Yabancı Filmlere Yüzde 70 Vergi Uygulanan Yıllarda Türk Sineması On Yılda 540 Film Çekmişti: Bugün Ne Değişti?
Yerli filmlerin sinema salonlarında giderek daha az izleyici çekmesi, yabancı yapımlardan eğlence vergisi alınıp bu gelirin yerli üretime aktarılması fikrini tartışmaya açtı. Habertürk'te yayımlanan analiz, yüz yılı aşkın vergi geçmişini ve 2022'den bu yana gişe verilerini yan yana koyarak vergi oranlarının tek başına belirleyici olmadığını savunuyor.
Kaynak: Habertürk
Türk sinemasında eğlence vergisi, 1948'den 1981'e yerli filmde yüzde 25, yabancı filmde yüzde 70 uygulandı.
Türk sinemasında eğlence vergisi oranları 1914'ten 1930'a kadar hem yerli hem yabancı filmler için sabit bir ücret üzerinden belirlenirken, 1930'da oran yüzde 70'e çıkarıldı ve 1948'e kadar süren bu dönemde Türk sinemasında 34 yılda yalnızca 87 film çekilebildi. Habertürk'ün derlediği verilere göre 1948'de yerli filmlere yüzde 25, yabancı filmlere yüzde 70 uygulanmaya başlandı ve bu düzen 1981'e kadar sürerken yalnızca 1950'li yıllarda 540 film üretildi. 1981'de oranlar yerli film için yüzde 20, yabancı film için yüzde 50'ye çekildi; yerli filmlerin pazar payı ise 1984'teki yüzde 53'ten 1994'te yüzde 16'ya geriledi. Ardından aradaki fark ortadan kalktı: 1997'den 2020'ye kadar hem yerli hem yabancı filmlerden yüzde 10 alındı, 2004'ten itibaren de doğrudan devlet desteği devreye girdi.
Yıllık yerli film sayısı yüzde 37,5 artarken film başına seyirci 275 binden 95 bine düştü.
Eğlence vergisinin tamamen kaldırıldığı 2020'den bu yana sinema perdesindeki dengeyi gösteren rakamlar, yerli yapımların aleyhine bir tablo çiziyor. Habertürk'ün analizine göre 2010-2019 arasında gösterilen 1.136 yerli film, film başına ortalama 275 bin 719 seyirciye ulaşırken, aynı dönemdeki 2.348 yabancı filmin ortalaması 104 bin 838 oldu. 2022'den bu yana gösterilen 781 yerli filmin film başına seyircisi 95 bin 623'e, 1.122 yabancı filmin ortalaması ise 70 bin 822'ye indi. Yıllık ortalamalara bakıldığında yerli film sayısı yüzde 37,5 artarken yabancı film sayısı yüzde 4,4 azaldı; buna karşılık film başına seyirci yerli yapımlarda yüzde 65,3, yabancı yapımlarda yüzde 32,4 geriledi. Yerli yapımlardaki kaybın bu kadar sert olması, yazının vergi tartışmasından seyirciyi salona çekme meselesine geçmesinin de dayanağını oluşturuyor.
Habertürk analizine göre Türk sinemasının asıl sorunu üretim değil, izleyiciyi sinema salonuna çekebilmek.
Analizin vardığı sonuca göre mesele, film üretmekten çok o filmleri izleyiciye ulaştırabilmekte düğümleniyor. Yazıda rekabetçi ve nitelikli hikâye anlatımı ile uzun vadeli bir kültür stratejisinin, vergi oranlarından daha belirleyici olabileceği vurgulanıyor. Eğlence vergisinin sıfırlandığı 2020'den sonra yerli filmlerin film başına seyircisinin düşmesi, vergi kararlarının tek başına sonucu belirlemediği görüşünü destekliyor. Yabancı filmlerden eğlence vergisi alınmalı çağrısı bu nedenle tartışmanın yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın