Ameliyat Robotlarında 20 Yıllık Da Vinci Patenti Bitti: Çin ve ABD Üretimde Kapıştı, Fiyatlar Düşüyor
Ameliyat robotlarının markası hâline gelen Da Vinci'yi üreten Amerikalı Intuitive Surgical'ın 20 yıllık patent süresi doldu ve Çin ile ABD başta olmak üzere birçok ülke kendi robotunu pazara sürmek için yarışa girdi. Rekabetin en çok hastaların işine yarayacağını söyleyen uzmanlar, bugüne kadar çok pahalı olan robotik ameliyatların dünyada ucuzlamaya başladığını ve bu sürecin Türkiye'ye de yansıyacağını belirtti.
Patent süresi bitince Çin, ABD, Güney Kore, İngiltere ve Almanya robot üretimine hız verdi.
Ameliyat robotları denince akla gelen ilk isim olan Da Vinci'nin patent kalkanı düştü. Sistemi üreten Amerikalı Intuitive Surgical'ın 20 yıllık patent süresinin bitmesi, dünya ülkelerinin ameliyathane robotu üretim çalışmalarına baş döndürücü bir hız verdi.
Siyasi ve ekonomik alandaki Çin-Amerika çekişmesi bu alana da yansıdı. Türkiye Gazetesi'nin aktardığına göre Çin ve ABD arasında robot üretiminde kıyasıya bir yarış başladı. Güney Kore, İngiltere ve Almanya da kendi robotlarını pazara çıkaran ülkeler arasında.
Dünyadaki robotik cerrahinin yaklaşık yüzde 70'i üroloji alanında yapılıyor.
Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği (IURES) tarafından düzenlenen IURES 2026 Kongresi'ne ameliyat robotları damgasını vurdu. Robotik ameliyatların aslında kalp ameliyatları için geliştirildiğini, ancak en çok ürolojik cerrahide kullanıldığını söyleyen IURES Derneği Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ, genel cerrahide de özellikle fıtık ve kolon kanseri ameliyatlarında kullanımın giderek arttığını belirtti.
Atuğ'un verdiği rakamlar ülkeler arasındaki farkı açıkça gösteriyor: 'Amerika'da prostat kanseri ameliyatlarının yüzde 95'i robotik yöntemle yapılmaktadır. İskoçya'da ise yüzde yüzü robotik yapılmaktadır. Türkiye'de ise bu oran yüzde 25 dolayındadır.'
Robot, cerrahın baktığı görüntüyü 10 ila 16 kat büyütüp elin giremediği noktalara ulaşıyor.
Özellikle ürolojik ameliyatlarda ve kolon kanseri ameliyatlarında kanserli bölge çoğu zaman diğer organların arkasında kalıyor, elle ulaşılması da zor oluyor. Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, robotun tam da bu noktada cerrahın işini kolaylaştırdığını ve ameliyat başarısını artırdığını söyledi.
Turna'ya göre içeriye gönderilen kamera görüntüyü 10-16 kat büyütüyor; böylece cerrah hastalıklı alanı daha rahat görüyor, elle müdahale edemeyeceği yerlere robot yardımıyla ulaşıyor. Hastanede yatış süresi, kanama ve komplikasyon oranı da azalıyor. Turna, ülkelerin sağlık sistemlerinin bu yüzden uygun hastalarda robotik ameliyatı tercih ettiğini ifade etti.
Fiyatlar düştükçe robot ameliyatlarının her hastanede yapılabilir hâle geleceği öngörülüyor.
Türkiye'de yaklaşık 100 ameliyat robotu bulunuyor. IURES Kongresi Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay, Çin, Güney Kore, İngiltere ve Almanya'nın da robotlarını pazara çıkarmasıyla fiyatların düştüğünü, bu sayının giderek artacağını söyledi. Pahalı olan yalnızca robotun kendisi değildi: ameliyat sırasında kullanılan malzemelerin fiyatı da şimdi düşüyor. Binbay'a göre robot ameliyatları artık her hastanede yapılabilen işlemler hâline gelecek.
Peki robot cerrahın yerini alır mı? Binbay, aralarındaki ilişkiyi 'köle-efendi' diye tanımlıyor: robot cerrahın komutlarıyla çalışan, işini kolaylaştıran bir alet. Yapay zekâ eklenen robot ameliyatı öğrenebiliyor, tehlikeli bir alana yaklaşıldığında cerrahı uyarabiliyor, göremediği bir noktayı işaretleyebiliyor. Yine de 'Ortada iyi bir cerrah yoksa ameliyat da başarılı olmaz' diyen Binbay, empati ve vicdanın tıbbın vazgeçilmez parçaları olduğunu vurguladı ve ekledi: 'Bir 50 yıl sonra köle efendi konumuna geçebilir...'
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın