Şehirler Susuz Kalabilir! Dünyanın En İstilacı Türlerinden 'Zebra Midyesi' Türkiye'yi Tehdit Ediyor

 > -

Su borularına yapışarak tıkanmasına neden olabiliyor, barajların ömrünü yarıya indirebiliyor, hatta şehirleri susuz bırakabilecek kadar büyük bir tehlike haline gelebiliyor. Bütün bunları yapan boyları 1 ile 5 santimetre arasında değişen zebra midyeleri. Türkiye'de son 10 yılda gittikçe sayısı artan zebra midyelerinin yayılmasına karşı önlem alınmazsa şehirlerin susuz kalma ihtimalleri var... 

Zebra midyesi, Karadeniz, Hazar Denizi ve Aral Gölü’nün yerlisi.

Hürriyet gazetesinden Kardelen Koldaş'ın haberine göre Tuna havzasından Avrupa’ya, oradan da Kuzey Amerika’ya yayılan bu midye türü, adını sarı ve kahverengi çizgili kabuğundan alıyor. Boyları ise 5 santimetreye kadar çıkıyor.

Türkiye’de ilk olarak 1897 yılında Hatay’ın Asi Irmağın'da görüldü.

Son 10 yıldır Türkiye'de hızlıca yayılan zebra midyesi, üzerlerindeki iplikçilerle tutunabildikleri canlı-cansız her şeye yapışıyor ve kendi türleriyle birlikte koloni halinde yaşıyor. 

Dünyanın en istilacı midyeleri arasında gösterilen zebra midyelerinin dişileri yılda 1 milyon, hayatı boyunca da 5 milyonun üzerinde yumurta bırakıyor. Suyun geçtiği her sızıntıya ulaşıyor.

Eğer önlem alınmazsa bazı şehirlerin susuz kalma riski var.

Doğal ekosistemde sorun yaratmayan zebra midyeleri, içme suyu tesisleri, hidroelektrik santralları ve baraj göllerinde büyük sorunlara neden oluyor. Uzmanlar, Türkiye’nin dört bir yanındaki içme-sulama kaynaklarına yayılmış bu midyelere karşı sistematik önlemler alınmazsa, bazı şehirlerin susuz kalma riski altında olduğunu belirtiyor.

Amerika, zebra midyelerini temizlemek için yılda 5 milyar dolar harcıyor.

Amerika'nın her yıl 5 milyar dolar harcayarak baş edebildiği zebra midyeleri hakkında Devlet Su İşleri'nin 2005 yılında hazırladığı raporla, midyelerin 27 doğal göl, HES ve baraj gölüne yayıldığı tespit edildi.

Eski DSİ yöneticisi ve Hidropolitik Akademi Başkanı Dursun Yıldız, Türkiye’de baraj gölü ve HES’lerin yapımına hızla devam edildiğine dikkat çekti ve uyardı: ''Zebra midye tehdidi hızla artacak ve yayıldıktan sonra önlem alınması zor ve ekonomik olarak çok pahalı olacak.''

'Bir barajın ömrü 150 yıldır, örneğin, zebra midyesi bulaştığında ömrü yarı yarıya düşer'

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Naime Arslan, bu midye türünün özellikle HES’lere ve baraj göllerine çok büyük zararlar verdiğini söyledi. ''Bir barajın ömrü 150 yıldır, örneğin, zebra midyesi bulaştığında ömrü yarı yarıya düşer'' diyen Arslan, midyelerin popülasyonu yarı yarıya azaltabileceğini belirtti. 

Diğer canlıların yaşam alanını daraltan ve besinlerini tüketen zebra midyeleri, yavru balıkların hayatta kalma şansını düşürerek, balık çeşitliliğini de azaltıyor.

'Pompa istasyonu tanklarını açtığımız zaman yarısına kadar zebra midyesiyle dolmuştu'

Şanlıurfa’da arıtma tesisleri ile su tünelleri arasındaki 1.5 kilometrelik boru hattında görev yapan eski DSİ Genel Müdürlüğü İşletme ve Bakım Daire Başkan Yardımcısı Seyit Aksu, 2011 yılında pompa istasyonu tanklarını açtıklarında tankların yarıya kadar zebra midyesiyle dolu olduğunu gördüklerini anlattı.

Midyeler Ankara'nın içme suyunu tehdit ediyor.

Ayrıca, Ankara’nın suyunu sağlayan en önemli kaynaklardan Kesikköprü Barajı’nın midye istilası altında olduğunu belirten Aksu, ''O boruların içinin tamamen tıkanma riski de var. Komple tıkanırsa Ankara’ya su alamazlar'' ifadelerini kullandı.

'Tek çare ozon gazının yakıcı etkisi'

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ertan Ercan, bazı balık türlerinin bu midyeleri yediğini, fakat bunların midyeleri yok etmenin yanı sıra ekonomik değeri olan başka canlılara da zarar verebileceğini belirtti. Ercan’a göre en ideal yöntemin ozon gazının yakıcı özelliği kullanılarak bu midyeleri temizlemek.

Midyeler ilk olarak 1964 yılında kendini gösterdi.

Türkiye’de zebra midyesi kaynaklı sorunlar 1964 yılında Kovada I ve II HES’lerinde başladı. Midyeler, burada tünel ve boruları kaplayarak su akış hızını düşürdü.1997 yılında, Atatürk Barajı ve HES’inde bu midyelere tekrar rastlandı. Birecik Barajı, açıldıktan 2 ay sonra zebra midyeleri yüzünden neredeyse devre dışı kalacaktı.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Başlıklar

AnkaraEskişehirHatayMuğlaŞanlıurfayumurta
Görüş Bildir