50 ila 75 yıl içinde deniz tarafından geri alınabilir. Su sıcaklığının yükselmesi, oksijen seviyesinin düşmesi, bakteri artışı ve kirlilik de batıkların izlenmesini gerektiriyor.
İnsan kaynaklı tehditler de var. Dalgıçların çapayı doğrudan batıklara bırakması hasar yaratıyor. Hurda metal için batıklarda 1970'lere kadar dinamit kullanıldığı biliniyor. Bölgeye bugün yılda yaklaşık 4 bin 700 dalgıç geliyor ve bu sayının 10 yılda üç katına çıkması bekleniyor.
Derin Miras projesi, katodik koruma ve 3 boyutlu taramayla batıkları geleceğe taşımayı hedefliyor.
Yusuf Kartal'ın başında olduğu Derin Miras projesinde, batıklara zayıf bir elektrik akımı sağlayan katodik koruma sistemi kullanılacak. Bu yöntemle korozyon, batığın yerine özel olarak yerleştirilen feda anotlarda gerçekleşiyor. Teoride batıkların yüzlerce yıl korunması mümkün. Onarılamayacak durumdaki yaklaşık 20 gemi ise 3 boyutlu olarak taranacak.
HMS Louis için koruma maliyetinin yaklaşık 1 milyon dolar olduğu belirtiliyor. Daha derin ve büyük batıklarda bu maliyetin dört kat artması bekleniyor. Bölge, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde de yer alıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Bir Zamanlar Denizdi, Şimdi Çöl: Sular Çekilince Gemiler Öylece Kaldı
Yorum Yazın