Japon Makakları da Hastalık Kapmamak İçin Kirli Yiyeceklerden Kaçınıyor
Koronavirüs günlerinde market alışverişlerini silen ve ellerini sık sık yıkayan insanların benzeri bir davranış Japon makaklarında da görüldü. Yakın zamanda yayımlanan bir araştırmaya göre ölümcül bir hastalık salgını yaşayan makaklar, salgının ardından kirlenmiş olabilecek yiyeceklere çok daha temkinli yaklaştı. Araştırmacılar bu davranışı davranışsal bağışıklık sistemi olarak adlandırıyor. Hastalığa yakalanmayan maymunlar da aynı temkini gösterdi.
Teksas'ta bir salgın yaşandı.
2020'nin başlarında koronavirüs vakaları artarken ABD'nin güneyindeki Teksas eyaletinde bulunan bir makak barınağında daha az bilinen bir salgın yaşanıyordu. Isırık ve tırmalamalar yoluyla yayılan, HIV benzeri bir virüs barınaktaki dört makak grubundan üçünü etkiledi.
Görevliler hayvanları ayırdı, test etti ve karantinaya aldı. Bazı makaklar ciddi kanamalar nedeniyle kısa sürede hayatını kaybederken bazıları zamanla hastalandı, hastalanmayan maymunların birçoğu da hasta arkadaşlarını yakından gözlemledi.
Yiyecek dışkılı tahtaya kondu.
Hastalık tehdidi geçtikten sonra araştırmacılar deneylerine başladı. Makaklara iki parça yiyecek verildi, biri temiz bir yüzeye, diğeri ise makak dışkısıyla kaplanmış bir tahtaya yerleştirildi. Kokuyu ve gerçek enfeksiyon riskini ortadan kaldırmak için dışkının üzeri epoksi bir malzemeyle kaplandı.
Salgını yaşayanlar yüzde 47'de yedi.
Dışkı makakları her zaman rahatsız etmiyor ancak salgını yaşayan maymunlar dışkıyla temas etmiş yüzeydeki yiyeceği çok daha az tercih etti ve bu yiyeceği denemelerin yalnızca yüzde 47'sinde yedi. Salgına tanık olmayan maymunlarda bu oran yüzde 79 oldu. Araştırmanın yazarlarından ve California Üniversitesi San Diego kampüsündeki Karşılaştırmalı Biliş Laboratuvarı'nın yöneticisi Federico Rossano, maymunların algıladıkları olası bir riske uyum sağladığını belirtti.
Üstelik bu virüs kirlenmiş yiyeceklerle değil ısırık ve tırmalamalarla yayılıyordu. Buna rağmen maymunlar hastalığı ve hasta bireyleri gördükten sonra bulaşma yoluyla ilgisi olmayan bir risk karşısında da temkinli davrandı. Bilişsel bilim araştırmacısı ve çalışmanın yazarlarından Stephan Kaufhold, maymunların hasta bireyleri gözlemleyerek hastalıklara karşı hassasiyetlerini artırdığını söyledi.
Hasta olmayanlar da temkinliydi.
Kendileri hiç hastalanmayan ancak salgını yaşayan maymunlarla birlikte bulunan hayvanlar da kirlenmiş yiyeceklerden kaçınma konusunda aynı ölçüde temkinliydi. Rossano, hasta hayvanlarla birlikte yaşayanların da aynı davranışı gösterdiğini belirtti.
Barınaktaki makakların geçmişleri birbirinden farklıydı. Bazıları barınakta, bazıları hayvanat bahçelerinde doğmuştu, bazıları daha önce laboratuvar hayvanı olarak kullanılmış, bazıları evcil hayvan olarak yetiştirilmişti. İnsanlar tarafından büyütülen makaklar kirlenmiş yiyecekleri tüketmeye daha yatkındı ve araştırmacılar bu hayvanların erken yaşlarda annelerinden veya diğer makaklardan kaçınma davranışlarını öğrenmek için daha az fırsat bulmuş olabileceğini düşünüyor. Araştırmada yer almayan Brown Üniversitesi primatologlarından Elodie Freymann, primatların geçmiş yaşam deneyimlerinin davranışlarını anlamada önemli olduğunu vurguladı. Freymann'a göre çalışma, hayvanların geçmişini ve deneyimlerini göz ardı etmeyen araştırmalara iyi bir örnek oluşturuyor.
Hayvanlar hastalıktan kaçınabiliyor.
Hayvanların hastalanmalarına yol açabilecek şeylerden kaçınması yeni bir bulgu sayılmıyor. Bazı araştırmalar doğada sosyal mesafeye benzer davranışların görüldüğünü ortaya koyuyor ve farklı türlerdeki hayvanlar hem hastalanmamak hem de hasta bireylerden uzak durmak için davranışlarını değiştirebiliyor.
Örneğin bazı mandriller birbirlerini taramadan önce parazitleri kontrol etmek için dışkıyı kokluyor, bazı türler ise enfeksiyon geçirdiklerinde kendilerini diğerlerinden izole ediyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Araştırmaya Göre Kötü Davranışlar Daha Kolay Yayılıyor
Psikoloji Araştırması Sıkılmamızın Karanlık Yüzünü İnceledi!
Yorum Yazın