Ev Yıkılsa Bile Kapıya Dokunamazlar: Tek Başına Ulusal Anıt Oldu
Bir yapının ulusal anıt ilan edilmesi şaşırtıcı değil. Ancak Hollanda’nın Haarlem kentinde koruma altına alınan şey bir ev, saray veya kilise değil; iki binanın arasında duran tek bir kapı. İlk bakışta sıradan görünen bu küçük geçit, 17. yüzyıldan kalan mimari ayrıntıları ve şehrin eski sokak düzenini günümüze taşıdığı için tek başına ulusal anıt kabul ediliyor.
Koruma altına alınan bina değil 17. yüzyıldan kalan geçidin kendisi
Haarlem’in tarihi merkezindeki Smedestraat 33 adresinde bulunan ahşap kapı, ilk bakışta çevresindeki yapılardan ayrılmıyor. Fakat ulusal anıt kayıtları incelendiğinde koruma statüsünün kapının yanındaki evlere değil, doğrudan küçük tuğla geçide verildiği görülüyor.17. yüzyılın ikinci yarısından kaldığı düşünülen geçidin üzerinde, tuğlalarla oluşturulmuş kör bir yuvarlak pencere bulunuyor. Açılmayan ve yalnızca mimari süsleme amacı taşıyan bu ayrıntı, geçidin koruma altına alınmasındaki en önemli unsurlardan biri.
Smedestraat 33 numaralı geçit, Hollanda’nın ulusal anıt envanterinde 19695 numarasıyla kayıtlı. Resmî tanımda da yapı, güzel biçimde örülmüş kör yuvarlak penceresi bulunan küçük bir geçit olarak anlatılıyor.
Küçük kapı Haarlem’in kaybolan sokak düzenini günümüze taşıyor
Kapının geçmişte kilitli olmadığı ve iki evin arasındaki dar bir sokağa açıldığı düşünülüyor. Bu geçit, ana caddenin gerisindeki evlere ve Wijngaardtuin isimli küçük bahçeye ulaşılmasını sağlıyordu. Böylece sokak cephesine doğrudan çıkışı bulunmayan yapılar da şehirle bağlantı kurabiliyordu.
Haarlem’in alışveriş bölgesi büyüdükçe eski evlerin zemin katları mağazalara dönüştürüldü. Binaların ön cepheleri vitrinlerle kaplanınca arka taraftaki evlere ve üst katlara ulaşmayı sağlayan geçitlerin büyük bölümü ortadan kalktı. Bazı üst katlar ayrı girişleri kalmadığı için yaşam alanı olmaktan çıktı ve depo olarak kullanılmaya başlandı.
Smedestraat’taki kapının önemi de burada ortaya çıkıyor. Koruma kararı yalnızca süslü bir kapıyı değil, geçmişte şehir hayatının nasıl düzenlendiğini gösteren küçük bir izi muhafaza ediyor. Bugün kilit eklenen geçit, çevresindeki konutlara ulaşmak için kullanılmaya devam ediyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Bir Yıl Boyunca Fil Dışkısından Tuğla Üretip Kule Yaptılar!
Mangal Yakıyor, Çadır Kuruyor, Fıkra Anlatıyor: Yeni Meslek Şaşırttı!
Yorum Yazın