Kalbin Neredeyse Hiç Kansere Yakalanmamasının Nedeni Bulundu: Günde 100 Bin Kez Atması Tümörü Durduruyor
Vücutta kanserden büyük ölçüde korunan tek organ kalp. Birleşik Krallık'ta nüfusun yalnızca yüzde 0,02'sinde görülen birincil kalp kanserinin neden bu kadar nadir olduğu yıllardır tam açıklanamıyordu. İtalya'daki Trieste Üniversitesi ve ICGEB araştırmacıları, Science dergisinde yayımlanan çalışmada cevabı kalbin kendi atışında buldu: Günde 100 bine yakın kasılmanın yarattığı mekanik yük, tümör hücrelerinin çoğalmasını durduruyor. Ekip şimdi aynı baskıyı cilt ve meme kanserine dışarıdan uygulayacak giyilebilir bir cihaz üzerinde çalışıyor.
Kaynak: Daily Mail
Kalpte başlayan kanser o kadar nadir ki otopsilerin yüzde 0,3'ünden azında görülüyor.
Birincil kalp kanseri, yani başka bir organdan sıçramayıp doğrudan kalp dokusunda gelişen tümör, Birleşik Krallık nüfusunun yaklaşık yüzde 0,02'sini etkiliyor. Otopsi verilerinde oran yüzde 0,3'ün altında kalıyor, bu da yılda milyonda 1,5 vaka demek.
Bu tümörlerin yüzde 90'a varan bölümü iyi huylu. Başka organlara yayılma ihtimalleri çok düşük, yine de kan akışını tıkayacak kadar büyürlerse ölümcül olabiliyorlar. Oksijen ve besin açısından vücudun en zengin dokularından biri olan kalbin kanser hücrelerine neden bu kadar kapalı olduğu ise uzun süre cevapsız kaldı.
Bilinen ilk neden, kalp kası hücrelerinin doğumdan kısa süre sonra bölünmeyi bırakması.
Dokuların çoğunda hücreler eskiyenlerin yerini doldurmak için sürekli bölünüyor. Her bölünme DNA'da hata, yani mutasyon riski taşıyor ve kanser çoğu zaman buradan çıkıyor. Kardiyomiyosit denen kalp kası hücreleri ise doğumdan kısa süre sonra bölünmeyi büyük oranda bırakıp yetişkinliğe doğru yalnızca irileşiyor. Yetişkin kalbinde yenilenme hızı yılda yüzde 1 civarında.
Leeds Kardiyovasküler ve Metabolik Tıp Enstitüsü'nden kardiyoloji uzmanı Dr. Klaus Witte farkı şöyle anlattı: 'Ölen kalp hücrelerinin yerine yenisi gelmiyor. Bağırsak astarı ise 5-10 günde bir kendini yeniliyor, bağırsak kanserinin bu kadar yaygın olmasının nedenlerinden biri de bu.'
Trieste'deki ekip farenin boynuna pompalamayan ikinci bir kalp nakledip iki kalbe de kanser hücresi verdi.
Prof. Serena Zacchigna'nın yönettiği, ilk yazarı Dr. Giulio Ciucci olan çalışma 23 Nisan 2026'da Science'ta yayımlandı. Araştırmacılar bir farenin kalbini başka bir farenin boynuna nakledip damarlara bağladı. Nakledilen kalp kanlanıyor, canlı kalıyor ama vücuda kan pompalamadığı için mekanik yük taşımıyordu. Ardından hem bu kalbe hem de farenin kendi atan kalbine insan kanser hücreleri enjekte edildi.
İki hafta içinde yük taşımayan kalpteki sağlıklı dokunun neredeyse tamamını kanser kapladı. Normal çalışan kalpte ise tümörler tek bir odacığın yüzde 20'sini nadiren aştı. Aynı tablo laboratuvarda üretilen, yükü ayarlanabilen kalp dokusunda da görüldü: Doku yük altında atarken tümör yavaşladı, yük kaldırılınca hücreler yeniden çoğaldı.
Üstelik kanser hücreleri ezilmiyor, Nesprin-2 adlı protein kalp atışını çekirdeğe "çoğalmayı bırak" diye iletiyor.
Görseldeki kesitte yeşil alanlar farenin kalbinde büyüyen akciğer kanseri hücrelerini, kırmızılar kalp kası hücrelerini gösteriyor. Ekip mekanik kuvvetin bu hücrelerde nasıl algılandığını araştırınca Nesprin-2'ye ulaştı. Hücre zarını çekirdeğe bağlayan yapının parçası olan bu protein, atışın yarattığı kuvveti çekirdeğe taşıyıp DNA'nın paketlenme biçimini değiştiriyor. Çoğalmayla ilgili genler de böylece zor çalışır hale geliyor.
Nesprin-2 susturulduğunda akciğer kanseri hücreleri atan kalpte bile tümör oluşturdu. Araştırmacılar kalbe metastaz yapmış hastalardan alınan örnekleri aynı hastaların başka organlarındaki lezyonlarla karşılaştırdı, farelerdekine benzer bir tablo gördü. Zacchigna sonucu şöyle özetledi: 'Bu, kalp ortamının tümör hücreleri için elverişsiz olduğunu gösteriyor. Bunun bir nedeni de kesintisiz mekanik hareketin hücrelerin yayılmasını fiziksel olarak sınırlaması.'
Ekip şimdi aynı baskıyı cilt kanserine dışarıdan uygulayacak giyilebilir bir cihaz geliştiriyor.
Akciğer ve cilt gibi dokular da gerilip gevşiyor ama kanserden korunmuyor. Ciucci'ye göre aradaki fark baskının sürekliliğinde: 'Kilit noktanın kalpteki kesintisiz sıkıştırma olduğunu düşünüyoruz.' Trieste ekibi mühendislerle birlikte tümörlü bölgeye kalp atışına benzer ritmik baskı uygulayan giyilebilir bir cihaz üzerinde çalışıyor. İlk hedefler cilt kanserinin en tehlikeli türü olan melanom ile meme kanseri.
Çalışma kalp atış hızını artırmanın kansere karşı koruduğunu göstermiyor, ortada kullanıma hazır bir tedavi de yok. ICGEB, fiziksel uyarının gerçek bir tedaviye dönüşüp dönüşmeyeceğinin henüz bilinmediğini açıkladı.
Galway Üniversitesi'nden Dr. Eóin McEvoy ise uyardı: "Tümörü sıkıştırmak iki ucu keskin bir bıçak."
Tümöre fiziksel kuvvet uygulama fikri mekanoterapi adıyla başka laboratuvarlarda da çalışılıyor. İrlanda'daki Galway Üniversitesi ve CÚRAM araştırmacıları, Belçika'daki KU Leuven ile birlikte binlerce hücrenin baskı altında nasıl büyüdüğünü yapay zeka destekli bir modelle simüle etti. Mayıs 2026'da PNAS'ta yayımlanan sonuçlara göre dış basınç, hücrenin bölünmeden önce büyümek için içine çekmesi gereken suyu almasını engelliyor. Yeterli boyuta ulaşamayan hücre ikiye bölünemiyor. Model, meme kanseri hücrelerinden oluşturulan üç boyutlu kümelerle yapılan deneylerle doğrulandı.
Çalışmada yer alan biyomedikal mühendisliği doçenti McEvoy yöntemin riskine dikkat çekti: 'Örneğin kötü huylu bir melanomu dışarıdan sıkıştırmak büyümeyi yavaşlatabilir. Ancak bazı dokularda tümörün sıkıştırılmasının kanser hücrelerinin yayılmasını teşvik edebildiği de yaygın biçimde bildiriliyor.' Galway ekibi bu yüzden Nesprin-2 gibi proteinleri hedef alıp kanser hücrelerini vücuttaki düşük basınca duyarlı hale getirecek ilaçları daha iyi bir seçenek olarak görüyor.
Dr. Klaus Witte de yeni yaklaşımı 'çok ilginç' buldu: 'Giyilebilir bir cihaz kanser hücrelerinin büyümesini durduracak kadar kuvvet uygulayabilir ya da hücreye 'burası sana uygun bir ortam değil' diyen Nesprin-2 gibi proteinleri üretmenin bir yolu bulunabilir.'
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Kalbinizin İçinde "Mini Beyin" Var: Gizemi Çözülüyor
Kanser Riskini Günlük Hayatınızdaki Yarım Saatlik Değişiklik Azaltabilir
Yorum Yazın