Bu Gece Gökyüzüne Bakın: Orionid Meteor Yağmuru Zirvede Olacak!
Bu gece gökyüzüne baktığınızda göreceğiniz kayan yıldızların her biri, insanlık tarihinin en ünlü kuyruklu yıldızından geriye kalan küçücük birer parça olacak. Orionid meteor yağmuru, 21 Ekim'i 22 Ekim'e bağlayan gece zirveye ulaşıyor.
Peki bu parçacıklar nereden geliyor, neden bu kadar hızlılar ve bu gece hangi saatlerde gökyüzüne bakmalısınız?
İşte Orionid meteor yağmuru hakkında bilmeniz gerekenler...
Bu gece gökyüzünde neler olacak?
Orionid meteor yağmuru her yıl 2 Ekim - 7 Kasım arasında aktif oluyor, ancak en yoğun dönem 21-22 Ekim gecesi yaşanıyor. American Meteor Society'ye göre ideal koşullarda saatte 20'ye kadar meteor görülebiliyor.
Bu sayının, ışık kirliliğinin hiç olmadığı kusursuz bir gökyüzü için hesaplandığını da hatırlatalım. Şehir ışıkları ve bu yıl gökyüzünde parlayan Ay nedeniyle gerçekte göreceğiniz sayı daha az olabilir. Yine de sabırlı olanları güzel bir gösteri bekliyor.
Kayan yıldızların kaynağı: Halley Kuyruklu Yıldızı
Orionid'ler aslında yıldız değil. Bunlar, Halley Kuyruklu Yıldızı'nın Güneş'in etrafındaki yolculuğunda geride bıraktığı toz ve kaya parçacıkları. Dünya her ekim ayında bu enkaz bulutunun içinden geçiyor ve parçacıklar atmosfere girdiğinde yanarak gökyüzünde ışık çizgileri bırakıyor.
Halley yaklaşık 76 yılda bir Güneş'in etrafını dolaşıyor. En son 1986'da Dünya'dan görüldü. Yani kuyruklu yıldızın kendisini görmek için onlarca yıl beklemek gerekiyor, ama bıraktığı izleri her ekim ayında izleyebiliyoruz.
Bazı parçacıklar binlerce yıl önce kopmuş
Halley her Güneş'e yaklaşışında yeni bir parçacık akıntısı bırakıyor ve bu akıntılar yüzyıllarca uzayda kalabiliyor. Bu da gökyüzünde yanan parçacıkların bir kısmının çok eski zamanlarda kuyruklu yıldızdan koptuğu anlamına geliyor.
Örneğin 2006'da Orionid'ler beklenmedik bir şekilde güçlendi ve saatteki meteor sayısı 100'ü aştı. Araştırmacılar bu olağanüstü gösterinin, Halley'in MÖ 1266, 1198 ve 911 yıllarında bıraktığı parçacık akıntılarından kaynaklandığını belirledi. Yani o gece gökyüzünde yanan bazı parçacıklar, yaklaşık 3 bin yıl önce kuyruklu yıldızdan kopmuştu.
Saniyede 66 kilometre: En hızlı meteor yağmurlarından biri
NASA'ya göre Orionid meteorları atmosfere saniyede yaklaşık 66 kilometre hızla giriyor. Bu, saatte yaklaşık 238 bin kilometreye karşılık geliyor. Bu hızla İstanbul ile Ankara arasındaki kuş uçuşu mesafe 6 saniyeden kısa sürede kat edilebilir.
Bu yüksek hız sayesinde Orionid'ler genellikle parlak görünüyor ve bazıları arkasında birkaç saniye boyunca gökyüzünde asılı kalan bir ışık izi bırakıyor. Parçacıkların çoğu ise bir kum tanesinden büyük değil.
Neden 'Orionid' deniyor?
Meteorlar gökyüzünün her yerinde görülebiliyor; ancak izlerini geriye doğru uzattığınızda hepsinin Orion (Avcı) takımyıldızı yönünden geliyormuş gibi göründüğünü fark ediyorsunuz. Bu çıkış noktası, Orion'un kırmızımsı parlak yıldızı Betelgeuse'ün kuzeyinde yer alıyor.
Yağmur ilk kez 1839'da Amerikalı gözlemci E.C. Herrick tarafından fark edildi. Ancak takımyıldızın meteorların kaynağıyla bir ilgisi yok; sadece hangi yağmuru izlediğinizi anlamanıza yardımcı olan bir işaret.
Orionid meteor yağmuru saat kaçta izlenir?
Bu yıl gökyüzünde yaklaşık yüzde 80'i aydınlık bir Ay var ve ışığı sönük meteorları görünmez hale getirebiliyor. Bu yüzden en iyi zaman, Ay battıktan sonra gün ağarmaya başlayana kadar olan saatler.
Orionid meteor yağmuru, Türkiye'den de rahatça izlenebilecek. TÜBİTAK da 21-22 Ekim gecesini Türkiye için meteor yağmurunun en etkin zamanı olarak gösteriyor ve gece yarısından şafak öncesine kadar olan saatlerin gözlem için uygun olduğunu belirtiyor.
ABD Deniz Gözlemevi verilerine göre 22 Ekim sabahı Ay'ın batış saatleri şöyle:
Ay battıktan sonra yaklaşık 2-3 saatlik karanlık bir gözlem penceresi kalıyor.
Nasıl izlenir? Teleskopa gerek yok
Orionid'leri izlemek için teleskop ya da dürbüne gerek yok; çıplak göz yeterli.
Şehir ışıklarından mümkün olduğunca uzak ve açık bir alan seçin.
Gözlerinizin karanlığa alışması için 20-30 dakika bekleyin ve bu sürede telefon ekranına bakmamaya çalışın.
Doğrudan Orion'a değil, gökyüzünün geniş bir bölümüne bakın. Çıkış noktasından uzakta görünen meteorlar daha uzun izler bırakıyor.
Ekim gecelerinin serin olacağını unutmayın; kalın giyinin, yanınıza bir battaniye ya da şezlong alın.
Bu gece hava bulutluysa üzülmeyin: Orionid'lerin zirvesi birkaç geceye yayılıyor, bu yüzden önümüzdeki gecelerde de kayan yıldız yakalama şansınız var. Halley'in kendisini görmek içinse 2061'i beklemek gerekecek. Aynı kuyruklu yıldız, her mayıs ayında da Eta Aquarid meteor yağmurunu oluşturuyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Meteor Yağmuru Gecesinde Dileği Gerçekleşebilecek 3 Burç
Yorum Yazın