İlk Evlenme Yaşı Yükseliyor: Gençler Evliliğe Nasıl Bakıyor?
TÜİK'in 2025 verilerine göre ortalama ilk evlenme yaşı erkeklerde 28,5'e, kadınlarda 26'ya çıktı. 2001'de bu rakamlar 26 ve 22,7'ydi. Evlenen çift sayısı da bir önceki yıla göre azalarak 552 bin 237'ye geriledi.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde gençlerle yapılan bir araştırma da bazı gençlerin evliliği artık zorunlu bir yaşam aşaması olarak değil, maliyeti ve riskleri tartılan bir karar olarak gördüğünü ortaya koyuyor. Peki gençler evliliğe nasıl bakıyor? İşte öne çıkan farklı görüşler.
"Evlilik hâlâ en büyük hayalim"
Bazı gençler için evlilik eskisi kadar değerli, hatta belki daha da değerli. Bir aile kurmak, hayatı biriyle paylaşmak, aynı evde yaşlanmak... Onlara göre bu duyguyu ne kariyer ne de özgürlük tam olarak doldurabilir.
Bu görüşü savunanlar genellikle anne babalarının ya da büyükanne ve büyükbabalarının evliliğini örnek aldıklarını söylüyor. Zorlukların farkındalar ama bunları evliliğin değil, hayatın bir parçası olarak görüyorlar. Onlar için soru 'Evlenmeli miyim?' değil, 'Ne zaman ve kiminle?'
"Önce kendi ayaklarımın üstünde durmalıyım"
Bir kısmı için evlilik hâlâ bir hedef ama sıralaması değişmiş durumda. Önce okul bitmeli, iş oturmalı, insan kendini tanımalı. Evlilik bu adımların sonunda, hazır hissedildiğinde gelmeli.
Bu gruptakiler için mesele evliliği reddetmek değil, ona hazırlıklı girmek. Kendi parasını kazanmadan, tek başına yaşamayı denemeden ya da ne istediğini bilmeden verilen bir kararın ileride sorun çıkaracağını düşünüyorlar. Yükselen ilk evlenme yaşı da bu sıralamanın bir yansıması olabilir.
"Bu ekonomide evlilik nasıl düşünülür?"
Ev kiraları, düğün masrafları, eşya listesi... Pek çok genç için evliliği erteleyen şey istek eksikliği değil, bütçe. Sevgi var ama hesap tutmayınca karar da ileri bir tarihe kalıyor.
Kaygı sadece düğün gününe dair de değil. Evlendikten sonra her ay ödenecek kira, faturalar, mutfak masrafı ve ileride çocuk giderleri de hesabın içinde. OMÜ araştırmasında da düğün masrafları, kira ve ev giderleri gençlerin en sık dile getirdiği kaygılar arasında. Bazıları ise tam tersini savunuyor: İki kişi birlikte ayakta durmayı tek başına olduğundan daha iyi başarır.
"Bir imza ilişkiyi değiştirmez"
Bazılarına göre iki kişiyi bir arada tutan şey resmi bir belge değil. Sevgi ve güven varsa evlilik bir formaliteden ibaret. Bu görüş özellikle aile sofralarında en çok tartışılan fikirlerden biri.
Bu fikri savunanlar, imzanın bir ilişkiyi korumadığını, mutsuz evliliklerin de imzayla devam ettiğini hatırlatıyor. Karşı görüştekiler ise evliliğin sadece duygusal değil, hukuki bir güvence de sağladığını söylüyor. Ortak mal, miras ya da çocukların hakları gibi konularda imzanın gerçek bir karşılığı var.
"Evlilik bir ortaklık, her şey eşit olmalı"
Yeni nesil için evliliğin tanımı da değişiyor. Ev işleri, kararlar, masraflar ortak olmalı. Kimin ne yapacağını gelenek değil, iki kişinin anlaşması belirlemeli.
Bu beklenti en çok günlük hayatta somutlaşıyor: Yemeği kim yapacak, çamaşırı kim katlayacak, misafir geldiğinde kim ağırlayacak? Araştırmaya katılan gençlerin bir kısmı da ev işlerinin adil paylaşılmayacağı endişesinin evliliğe mesafeli bakmalarında rol oynadığını söylüyor. Yani eşitlik pek çok genç için bir tercih değil, evliliğin ön koşulu.
"Düğün değil, evlilik önemli"
Yüzlerce kişilik salonlar, takı merasimleri, saatlerce fotoğraf çekimi... Birçok genç bunun yerine sade bir nikâhı tercih ediyor. Biriktirilen parayla bir ev kurmak ya da bir tatile çıkmak çok daha mantıklı geliyor.
Ama bu karar her zaman sadece iki kişiye ait olmuyor. Ailelerin 'Herkesi çağırmamız lazım' ya da 'Elalem ne der?' kaygıları devreye girdiğinde düğün planı bir anda pazarlığa dönüşebiliyor. Sade nikâh isteyen çiftlerle büyük düğün isteyen aileler arasındaki bu tartışma, belki de en tanıdık evlilik sahnelerinden biri.
"Ailemin beklentisiyle benim isteğim aynı değil"
'Ne zaman evleniyorsun?' sorusu pek çok gencin bayram klasiği. Ailelerin evlilik yaşına, kişiye ve düğüne dair beklentileri ile gençlerin istekleri her zaman örtüşmüyor. Bu fark bazen sessizce, bazen de uzun tartışmalarla yaşanıyor.
Araştırmaya katılan gençler de 'Zamanı geldi' gibi sözlerin evliliği bir zorunluluk gibi hissettirdiğini ve isteği azalttığını anlatıyor. Öte yandan bazı gençler ailelerin bu ilgisini baskı değil, endişe ve sevgi olarak görüyor. Kimine göre bu sorular yorucu, kimine göre ise 'Mutlu ol' demenin başka bir yolu.
"Evlenmek zorunda değilim"
Bir kısım genç için evlilik hayatın olmazsa olmazı değil. Yalnız da mutlu olunabileceğini, mutluluğun bir ilişki durumuna bağlı olmadığını düşünüyorlar. Onlara göre evlilik bir seçenek, zorunluluk değil.
Bu görüştekiler zamanlarını arkadaşlarına, kariyerlerine, hobilerine ve seyahate ayırmayı önemsiyor. Bekârlığı bir 'bekleme dönemi' olarak görmüyorlar. Karşı çıkanlar ileride yalnız kalma endişesini hatırlatıyor. Bu görüşü savunanlar ise yalnız kalmaktansa yanlış kişiyle kalmanın çok daha zor olduğunu söylüyor.
"Doğru kişi gelince olur"
Yaş, çevre ya da baskı... Bazıları için bunların hiçbiri belirleyici değil. Doğru kişi karşılarına çıkarsa evlenirler, çıkmazsa da hayatlarına devam ederler.
Ama doğru kişiyi bulmak da eskisi kadar basit görünmüyor. Araştırmada gençler tanışma fırsatlarının azaldığını, dijital ortamdaki ilişkilerin yüzeysel kaldığını ve aileyle uyumlu birini bulmanın zorlaştığını anlatıyor. Bazıları ise herkeste bir kusur bulduğunu, beklentilerinin yüksek olduğunu kabul ediyor.
"Henüz karar veremedim"
Belki de en dürüst cevap bu. Bir gün evliliğe sıcak bakılıyor, ertesi gün hiç gerek görülmüyor. Evli arkadaşların hikâyeleri, ailenin yorumları, sosyal medyada görülenler... Fikir her gün biraz daha değişiyor.
Bir arkadaşın mutlu düğün fotoğrafları 'Ben de istiyorum' dedirtirken, başka birinin boşanma hikâyesi tüm planları alt üst edebiliyor. Bu kararsızlık bir eksiklik değil. Araştırmacılara göre bazı gençler evliliği artık hazır bir yol olarak değil, üzerinde düşünülmesi gereken bir karar olarak görüyor. Kısacası 'Bilmiyorum' demek de bir cevap.
Kaynaklar
Peki sen ne düşünüyorsun?
Evlilik hakkındaki görüşünü Onedio uygulamasında 15 saniyelik bir ViDio olarak çekebilirsin. Bu ay en çok ses getiren ViDio'lar ödül kazanıyor. Detaylar: onedio.com/vidio-yarisma
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!


Yorum Yazın