Ay Sonunu Getirememenin Sebebi Büyük Harcamalar Değil Evdeki Küçük Alışkanlıklarmış
Ay sonunu getirmekte zorlananlar genellikle kira, fatura ya da büyük alışverişlere bakar. Oysa bütçedeki asıl delik çoğu zaman kimsenin hesaba katmadığı küçük ve tekrarlayan alışkanlıklarda açılıyor. Tek başına önemsiz görünen bu harcamalar ay boyunca birikince ciddi bir toplama ulaşıyor. Prizde unutulan cihazlardan buzdolabında bozulan sebzelere kadar evlerde en sık yapılan bu hataları araştırmaların verileriyle derledik.
Kaynak: UNEP
Prizde unutulan cihazlar kapalıyken bile elektrik çekiyor
Listenin başında, evlerin neredeyse tamamında görülen bir alışkanlık var: Şarj aletlerini prizde bırakmak, televizyonu ve modemi kumandadan kapatıp bekleme modunda unutmak. Kırmızı ışığı yanan her cihaz, kullanılmadığı saatlerde de az da olsa elektrik tüketmeye devam ediyor.
ABD'deki Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı araştırmacılarına göre bekleme modundaki cihazlar, ortalama bir evin elektrik tüketiminin yüzde 5 ile 10'unu oluşturuyor. Kullanılmayan cihazları anahtarlı bir uzatma kablosuna bağlayıp gece tek tuşla kapatmak, bu görünmez tüketimi kesmenin en kolay yolu.
Boş odada yanan lambalar ve gereksiz ısıtma faturayı kabartıyor
Görünmez tüketimin bir de göz önündeki hali var. Kimsenin olmadığı odada saatlerce yanan lambalar, pencere aralıkken tam gaz çalışan petekler ya da boş odaları ısıtan kombi, faturaya her ay sessizce ekleniyor.
Kış aylarında bu kalem daha da büyüyor. Kullanılmayan odalardaki peteklerin kısılması, evden çıkarken termostatın düşürülmesi ve odadan çıkarken ışığın kapatılması küçük ama düzenli bir tasarruf sağlıyor. Eski tip ampuller yerine LED kullanmak da aydınlatma giderini belirgin şekilde azaltıyor.
Unutulan abonelikler her ay sessizce hesaptan düşüyor
Faturaların yanında bir de hiç fark edilmeyen otomatik ödemeler var. Bir kez denemek için açılan dizi platformu, artık gidilmeyen spor salonu üyeliği ya da kullanılmayan bir uygulamanın ücretli sürümü, kart ekstresinde küçük bir satır olarak her ay tekrar ediyor.
ABD'de 1.000 kişiyle yapılan bir ankete göre katılımcılar aboneliklerine ödedikleri tutarı ayda ortalama 133 dolar eksik tahmin ediyor. Katılımcıların yüzde 42'si, artık kullanmadığı bir hizmete ödeme yapmaya devam ettiğini sonradan fark etmiş. Ayda bir kez kart ekstresini satır satır okumak, bu kaçağı yakalamanın en pratik yolu.
Plansız yemek siparişleri ayın en pahalı kalemine dönüşebiliyor
Abonelikler gibi alışkanlığa dönüşen bir başka harcama da yorgun akşamların kurtarıcısı yemek siparişi. Uygulamayı açmak birkaç saniye sürüyor; ancak teslimat ücreti, servis bedeli ve sepete eklenen tatlı ya da içecekle birlikte tek bir öğün, evde hazırlanacak yemeğin birkaç katına çıkabiliyor.
Haftada iki üç kez tekrarlandığında bu kalem mutfak masrafını kolayca geçiyor. Hafta başında birkaç günün yemeğini önceden planlamak ya da yoğun günler için dondurucuda hazır porsiyonlar bulundurmak, telefona uzanma isteğini epey azaltıyor.
Her sabah alınan kahve ay sonunda bir faturaya denk geliyor
Siparişin gündüz versiyonu ise işe ya da okula giderken alınan kahve ve yol üstündeki ufak atıştırmalıklar. Tek başına ele alındığında masum görünen bu harcamalar, iş günü sayısıyla çarpıldığında şaşırtıcı bir rakama ulaşıyor.
Bir fincan kahvenin fiyatını ayda ortalama 22 iş günüyle çarpmak, bu alışkanlığın gerçek maliyetini görmek için yeterli. Kahveyi evde hazırlayıp termosla yanınızda taşımak, keyiften ödün vermeden bütçeyi rahatlatıyor.
Listesiz market alışverişi sepeti plansız ürünlerle dolduruyor
Küçük harcamaların en çok biriktiği yer ise market. Liste hazırlamadan çıkılan alışverişte raflar arasında dolaşırken sepete ihtiyaç olmayan ürünler giriyor, evde zaten olan şeyler yeniden alınıyor.
Journal of Retailing and Consumer Services dergisinde yayımlanan ve 323 market müşterisinin fişlerini inceleyen bir çalışmaya göre, belirli bir amacı olmadan markete girenlerin yüzde 69'u plansız ürün aldı. Rutin alışverişini yapanlarda bu oran yüzde 24'te kaldı. Çıkmadan önce dolabı kontrol edip kısa bir liste yazmak, aradaki farkı kapatıyor.
Buzdolabında unutulan her ürün çöpe giden para demek
Fazladan alınan ürünlerin bir kısmı ise hiç tüketilmeden buzdolabının arka tarafında unutuluyor. Sararan maydanoz, açılıp bitirilmeyen yoğurt, tarihi geçen peynir; çöpe giden her ürün aslında çoktan ödenmiş bir fatura.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) Gıda İsrafı Endeksi raporuna göre dünyada evlerde kişi başına yılda ortalama 79 kilogram gıda israf ediliyor. Kurumun 2021 verilerine göre Türkiye'de bu rakam kişi başına 93 kilogram. Yeni alınan ürünleri arkaya, tarihi yaklaşanları öne dizmek ve haftada bir buzdolabını gözden geçirmek israfı belirgin şekilde azaltıyor.
İndirim etiketi ihtiyaç olmayan ürünleri sepete taşıyor
Gıdada olduğu gibi diğer alışverişlerde de kayıp çoğu zaman bir 'fırsat' görüntüsüyle başlıyor. Üç al iki öde kampanyaları, büyük indirim etiketleri ve 'son gün' uyarıları; temizlik ürünlerinden kıyafete, mutfak gereçlerinden kişisel bakım ürünlerine kadar ihtiyaç listesinde olmayan pek çok şeyi eve getiriyor.
İndirimli ürün ancak zaten alınacaksa tasarruf sayılıyor. Sepete eklemeden önce 'Bu indirim olmasaydı da alır mıydım?' diye sormak ve kararı bir gün ertelemek, dolapta unutulan ürün sayısını azaltıyor.
Damlayan musluk ve yarım çalışan makineler suyu boşa akıtıyor
Listenin son durağı, faturası ay sonunda gelen su. Diş fırçalarken açık bırakılan musluk, uzayan duşlar ve tamiri ertelenen damlatan bir musluk, fark edilmeden yüzlerce litreye ulaşıyor.
ABD Çevre Koruma Ajansı'na (EPA) göre saniyede bir damla akıtan bir musluk yılda 11 bin litreden fazla suyu boşa harcatabiliyor. Yarı dolu çalıştırılan çamaşır ve bulaşık makineleri de hem suda hem elektrikte aynı bedeli ödetiyor. Makineleri tam dolulukta çalıştırmak ve küçük kaçakları beklemeden onarmak, iki faturayı birden hafifletiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Mutfakta Faturayı Gizlice Kabartan 7 Hata: Çoğumuz Her Gün Yapıyoruz
Yorum Yazın