15 Bin Yıllık Kil Figürlerde Çocukların Parmak İzleri Bulundu
İsrail'deki üç Natufi yerleşiminde bulunan kil figürler, Orta Doğu'da kilden figür yapma geleneğinin tarımdan ve çömlekçilikten çok önce başladığını gösteriyor. Kudüs İbrani Üniversitesinden arkeolog Laurent Davin ve ekibi, yaklaşık 15 bin ile 11 bin 650 yıl öncesine tarihlenen 154 kil parçayı PLOS One dergisinde yayımlanan çalışmada inceledi. Figürlerdeki parmak izlerinden, onları yapanlar arasında çocukların da bulunduğu anlaşılıyor.
Figürlerin çoğu kuş, biri dağ ceylanı olarak yorumlanıyor
Güney Levant'ta yaşayan Natufiler, yerleşik hayata geçen ilk avcı toplayıcı topluluklar arasında sayılıyor. Onların bugüne kadar bilinen figürleri çoğunlukla kemik ve taştan yapılmıştı. Yeni incelenen parçalar ise Karmel Dağı'ndaki el-Wad Terası, Celile'deki Hayonim Terası ve Yukarı Ürdün Vadisi'ndeki Eynan-Mallaha yerleşimlerinden çıkarıldı.
İncelenen 154 parçanın 15'i figür, geri kalanı ise silindir biçimli ve büyük olasılıkla figürlerden kopmuş gövde ve uzuv parçaları. Figürlerin on biri kuş biçiminde. Araştırmacılar bunların bir kısmını ördek ve kaz gibi su kuşlarına, kancalı gagalı olanları ise yırtıcı kuşlara benzetiyor. İki figür büyük olasılıkla çift toynaklı bir hayvanı, iki figür de insanı gösteriyor. Eynan-Mallaha'dan çıkan insan figürlerinden biri kolları olan bir üst gövde, öteki ise stilize bir yüz.
Hayvan figürlerinden biri, boynuz yuvaları ve yüzeyindeki renk deseni nedeniyle dağ ceylanı olarak yorumlanıyor. Bazı figürlerin yüzeyi demir bakımından zengin bir astarla boyanmış, boynuz ya da başlık gibi ayrıntılar için de kile çürüyebilen malzemeler yerleştirilmiş. Kuşların duruşları, ördeklerin kur davranışı gibi doğada yapılan gözlemleri yansıtıyor olabilir.
Parmak izleri çocukların da figür yaptığını gösteriyor
Araştırmacılar kil parçaların üzerinde kalan parmak izi çizgilerinin genişliğini ölçerek onları yapanların yaşını tahmin etti. Sonuçlar, figürlerin çocuklar, gençler ve iki cinsiyetten yetişkinler tarafından şekillendirildiğine işaret ediyor. Eynan-Mallaha'daki bir insan figüründe ve bir kuş figüründe çocuk parmak izleri bulundu. Davin, çalışmada en ilgi çekici bulduğu şeyin çocukların bu nesnelerin yapımına katıldığına dair kanıtlar olduğunu söylüyor.
Kil, yerleşimlerin dışından, büyük olasılıkla tatlı su kaynaklarının yakınından toplanmış ve evlerin bulunduğu alanlarda şekillendirilmiş. Figürler sıkıştırma, elde yuvarlama, katman ekleme, kazıma ve baskı gibi tekniklerle yapılmış. On beş figürün dokuzunda ve silindir biçimli parçaların yaklaşık yüzde 30'unda ateşle temas izi var ama pişirme sıcaklıkları henüz belirlenmiş değil.
Silindir biçimli parçalar ortalama 12 milimetre uzunluğunda ve yaklaşık 0,55 gram ağırlığında. Figürler küçük ve kırılgan, çoğu da parça halinde günümüze ulaştı. Araştırmacılar nesnelerin kısa süre kullanıldığını ve büyük olasılıkla toplumsal ya da mevsimlik etkinliklerle bağlantılı olduğunu düşünüyor.
Kil figürlerin Orta Doğu'da yaklaşık 11 bin 500 yıl önce, Neolitik dönemde tarımla birlikte yaygınlaştığı düşünülüyordu. Davin, bulguların insanlığın ilk köylerinde sanatsal ifadenin başlangıcına bakışı değiştirdiğini söylüyor. Ekip, Neolitik kültürün köklerinin tarımın başlangıcından daha eskiye uzandığını öne sürüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın