Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Sarı-Kırmızı-Mavi! İsimlerinin Nereden Geldiğine Dair Bilgilerle 15 Renk

-
3 dakikada okuyabilirsiniz

Belki hiç merak etmediniz belki de zaman zaman aklınıza takıldı. Günlük hayatta kullandığımız renk isimleri nereden geliyormuş hadi bi öğrenelim.

1. Bordo

Bordo kelimesi, Fransa'nın bir şehri olan "Bordeaux" den dilimize geçmiştir. Burada üretilen şarabın renginden ötürü kullanılmaya başlanan bir sözcüktür.

2. Mavi

Arapça Ma'i kelimesinden türemiştir. "Ma" Arapçada su anlamına gelmektedir. Ma'i ise suya ait, sudan gelen demektir. 

Kâşgarlı Mahmud'un Divân-ı Lügati't-Türk adlı yapıtında çaqır (çakır) ve gök (kök) sözcükleri mavi anlamında kullanılır. Bu sözcükler günümüzde de yine mavinin tonlarını ifade etmek için kullanılabilmektedir.

3. Kırmızı

Kırmızı Kırmızı, dilimize Arapça'dan geçme bir sözcük olup, "Kırmız" adı verilen bir böcek türünden türediği düşünülmektedir. Günümüzde koşnil olarak da bilinen bu böcek, kırmızı renkte bir boya vermektedir. 

Kızıl sözcüğü ise Eski Türkçede kızmak (çok fazla ısınarak kızıl renge bürünmek) eyleminden türemiştir. Yine kırmızı anlamında kullanılan "al" kelimesi ise Türkçe bir sözcüktür; kutsallık ve yücelikle ilişkilendirilen anlamları da vardır.

4. Sarı

Sarı kelimesine yazılı olarak rastlanan en eski kaynak Orhun kitabeleridir. Burada  "sarı renk" anlamındaki "sarığ" olarak geçen kelime, altın sözcüğünü niteleyen bir sıfat olarak kullanılmıştır.

5. Lacivert

Dilimize, Farsça'da koyu mavi renkli bir taşın adı olan "lâciverd" sözcüğünden geçmiştir. Eski Farsçada "lâjverd", Sanskritçede de aynı anlama gelen "rācāvarta" sözcüğünden alıntıdır. "rācā= kral" ve " varta= ayın, rızk, pay" sözcüklerinin bileşimidir.

6. Siyah

Farsça bir sözcük olup, kara anlamına "siyâ"dan gelmektedir. Bu sözcüğün de yine Sanskritçe'de "koyu renk, esmer" anlamlarına gelen syama kelimesinden evrildiği düşünülmektedir.

7. Beyaz

Arapça “beyaz” kelimesi “süt” anlamındadır. Arapça'da "byd" kökünden gelen "bayad" sözcüğünden türemedir. "Beyazlık, beyaz olma" anlamlarına gelir. Arapça'da aynı kökten türeyen bayda kelimesi ise "yumurta" anlamına gelir. 

Ak kelimesi ise Türkçe bir sözcük olup, Türk mitolojisinde önemli bir yeri vardır. Adalet, doğruluk, temizlik ve cennetle ilişkilendirilen anlamlara sahiptir.

8. Yeşil

Yeşil kelimesi Türkçe bir sözcük olup, "taze ve diri" anlamlarına gelen yaş kelimesinden türemiştir. "Taze bitki rengi" anlamına gelen yaşıl sözcüğü, daha sonra değişerek yeşil olmuştur.

9. Mor

Mor kelimesinin kökeni için iki ayrı teori vardır. Birincisi, Farsça'da "demir pası" anlamına gelen "mur" sözcüğünden dilimize geçmiş olduğudur. İkincisi ise Ermenice'de "böğürtlen veya karadut" anlamına gelen "morm" kelimesinden türemiş olmasıdır.

10. Bej

Fransızcadaki "beige" kelimesinden gelmiştir. Bu ismi koyun yününün renginden almıştır.

11. Pembe

Farsçada "pamuk" ve "pamuk çiçeği" anlamına gelen "penbe" ünsüz benzeşmesiyle (n-m değişimi) "pembe" biçimini almıştır.

12. Gri

Fransızca "açık kül rengi" anlamındaki "gris"ten Türkçeye girmiştir. Fransızca sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *grîs biçiminden evrilmiştir.

13. Haki

Farsça "toprak" anlamına gelen "χāk" sözcüğünden türetilmiş olup "toprak rengi" anlamına gelen "χākī" sözcüğünden alıntıdır.

14. Turkuaz

Rengin ismi, Türkiye'den ithal edilen mavi renkli bir süs taşının zamanla "Türk taşı" olarak anılmasından gelmektedir. Fransızca turquoise "Türk taşı" anlamına gelir ve Frazsızca söyleniş biçimi bu taşa ismini vermiştir.

15. Kahverengi

Farsça "gahvai reng"ten dilimize girmiştir. Bu isim kullanılmadan önce yine "fındık kabuğu rengi" anlamına gelen Farsça "fındıki"  kelimesi kullanılmıştır.

Eski Türkçede kahverengi anlamında kullanılan sözcük ise "konur" (kongur)dur. Bu sözcüğün anlamı kaynaklarda "yanık al, yağızımsı al" diye verilmektedir. Açık kahverengi saçlar için kullandığımız "kumral" da bu sözcükle "al"ın bileşiminden (konural) "kumral" olmuştur.

Günümüzde "alageyik, alabalık" örneklerinde gördüğümüz ve "rengarenk" anlamındaki "ala" sözcüğü Türkçede kahverengi anlamında kullanılmıştır. "Ela"nın kaynağı da bu sözcüktür.

Kaynaklar
1 2 3

Onedio IQ'yu Facebook'tan takip etmeyi unutmayın!

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
fuad-necefov

Azərbaycan yaşayan türklər(biz) yeşile- yaşıl deyirik.

arzu-yazar

dile sahip çıkmak milli benliğe sahip çıkmak demektir yahu şimdiden sonra nasıl olacak diyorsanız kendinizden başlayın yakınlarınıza öğretin

maide.bozkurt

biz de gerizekalıymışız türkçe kelime olan türk taşını kullanmak yerine ,turkuaz a çevrilmiş olan fransızca kelimeyi kullanıyoruz valla başka millet yapmaz bunu alkış bize ..(NOT:DALGA GEÇME ,TÜRK TAŞI KELİMESİNİ KÜÇÜMSEME YOKTUR,DOĞRUDAN NE DEDİYSEM ONU ANLAYIN .BAYA SALAĞIZ )

corpse-bride

mavi,turkuaz benim renklerim ne kadar güzeller içim açılıyor bu renklerin hakim olduğu yerlerde hele çinide felan kullanlıyor ya bayılıyorum :) #5 lapis lazuli sanırım iyi enerji verir kolyesini cıkarmazdım bir aralar

goruncekadam

Türkçenin gözünü seveyim.Ben yaşlı insanların mavi dediğini duymadım.Çakır ve göğ(gök) irengi derler.Halen diyen var.Dilimize sahip çıkalım .Yaşlılar değil biz yanlış konuşuyoruz.

Başlıklar

AltınFacebookFransaRengarenkonedioyumurta
Görüş Bildir