Her Gün Aynı Yerde Ortaya Çıkıyor: Pilotların Yıllarca Yolunu Bulmasını Sağladı
Hava durumu çoğu zaman kestirmesi zor ve sık sık değişen bir şey olarak bilinir. Avustralya'nın kuzeyindeki Tiwi Adaları'nda ise eylülden marta kadar neredeyse her öğleden sonra, aynı yerde dev bir fırtına bulutu yükseliyor. Bu bulut o kadar düzenli ortaya çıkıyor ki ona bir isim bile verilmiş: Hector.
Gelin birlikte bakalım.
Hector, dünyada düzenli olarak en büyük boyutlara ulaşan fırtınalardan biri sayılıyor.
Bazen 'Hector the Convector' diye de anılan bulut, genellikle saat 15.00 civarında beliriyor. Yaklaşık 20 kilometre yüksekliğe ulaşabiliyor ve tepesi çoğu zaman örs biçiminde yayılıyor. Bunun nedeni, bulutun tepesinin stratosferin tabanına çarpıp yanlara doğru itilmesi.
Kuzeydeki adaların üzerinde yükselen bu dev bulutu fotoğraflamak isteyenler, öğleden sonra Darwin kıyılarına diziliyor.
Bulutu, adalara dört bir yandan esen deniz meltemlerinin çarpışması oluşturuyor.
Tiwi Adaları, batıdaki Bathurst ve doğudaki Melville ile birkaç küçük adadan oluşuyor. Gündüz ısınan adalara denizden nem taşıyan meltemler esiyor. Bu rüzgârlar iç kesimde karşılaşınca yukarı yöneliyor. Yükselen hava soğudukça içindeki su buharı yoğunlaşıyor ve dev bir kümülonimbüs bulutu doğuyor.
Adaların çok yüksek olmayan ama piramide benzeyen yapısı da havanın yukarı itilmesine yardım ediyor. Benzer meltemler ABD'nin Florida eyaletinde de fırtına yaratıyor. Ancak oradaki arazi, fırtınanın her gün aynı yerde ve aynı saatte oluşmasına uygun değil.
Hector her mevsim görülmüyor, kış aylarında ise hiç oluşmuyor.
Bulut en sık eylül-aralık arasındaki sıcak 'build-up' döneminde görülüyor, ocak-mart arasındaki yağmur mevsiminde de oluşabiliyor. Hava sıcak kalırsa nisana kadar sürdüğü de oluyor. Mayıs-ağustos arasında ise serinleyen hava meltemleri zayıflattığı için Hector oluşmuyor.
Güçlü bir muson da bulutun önünü kesebiliyor. Avustralya Meteoroloji Bürosu'ndan kıdemli meteorolog Ian Shepherd, 'Aktif bir musonla gelen bulutlu hava ve güçlü batı rüzgârları adalardaki meltemleri bastırıyor, Hector'un düzenli oluşma ihtimalini azaltıyor' dedi.
Hector adını, İkinci Dünya Savaşı sırasında bölgede uçan pilotlardan aldı.
Anlatılanlara göre pilotlar ve denizciler, hem çok büyük hem de her gün aynı yerde oluşan bu bulutu bir işaret noktası olarak kullanıyordu. Bulut bugün de Timor Denizi üzerinde yolculuk edenlere yön gösterebiliyor.
Bu düzenli fırtınalar bilim insanlarının da ilgisini çekti. Kasım-aralık 1995'te adalarda yürütülen Denizcil Kıta Fırtına Deneyi'nde (MCTEX), fırtınalarda çapı 8 milimetreye varan çok büyük yağmur damlaları gözlendi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın