17 Kasım'da 90 Günlük Küresel Karartma İddiası: Kaynağı ABD Ordusunun Fortress America Planı Çıktı
Sosyal medyada 7-9 Kasım arasında hızla yayılan bir paylaşım, 17 Kasım 2026'da başlayıp 90 gün sürecek dünya çapında bir elektrik, internet ve temel hizmet kesintisi yaşanacağını öne sürdü. Brezilya'daki Defesa Civil Nacional iddiayı asılsız ilan etti; söylentideki 90 günlük süre ise Pentagon'un 30 Eylül'de duyurduğu Fortress America girişiminden geliyor. Girişim, askeri birimlerin dış destek olmadan en az 90 gün ayakta kalabilmesini hedefliyor ve sivil halka yönelik bir kesinti takvimi içermiyor.
Her şey Simpsonlar'ın 2023'te yayımlanan bir bölümüyle başladı.
Kaynak, Fox'ta 19 Kasım 2023'te yayımlanan 'It's a Blunderful Life' adlı bölüm. 35. sezonun yedinci bölümünde yaşlı Lisa, Springfield'da 17 Kasım'da başlayıp Şükran Günü'ne kadar süren altı günlük bir elektrik kesintisini anlatıyor. Nükleer santraldeki kazanın asıl sorumlusu, telefonunu şarj etmeye çalışan Mr. Burns. Kasaba ise suçu Homer'a yüklüyor.
Bölümdeki karartma yalnızca kurgusal Springfield'ı vuruyor, dünyayı değil. Üstelik süre 90 gün değil, altı gün. Yine de 17 Kasım tarihi, paylaşımları görenlerin gözünde bölümü bir kehanete çevirmeye yetti.
90 gün rakamı ise Pentagon'un Fortress America girişiminden geliyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 30 Eylül'de uzun vadeli bir stratejik planı duyurdu. Planın bir parçası olan Fortress America girişimi, ordunun modern saldırılara, özellikle siber saldırılara karşı hazırlıklı olmasını amaçlıyor. Hedef, her askeri birimin ve savunma kurumunun su, elektrik, yakıt ve iletişim dahil en az 90 gün bağımsız çalışabilmesi.
NC News'in aktardığına göre belge, yaklaşık 500 askeri üssün dış ağ kesintilerinde 90 güne kadar özerk kalabilmesini öngörüyor. Exame ise bilgiyi The War Zone'un Fox News'e dayanarak yaptığı habere bağlıyor. Yani 90 gün, bir karartmanın süresi değil, üslerin kendi kendine yeterlilik hedefi.
Uzmanlara göre plan bir kesinti duyurusu değil, sabotaja karşı hazırlık.
Union University siyaset bilimi bölüm başkanı ve profesörü Sean Evans, girişimi şöyle yorumladı: 'Sabotaj konusunda endişeliyiz. Fikir şu: Bir şey olursa ordumuz hazırlıklı olacak.' Evans'a göre ordu 90 günlük enerji arzı ve yedek mühimmat bulunduracak.
Girişim beş başlıkta toplanıyor: enerji bağımsızlığı, tedarik zinciri ve savunma sanayisinin dayanıklılığı, stratejik savunma rezervi, tesislerin sertleştirilmesi ve siber dayanıklılık, uzay ve spektrumda dayanıklılık. Uzmanlara göre bunların hiçbiri aktif bir karartmayı, elektrik kesintisini ya da yaklaşan bir saldırıyı duyurmuyor.
17 Kasım'daki tek gerçek olay ise ABD'de yapılacak bir dakikalık alarm testi.
FEMA ve FCC, 17 Kasım için Acil Durum Uyarı Sistemi'nin ulusal bir testini planladı. Test New York saatiyle 14.20'de, yani Türkiye saatiyle 22.20'de yapılacak ve radyo ile televizyon yayınlarına yaklaşık bir dakikalık bir mesaj girecek. Bu, ABD'de düzenli aralıklarla yapılan rutin bir kontrol.
Exame'nin de vurguladığı gibi, mesaj bir elektrik kesintisi duyurusu değil. Söylentinin 17 Kasım tarihiyle iç içe geçmesinde ise bu testin payı büyük: iddiayı yayanlar aynı güne denk gelen bölümü, alarm testini ve 90 günlük askeri hedefi tek bir senaryoda birleştirdi.
Brezilya'da 72 saatlik acil durum kiti önerisi söylentiye yakıt oldu, resmi kurumlar iddiayı yalanladı.
Brezilya'da Defesa Civil Nacional, 7 Kasım Cumartesi günü vatandaşlara üç güne yetecek bir acil durum kiti bulundurmalarını önermişti. Kitte su, kuru gıda, ilaç, ilk yardım malzemeleri, belgeler, hijyen ürünleri, fener ve pil yer alıyor. Söylenti, 7-9 Kasım arasında bu öneriyle birlikte yoğun biçimde yayıldı.
Entegrasyon ve Bölgesel Kalkınma Bakanlığı önerinin rutin bir önlem olduğunu duyurdu: 'Acil durum kiti önerisi, yakın bir tehlike olduğu anlamına gelmez.' Defesa Civil de notunda '17 Kasım 2026'da dünyanın bir karartma yaşayacağına dair hiçbir kanıt yok' dedi. Bakanlık ayrıca elektrik tasarrufu ya da programlı kesinti planı bulunmadığını belirtti.
Enerji sistemlerine yönelik siber saldırılar mümkün; 2015'te Ukrayna'da yaşanan saldırı bölgesel bir kesintiye yol açmıştı. Ancak dünyadaki şebekeler tek bir küresel ağ gibi çalışmıyor. Takvimdeki tek somut olay ise 17 Kasım'da Türkiye saatiyle 22.20'de ABD'de yayımlanacak alarm testi olacak.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın