EKONOMİ

Geçen yıl kurda yaşanan sıçrama sonrası yapılan düzenlemelerin içinde rezervlere katkı için getirilen ihracatçı firmaların gelirlerinin bir kısmını Merkez Bankası'na satma yükümlüğünde, tarih sorunları karışıklık yarattı. Durumun savcılığa intikal ettiği iddia edildi.

Eylül'de 78,6 milyar TL açık veren bütçe, Ocak-Eylül döneminde 45,5 milyar TL açık verdi. Eylül ayı verisi yılın en yüksek açığı oldu. Kur korumalı mevduatın merkezi yönetim bütçesine 7 aylık maliyeti 84,9 milyar TL'ye ulaştı.

Ağustos sonu itibarıyla, kısa vadeli dış borç stoku, 2021 yıl sonuna göre %13,6 oranında artışla 138,1 milyar ABD doları oldu. Bankaların borçlarında bir azalış seyri görülürken, reel sektörün dış borçlarının arttığı görüldü. Orijinal vadesine bakılmadan vadesine 1 yıl ve/veya daha az kalmış dış borç verisinde stok 185,9 milyar dolar olurken, rekor kırıldı.

Geçen hafta piyasalarda sakin seyirde başlarken, ABD'nin enflasyon verilerinin beklentileri aşmasıyla oynaklık arttı. Borsalarda veriler ve merkez bankaları sinyalleri, durgunluğu öne çıkardı. İngiltere'den yayılan tahvil dalgalanmaları da çıkışları hızlandırırken, dolar da gücünü korudu.

Alışveriş, nedense kadın aktivitesi olarak görülür. Ataerkil düzenin bir yansıması olarak kadınlara tüketim, erkeklere üretim yakıştırılsa da biz artık bunun böyle olmadığını çok iyi biliyoruz. Üretimde de kadının günümdeki etkisi ve yetkisi yadsınamazken, kadınlardan daha çok alışveriş ve dedikodu seven erkekler de olduğu biliniyor. Ancak yine de mağazaların çoğunda halen kadınlar alışveriş yaparken erkeklerin olaya dahil olmaması adına dinlenme alanları oluşturulduğunu görüyoruz.

Haftaya yurt içinde bütçe rakamlarıyla başlanacak. Yurt dışında öne çıkan bir veri bulunmazken, ABD'den gelecek New York Fed imalat endeksi takip edilecek.Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay'ın, 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi sunumu da gündemde bulunuyor.

Dünya ekonomisinde durgunluk endişeleri artarken, güvenli liman altında da görünüm değişiyor. Son yılların gözde metali gümüş de yeniden öne çıkarken, metallerdeki 'güven' sona mı erdi soruları soruluyor. Dünya ABD Doları'na sığınırken, kıymetli metallerde ne öngörülüyor? Yatırımcılarını gayet öngörülü ve temkinli olduğu cevherlerde durgunluk zaten satın alındı mı? Hepsine bakalım.

Yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB) faiz kararı en önemli gündem maddesini oluşturuyor. Faiz kararının yanı sıra merkezi yönetim bütçesi, konut fiyatları, yurt dışı üretici fiyatları, tüketici güven endeksi takip edilecek.ABD'de sanayi üretimi, konut başlangıçları, Almanya'da üretici fiyatları, ZEW endeksi, Çin'de faiz kararı, GSYH, sanayi üretimi, perakende satışları, Euro Bölgesi, İngiltere ve Japonya'da enflasyon verileri öne çıkıyor.ABD'de 'Bej Kitap(Beige Book)' raporu da takip edilecek gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Türkiye'de son 1 yılda enflasyon yüzde 20 sınırından yüzde 80'nin üzerine çıktı. Son 5 yıllık enflasyona baktığımızda 2017 yılı Eylül ayından 2022 Eylül ayına yüzde 233,53 gibi bir oran görüyoruz. 5 yıl önce 100 liraya aldığımız bir ürünü şu günlerde 333,53 liraya alıyoruz. Gelirlerin aynı oranda artmadığından yola çıkarak, bazı ürünlerde özellikle temel harcama kalemlerindeki ürünlerin daha hızlı ya da ithal ürünlerde bir de dolar enflasyonuyla artış düşünüldüğünde alım gücündeki erime de gözler önüne seriliyor. Burada yola çıkarak Twitter'da bir kullanıcının sorduğu 5 yıl önce aldığınız neyi alamıyorsunuz sorusu bir miktar iç acıtıyor, gözleri uzaklara daldırıyor ya da lüks kavramını sorgulatıyor.

Film önerileri çoğunlukla korku, komedi ya da dram olarak ayrılsa da başrolünde 'para'nın olduğu bazı filmler, pek çok film türünün önüne geçebiliyor. İşte her sahnesinde parayı görebileceğiniz en iyi borsa filmleri...

Dolar/TL'deki yükseliş, ABD başta olmak üzere dünyada yükselen enflasyonla hayat pahalılığı da artıyor mu sorusunu sordururken, Türkiye'de döviz kuruna rağmen ve döviz kuruyla ne yaşadığımızı sorgulatacak! Sosyal medyada gündem olan bir video ABD'ye yerleşmek için sermaye arayanlara belki de yol gösterecek.

Ülkenin ekonomik durumunun gitgide kötüleşmesi ve yaşam şartlarının zorlaşması vatandaşları birer ekonomist yaptı, desek yanılmış olmayız. Bu şartlar altında maddi gücünüzü korumak hatta maaşınızla bir ayı geçirmek için yoğun bir uğraş veriyor olabilirsiniz. Öyleyse parayla ilgili bazı gerçekleri öğrenmenizin vakti gelmiş demektir! Gelin, Türkiye'de yaşayan herkesin bilmesi gereken o gerçeklere daha yakından bakalım.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, eylül ayının son günlerinde katıldığı bir zirvede öyle bir konuşma yapmıştı ki iktisadi teoremlere hakim olanlar dahi bir kerede anlamakta zorlanmıştı. Bakan'ın sınıf arkadaşı ortaya çıktı ve bu konuşmaya yorum yaptı. Epistemoloji, Ortodoks, Heterodoks yaklaşımları tek tek açıkladı.

Türkiye'de bir stokçuluk tartışmasıdır gidiyor. Enflasyonda yükseliş başlayınca, önce marketler hem fiyatlar hem stoklar üzerinden itham edildi. Sonra ürünler ayrıştırılarak şeker, yağ gibi fiyat yükselişleriyle gıda tedarikçileri itham edildi. Otomobil fiyatları yükselince galeriler, konut fiyatları yükselince emlakçılar derken stok kavramı da bu konuda sorumlu tutulan kesim de genişledi. Gıda enflasyonundaki yükselişle temel gıda maddelerinin alımında zorlanan vatandaşa yönelik önce KDV indirimleri yapıldı sonrasında Tarım kredi Kooperatifleri marketlerinde bazı ürünler indirimli satıldı. Ancak tartışmalar bitmedi.

Teknolojinin gelişmesi ve finans sisteminin kripto paralarla değişmesiyle dolandırıcılıkta da farklılaşmalar söz konusu. Özgürlükçü bir sistem olan kripto paralar, yepyeni bir dünya sunuyor. Bu yeni dünyadaki soygunlar ise teknolojiyle birleşerek siber suçlara neden oluyor. Kısa yoldan para kazanma yöntemi olan kripto borsalarındaki dolandırıcılıklar siber suçları oldukça artırdı. Akılalmaz soygunlara şahit olunan kripto coinlerin en büyük soygunlarını sizler için araştırdık. Hazırsanız başlayalım!