Bir Şarkının Dilinize Takılıp Durmasının Bir Adı Var: Kurtulmanın Yolu Bile Bulundu
Sabah radyoda duyduğunuz bir şarkı akşama kadar kafanızda dönüp duruyorsa yalnız değilsiniz. Bu durumun bilimsel bir adı bile var: 'İstemsiz müzikal imgeleme'. Günlük dilde ise Almanca 'Ohrwurm' kelimesinden gelen 'kulak kurdu' (earworm) olarak biliniyor.
Psikologlar hangi şarkıların kafaya takıldığını, nedenini ve bu döngüden nasıl kurtulabileceğinizi araştırdı. Detaylar 👇
Kaynak: APA, University of Reading
Neredeyse herkes haftada en az bir kez yaşıyor
İngiltere'deki University of Reading'in aktardığı bir ankete göre insanların yüzde 90'ından fazlası haftada en az bir kez kafasına bir şarkı takılıyor. Bunların yüzde 15'i ise bu durumu 'rahatsız edici' olarak tanımlıyor.
Araştırmayı yöneten psikolog Dr. Phil Beaman'a göre bu deneyim yeni değil, en az 19. yüzyıla kadar uzanıyor. Edgar Allan Poe ve Mark Twain de ünlü eserlerinde bundan söz etmiş. Beaman, çoğu insanın bunu sadece birkaç dakika yaşadığını, ancak bazılarının iki üç gün boyunca aynı şarkıyı kafasında duyabildiğini ve bunun çok yıpratıcı olabileceğini söylüyor.
Kafaya en çok takılan şarkı: Lady Gaga'dan 'Bad Romance'
Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA) dergisinde yayımlanan ve kendi alanındaki ilk büyük ölçekli çalışma, 3 bin kişiye kafalarına en sık takılan şarkıları sordu. Listenin başında Lady Gaga'nın 'Bad Romance' şarkısı çıktı. Onu şu şarkılar izledi:
Kylie Minogue, 'Can't Get You Out Of My Head'
Journey, 'Don't Stop Believin''
Gotye, 'Somebody That I Used To Know'
Maroon 5, 'Moves Like Jagger'
Katy Perry, 'California Gurls'
Queen, 'Bohemian Rhapsody'
Listede Lady Gaga'nın 'Alejandro' ve 'Poker Face' şarkıları da yer aldı.
Bu şarkıların ortak bir formülü var
Çalışmanın başyazarı Dr. Kelly Jakubowski'ye göre kafaya takılan şarkıların üç ortak özelliği var. Birincisi, tempoları genellikle daha hızlı. İkincisi, akılda kalması kolay, alışılmış bir melodi yapıları var. Örneğin 'Daha Dün Annemizin' diye bildiğimiz 'Twinkle, Twinkle Little Star' şarkısındaki gibi, ilk bölümde yükselip ikinci bölümde alçalan bir melodi. Çocuk şarkılarının akılda kalmasının sırrı da bu.
Üçüncü özellik ise şarkıyı sıradan pop şarkılarından ayıran beklenmedik bir unsur: Ani notalar arası sıçramalar ya da normalden fazla tekrar. 'Bad Romance' nakaratı ve Deep Purple'ın 'Smoke On The Water' girişi buna örnek. Jakubowski, bu bulgularla hangi şarkının kafalara takılacağının bir ölçüde tahmin edilebileceğini söylüyor.
En pratik çözüm: Sakız çiğnemek
University of Reading'in 2015'te yaptığı araştırmada 98 gönüllüye David Guetta'nın 'Play Hard' ve Maroon 5'in 'Payphone' şarkıları dinletildi. Ardından katılımcılardan üç dakika boyunca şarkıyı düşünmemeye çalışmaları, aklına her geldiğinde de bir tuşa basmaları istendi.
Sakız çiğneyen katılımcılar şarkıyı, hiçbir şey yapmayan ya da parmağıyla masaya vuranlara göre daha az düşündü. Sakız, şarkıyı kafada 'duyma' sıklığını üçte bir oranında azalttı. Araştırmacılara göre çenenin hareketi, kafamızdaki şarkıyı 'içimizden söylememizi' engelliyor. Daha önceki çalışmalar da bir şeyi kendi kendine mırıldanmanın, hatta sadece çeneyi oynatmanın kısa süreli belleği ve sesleri hayal etmeyi etkilediğini göstermişti.
Uzmanın önerisi: Şarkıyı sonuna kadar dinleyin
Dr. Kelly Jakubowski'nin kafaya takılan şarkıdan kurtulmak için üç önerisi var:
Şarkıyla yüzleşin: Birçok kişi, şarkıyı baştan sona dinlemenin döngüyü kırmaya yardımcı olduğunu söylüyor.
Dikkatinizi dağıtın: Başka bir şarkı düşünün ya da dinleyin.
Kendi haline bırakın: Şarkıyı düşünmemeye çalışın ve kendiliğinden geçip gitmesini bekleyin.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bilim İnsanları "Kediler Neden Miyavlıyor?" Sorusunu Yanıtladı
Bugün 11.11 Bekarlar Günü! Peki Bekarlara Özel Bir Gün Nereden Çıktı?
Çocukların Özgüvenini Sessizce Etkileyen 5 Davranış
Yorum Yazın