Giresun’da Bir Köy Hala Islıkla Haberleşiyor: Dilleri UNESCO Listesinde!
2017'de Giresun'un Çanakçı ilçesinde yaklaşık 10 bin kişi kuş sesini andıran bir ıslık diliyle haberleşiyordu. Köyde kuş dili denen bu konuşma biçimi parmak, dil, diş, dudak ve yanakla çıkarılan seslerle kuruluyordu. UNESCO, Aralık 2017'de kuş dilini acil koruma gerektiren somut olmayan kültürel miras listesine aldı. Cep telefonlarının yaygınlaşması ve gençlerin ilgisizliği, dilin birkaç kuşak içinde kaybolma riskini doğuruyordu.
Kuş dili, uzak evleri birbirine bağlayan ıslıklarla konuşulan bir iletişim yoluydu.
Konuşma, parmaklar, dil, diş, dudaklar ve yanaklarla çıkarılan tiz ıslıklara dayanıyordu. Köylüler 'tamam' gibi kısa bir sözü de 'Yarın bizimle fındık toplamaya gelir misin?' gibi uzun bir soruyu da ıslıkla iletebiliyordu. Sesler kuş cıvıltısını andırdığı için köyde bu iletişim biçimine kuş dili deniyordu.
Cep telefonlarından önce bu ıslıklar, dik arazide birbirinden uzak evler arasında haberleşmeyi sağlıyordu. Bir zamanlar Trabzon, Rize, Ordu, Artvin ve Bayburt'un dağ ve vadilerinde yaygın olan yöntem, 2017'de yalnızca çobanlar arasında ve Kuşköy'de yaşıyordu.
Teknoloji bölgeye ulaştıkça ıslıkların yerini daha özel, 160 karakterlik kısa mesajlar almaya başladı.
Kuş dili 2017'de UNESCO'nun acil koruma listesine girdi.
UNESCO, Aralık 2017'de kuş dilini Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne ekledi. Listede başka ıslık dilleri de yer alıyordu.
Dil yüzyıllarca büyükanne ve büyükbabadan ebeveynlere, onlardan çocuklara aktarılmıştı. 2017'de en usta konuşurların çoğu yaşlıydı ve güçten düşmüştü. Gençler dili öğrenmeye istekli değildi, kelime dağarcığını yeni sözcüklerle güncelleme çabası da yoktu.
Bir araştırmacı genç kadınların dili neredeyse hiç kullanmadığını, genç erkeklerin ise dili pratik bir amaçtan çok gurur meselesi olarak öğrendiğini saptadı. Kuşköy'de dilin yaşatılması için her yıl Kuş Dili Festivali düzenleniyordu. Yerel Kuş Dili Kültür Derneği'nin başkanı, listeye girişin köyde sevinçle, gerçekleşen bir rüya gibi karşılandığını söyledi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın