Piramitlerin Hâlâ Çözülemeyen 6 Gizemi: Uzmanlar Bile Kesin Bir Cevap Veremiyor
Sosyal medyada yarım saat gezinin; piramitlerin aslında mezar değil, Dünya'nın elektromanyetik enerjisini toplayan dev jeneratörler olduğunu, Giza'nın altında gizlenen devasa yapılar bulunduğunu ve tabii ki her şeyi uzaylıların inşa ettiğini 'öğrenirsiniz'.
Gerçek ise bu teorilerden çok daha ilginç. On yıllardır kazı yapan arkeologlara göre piramitler hakkında sanıldığından çok daha fazlası biliniyor. Yine de uzmanların bile kesin bir cevap veremediği bazı sorular var. İşte komplo teorisi değil, gerçek bilimsel bilmece olan 6 piramit gizemi...
Önce uzmanların komplo teorilerine cevabı
Manchester Müzesi'nin Mısır ve Sudan küratörü Dr. Campbell Price, piramitlerin neden bu kadar çok teoriye konu olduğunu anlayışla karşılıyor: 'Onları kaç kez görürseniz görün, inanılmazlar. Ama bu, çılgın teoriler için bir paratoner görevi görüyor.'
1980'lerin sonundan beri Giza'da kazı yapan Mısırbilimci Mark Lehner ise teorisyenlerin çoğunun Mısır'a hiç gitmediğini söylüyor: 'Piramitlerin her yerinde insan elinin izleri var. Size yarın Giza'da keski izlerini, Büyük Piramit'in içinde taşların arasına atılmış harç yığınlarını ya da işçi ekiplerinin isimlerinin yazılı olduğu duvar yazılarını gösterebilirim.'
1. Keops Piramidi'ndeki 'Büyük Boşluk' ne işe yarıyordu?
2017'de ScanPyramids projesindeki araştırmacılar, Giza'daki Keops Piramidi'nin içinde daha önce bilinmeyen bir boşluk bulduğunu duyurdu. Taştan geçen kozmik ışınları izleyen müon tomografisi yöntemiyle, Büyük Galeri'nin üzerinde en az 30 metre uzunluğunda bir boşluk tespit edildi.
Lehner, 'Boşluk gerçek. Ne işe yaradığı ise bilinmiyor' diyor. Ona göre en olası açıklama, taşıyıcı yükü dağıtmak için odaların ve geçitlerin üzerine bilinçli olarak bırakılan bir inşaat boşluğu: 'Genellikle gereğinden fazla sağlam inşa ediyorlardı.'
Boşluğun eser ya da mezar barındırdığına dair şu an hiçbir kanıt yok. Gizemin sürmesinin asıl nedeni ise arkeologların dünyanın en önemli anıtlarından birini delmeye yanaşmaması.
2. Amazon'un derinliklerinde başka piramitler var mı?
Yirmi yıl önce Amazon ormanlarının altında anıtsal yapılar gizlendiği fikri kurgu gibi gelebilirdi. Bugün ise ana akım arkeolojinin konusu. Orman örtüsünün altını görebilen lazer tarama teknolojisi lidar, Güney Amerika'da geniş yerleşim ağları, yollar ve tören platformları ortaya çıkardı.
2022'de Bolivya ve Ekvador'un sık ormanlarında bazıları 22 metreye ulaşan piramitler keşfedildi. Arizona Üniversitesi'nden arkeolog Prof. Takeshi Inomata da 2020'de lidar sayesinde, bilinen en büyük ve en eski Maya tören alanı olduğu düşünülen ve yaklaşık 1,4 kilometre uzunluğundaki Aguada Fénix'i buldu: 'Yerdeyken şeklini ve büyüklüğünü göremiyorsunuz. Bu yüzden lidara ihtiyacımız vardı.'
2023'te yapılan bir çalışma, Amazon'da keşfedilmemiş yapı sayısının 23 bine kadar çıkabileceğini tahmin ediyor. Asıl soru, bu kayıp şehirlerin ne kadar büyük, birbirine ne kadar bağlı ve ne kadar gelişmiş olduğu.
3. Dev taşlar tam olarak nasıl taşındı?
Piramit gizemlerinin 'büyük babası' bu soru. 100 tonu aşan taşları görenler işin içinde uzaylılar olduğunu düşünse de gerçek çok daha basit: Antik insanlar, onlara yakıştırdığımızdan çok daha yetenekliydi.
Arkeologlar taş ocakları, kızaklar, halatlar, organize iş gücü, kanallar ve rampalar hakkında çok sayıda kanıt topladı. Lehner'in kazı yaptığı 'Kayıp Şehir'in, piramidi inşa eden yaklaşık 20 bin işçiye ev sahipliği yaptığı düşünülüyor. 2013'te bulunan Merer'in Günlüğü adlı 4.500 yıllık papirüs ise Keops döneminde kanallar aracılığıyla kireçtaşı taşıyan bir işçi ekibinin seyir defteri.
Yine de Giza'da hangi rampa sisteminin kullanıldığı konusunda uzlaşı yok. Lehner'in favori teorisi, taş ocağından başlayıp piramidin tabanından 30-40 metre yükseğe çıkan bir rampa: 'Ama o zaman bile piramidin en tepesini nasıl tamamladıklarını tam olarak anlamış değiliz.'
4. Kraliçe Odası'ndaki dar kanallar ne için yapıldı?
Büyük Piramit'teki sözde Kraliçe Odası'ndan iki dar kanal uzanıyor. Bu kanallar bugün ancak robotların sığabileceği kadar dar. 1990'larda robotlarla yapılan keşiflerde kanalları kapatan küçük kireçtaşı 'kapılar' bulundu. Birinin üzerinde kulpa benzeyen bakır parçalar vardı ve bir engelin arkasından bir başkası çıktı.
Popüler adı 'hava kanalı' olsa da uzmanların çoğu havalandırma için yapıldıklarından şüpheli. Price, 'Eski Mısırlıların hava diye bir dertleri olduğunu sanmıyorum. Bu bir iş sağlığı ve güvenliği risk analizi değil' diyor.
Kanalların daha çok ölümden sonraki hayat ve kralın yıldızlara yolculuğuyla ilgili sembolik geçitler olduğu düşünülüyor. Price'a göre pratik bir açıklama da mümkün: 'Örneğin mühendislik amacıyla oradan geçirilen bir halat kadar basit bir şey olabilir.' Piramitlerin yerde Orion Kuşağı'nın haritasını çizdiği teorisine ise katılmıyor: 'Buna inanmıyorum.'
5. Sudan'da neden Mısır'dan daha fazla piramit var?
Çoğu kişiye piramitler ülkesi sorulsa Mısır der. Oysa Sudan, ünlü kuzey komşusundan daha fazla piramide sahip. Bunların çoğu, Mısır'ın güneyinde Nübye'de hüküm süren Kuş Krallığı'na ait. Kuş hükümdarları MÖ 8. yüzyıl civarında Mısır geleneklerini benimseyip Nuri ve Meroe gibi kraliyet mezarlıklarında yüzlerce dik yamaçlı piramit inşa etti.
Price'a göre cevabın bir kısmı zamanda yatıyor: 'Bu piramitleri eski Mısırlılardan daha uzun süre inşa ettiler. Meroe, Roma İmparatorluğu'na rakip bir uygarlıktı.' Ayrıca bu piramitler Giza'dakilerden küçük olduğu için daha çok sayıda yapılmaları kolaydı. Mısır'da da benzer küçük piramitlerin olduğu, ancak yağmacılara ve zamana dayanamadığı düşünülüyor. Sudan'dakileri ise coğrafi yalıtılmışlıkları kısmen korudu.
Bugün savaşın pençesindeki Sudan için Price'ın sözü net: 'İnsanlar Sudan'ın arkeolojisi hakkında daha fazlasını bilmeli.'
6. Peru'daki Karal: Kral ve ordu olmadan nasıl inşa edildi?
Peru kıyısındaki antik Karal (Caral) şehri, Amerika kıtasının bilinen en eski kentsel merkezlerinden biri. Yaklaşık 5 bin yıllık şehirde, ilk Mısır piramitleriyle aynı dönemlerde inşa edilmiş anıtsal platformlar ve piramit benzeri yapılar bulunuyor. Şehri Norte Chico uygarlığının inşa ettiği biliniyor.
Asıl bilmece, bu kadar karmaşık bir toplumun bu kadar erken nasıl ortaya çıktığı. Karal'da savaşa dair neredeyse hiç iz yok, anıtsal yapılar çömlekçilik yaygınlaşmadan önce ortaya çıkmış ve ekonomi tarımdan çok balıkçılık ve ticarete dayanıyor olabilir.
Inomata, 'Bunlar halkı zorla çalıştıran krallar tarafından inşa edilmedi. İnsanların bir araya gelip iş birliği yaptığını düşünüyoruz. Ama bunun tam olarak nasıl olduğu, daha fazla çalışmak istediğim soru' diyor.
Piramitler, binlerce yıl sonra bile sırlarını yavaş yavaş açığa çıkarmaya devam ediyor. Bilimin verdiği cevaplar ise çoğu zaman uzaylı teorilerinden çok daha etkileyici.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın