Beyin Ameliyatı Sonrası Nadir Vaka: 28 Yaşındaki Adam İnsanların Yüzünde Kedisi Luna'nın Gözlerini Görüyor
ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan 28 yaşındaki Karl, beyninden damar yumağı alınan bir ameliyatın ardından garip bir görsel bozuklukla yaşıyor: Karşısındaki insanların yüzünde kedisi Luna'nın gözlerini görüyor. Dartmouth Koleji ve Brigham and Women's Hastanesi'nden araştırmacıların Cortex dergisinde yayımladığı vaka, beynin yüzleri nasıl işlediğine dair ender görülen bir pencere açıyor.
Kaynak: ScienceAlert, Popular Science, Gizmodo
Karl, sabah ilk olarak kedisini gördüğünde Luna'nın gözlerini ve çizgilerini insanların yüzünde görüyor.
Karl, ABD'nin kuzeydoğusunda yaşıyor ve evinde Luna adında gri tekir bir kedi besliyor. Araştırmacıların aktardığına göre bazı günler Luna'nın özelliklerini, yani badem biçimli göz çukurlarını, iri göz bebeklerini ve çizgilerini karşısındaki insanların yüzünde görüyor. Aktarılan özellikler yüze karışıyor ve bakış açısı ya da mesafe değiştikçe yüzle birlikte hareket ediyor.
Olay tek yönlü değil. Sabah gözüne ilk çarpan yüz bir insana aitse, bu kez o kişinin göz özellikleri Luna'nın ve başka insanların yüzünde beliriyor. Araştırmacıların makalede yazdığı ifadeyle bu durum 'çoğu zaman birkaç saat sürüyor, zaman zaman bütün gün devam ediyor.'
Belirtiler yaklaşık iki yıl önce, Karl'ın kanama riski taşıyan bir arteriovenöz malformasyon, yani damarların birbirine dolandığı bir yumak için ameliyat olmasının ardından başladı. Ameliyatta yüz işlemede kilit rol oynayan sağ şakak lobunun bir kısmı alındı. Karl'da palinopsi görülüyor: Daha önce görülen bir şey, ortadan kalktıktan sonra da görüş alanında tekrar beliriyor. Yüz bozulmaları ise prosopometamorfopsi (PMO) olarak adlandırılıyor ve halk arasında korkutucu görüntüler nedeniyle 'şeytan yüzü sendromu' diye de biliniyor.
Benzer bir vaka 1986'da da yaşanmıştı: Otobüsteki bir kadın, yolcuların yüzlerinde bir kanişin yüzünü görmüştü.
Araştırmacılar vakayı 1986'da yine Cortex dergisinde yayımlanan bir olguyla karşılaştırdı. 58 yaşındaki bir kadın, otobüste bir yolcunun kucağındaki kanişe baktıktan sonra diğer yolcuların hepsinin yüzünde köpeğin yüzünü görmüştü. Kadının inme geçirdiği düşünülüyordu ve tanıdığı insanları ile kendi dairesini tanımakta da zorlanıyordu. İki vakada da hayvan özellikleri yalnızca yüzlerde görülüyor, ağaç ya da mobilya gibi nesnelere geçmiyordu. Bu da beynin yüzleri diğer görsel girdilerden farklı işlediğine işaret ediyor.
Dartmouth Koleji'nde psikoloji ve beyin bilimleri profesörü olan çalışmanın baş yazarı Brad Duchaine, Karl'ın durumunun kanişli kadından farklı olduğunu vurguladı. Kadının vakasında yüzün tamamı kopyalanırken Karl'da yalnızca tek tek yüz özellikleri aktarılıyor. Duchaine'e göre bu, 'bireysel özelliklerin hafızadan çekilip o anki algıyı etkileyebildiğini' gösteriyor. Ekibin yorumuna göre beyin yüzleri parçalarına ayırıp depolanmış özelliklerle eşleştiriyor ve Karl'da depolanan bir özellik yüz algılama sisteminde takılı kalmış gibi görünüyor.
Karl'ın deneyimini görselleştirmek için Duchaine önce bir çizgi taslağı hazırladı, ardından yapay zekâ ile fotogerçekçi hâle getirdi. Görüntüler, Karl kendi gördüğüyle örtüştüğünü onaylayana kadar birlikte düzeltildi. Duchaine'in laboratuvarına bugüne kadar benzer yüz bozulmalarıyla 250'den fazla kişi ulaştı ve bu kişilerin bir kısmına psikiyatrik sorun olduğu söylenerek antipsikotik verilmiş. Oysa sorun görsel sistemde. Ekibin Karl'ı takip etmeyi sürdürmesi ve durumunun zamanla değişip değişmediğini izlemesi bekleniyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın