Otobüslerin Duraklarda Neden Tıs Sesi Çıkardığını Biliyor musunuz?
Durağa yanaşan bir otobüsün çıkardığı tıslama, şehirde yaşayan herkesin kulağına tanıdık gelir. Bu sesin kaynağı, otobüsün frenlerinin ve bazı otobüslerde süspansiyonun basınçlı havayla çalışması. Fren bırakıldığında ya da otobüs durakta alçaldığında sistemdeki havanın bir kısmı dışarı atılıyor.
İşte detaylar...
Büyük ve ağır araçlar frenlerini basınçlı havayla çalıştırıyor.
Motora bağlı bir hava kompresörü, havayı depolama tanklarına basıyor. Tanklardaki basınç yaklaşık 8,6 bara ulaştığında kompresör durduruluyor, yaklaşık 6,9 bara düştüğünde yeniden çalışmaya başlıyor. Tanklar, kompresör dursa bile frenlerin birkaç kez kullanılmasına yetecek kadar hava tutuyor.
Tankları aşırı basınca karşı koruyan bir emniyet vanası da var. Bu vana genellikle yaklaşık 10,3 barda açılıyor; vananın hava bırakması ise sistemde bir sorun olduğuna işaret ediyor.
Şoför fren pedalını bıraktığında sistemdeki havanın bir kısmı dışarı atılıyor.
Pedala ne kadar sert basılırsa frenlere o kadar fazla hava basıncı gidiyor. Pedal bırakıldığında basınç düşüyor ve frenler açılıyor; bu sırada basınçlı havanın bir kısmı sistemden çıkıyor.
Eksilen havanın kompresör tarafından yeniden doldurulması gerekiyor. Pedala gereksiz yere basıp bırakmak, havayı kompresörün yerine koyabileceğinden daha hızlı boşaltabiliyor. Basınç fazla düşerse frenler çalışmıyor.
Park freni çekildiğinde yaylı frenlerdeki hava boşaltılıyor.
Otobüslerin park ve acil durum frenleri, hava zamanla sızabileceği için mekanik bir kuvvetle tutulmak zorunda. Bu yüzden çoğunlukla güçlü yaylı frenler kullanılıyor. Yol boyunca bu yayları hava basıncı geride tutuyor; şoför park freni kumandasını çektiğinde yaylı frenlerdeki hava dışarı bırakılıyor ve yaylar frenleri devreye sokuyor.
Bir kaçak yüzünden sistemdeki bütün hava boşalırsa da yaylar frenleri kendiliğinden devreye sokuyor.
Durakta alçalan otobüsler, süspansiyondaki havayı boşaltarak eğiliyor.
Havalı süspansiyonlu otobüslerde, yaşlıların ve engellilerin daha kolay binebilmesi için ön taraf alçaltılabiliyor. İngiltere'deki ilk 'diz çöken' otobüs, 1976'da South Yorkshire'da kullanılmaya başlandı. Bu otobüste şoför, kapı tarafındaki ön hava yastığının havasını boşaltarak otobüsün önünü beş saniyede 10,2 santimetre alçaltabiliyordu.
Hava, ön süspansiyondan tahliye vanaları aracılığıyla dışarı atılıyordu. Otobüs yalnızca kapılar açıkken alçalabiliyor, kapılar kapanınca hava yastıkları kendiliğinden yeniden şişiriliyordu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Otobüslerde Neden Emniyet Kemeri Yoktur?
Otobüslerde Kimsenin Oturmak İstemediği Ters Koltuklar Neden Var?
Otobüs Koltukları Neden Karmaşık Desenli Yapılıyor?
Yorum Yazın