Psikologlar Bir Türlü Büyümeyen Yetişkinlerin Asıl Sebebini Anlattı
Sık sık iş değiştiren, sıkıldığı an yeni bir ilişkiye başlayan, faturaları ve önemli kararları hep başkasına bırakan biri var mı hayatınızda? Popüler psikolojide bu davranış kalıbının bir adı var: 'Peter Pan sendromu'.
Miami'de çalışan psikolog Mindy DeSeta bunu 'Bir yetişkinin büyümekte zorlanması' olarak tanımlıyor ve ekliyor: 'Yetişkinlik sorumluluklarından kaçıyorlar, gerçek hayatın işlerinden sıyrılıyorlar ve duygusal olarak olgunlaşmamış oluyorlar.' Real Simple'a konuşan psikologlar, sendromun nedenlerini ve ilişkilere etkisini anlattı.
Kaynak: Real Simple
Hayatı 20'li yaşlarda donmuş gibi
Adını hiç büyümek istemeyen masal kahramanı Peter Pan'dan alan bu kavram, Amerikalı psikolog Dan Kiley'nin 1983'te yayımladığı 'Peter Pan Sendromu: Hiç Büyümeyen Erkekler' kitabıyla yaygınlaştı. Ancak bu tıbbi bir tanı değil, popüler psikolojide kullanılan bir terim.
New York Üniversitesi psikiyatri bölümünden klinik psikolog Sabrina Romanoff, 'Bu sendromun bir numaralı belirtisi, kişinin biyolojik yaşı çok daha ileri olsa bile hayatının 20'li yaşlarda donmuş gibi görünmesi' diyor. Bu kişiler genellikle ev almak, para biriktirmek, hayat arkadaşı seçmek ya da çocuk sahibi olmak gibi uzun vadeli hedefler yerine alkol, anlık alışverişler ve gelip geçici ilişkiler gibi kısa vadeli zevkleri öne koyuyor.
Altında başarısızlık korkusu yatıyor
Psikolog Mindy DeSeta'ya göre bu sendromun kökeninde genellikle korku, özellikle de başarısız olma korkusu yatıyor. Bu kişiler yeterince iyi olmamaktan ya da akranlarına yetişememekten endişe ediyor. DeSeta, 'Yetişkinlik sorumluluklarından tamamen kaçmak, deneyip başarısız olma fikrinden daha güvenli hissettirebiliyor' diyor.
Bu durum hayatın her alanına yansıyabiliyor. Bu kişiler işe geç gelerek ya da görevlerini yarım bırakarak işlerini tehlikeye atabiliyor, ya da hiçbir işte terfi alacak kadar uzun kalmıyor. Evde giyecek temiz bir şey kalmayana kadar çamaşır yıkamayabiliyorlar. Partnerleri de onları çoğu zaman hırssız ve motivasyonsuz olarak tanımlıyor.
Neden erkeklerde daha sık görülüyor?
Peter Pan sendromu daha çok erkekler için kullanılıyor ama kadınlarda da görülebiliyor. Romanoff'a göre erkekler, kariyer ve maddi açıdan doğru noktaya geldiklerine inanana kadar düzen kurmayı erteliyor ve bu hazır olma hali çoğu zaman çevrelerindeki akranlarına bakılarak belirleniyor. Romanoff, 'Büyük şehirlerde yaşayan erkekler çok hazcı bir yaşam sürüyor, bırakması zor olan kendi yetişkin Disneyland'lerini yaratıyorlar' diyor.
Çocuklukta öğrenilenler de etkili. Kızlara geleneksel olarak yemek yapmak ya da küçük kardeşlere bakmak gibi bakım rolleri öğretiliyor. DeSeta, bir teoriye göre babaların da rol oynayabileceğini söylüyor: Soğuk ve mesafeli babalarla oğulları arasında güven gelişmiyor, oğullar teselli için annelerine yöneliyor ve bu duygusal olgunlaşmayı geciktirebiliyor.
İlişkide biri 'ebeveyn' olmak zorunda kalıyor
Çiftlerde partnerlerden biri, faturaları ödeyen, ev işlerini yürüten ve önemli kararları alan bir 'ebeveyn' rolüne bürünebiliyor. Diğeri ise bu sorumlulukları ihmal edip kararları partnerine bırakıyor.
DeSeta, 'Partnerinize ebeveynlik yapmak zorunda olduğunuzu hissettiğinizde ona karşı arzu duymak çok zor' diyor. Ona göre zamanla zihinsel ve fiziksel yükü taşıyan taraf kırgın ve yalnız hissetmeye, sonunda da partnerinden uzaklaşmaya başlıyor. İlişkiyi ayakta tutmak için partnerine güvenemediği için ona olan güvenini de kaybedebiliyor.
Ruh sağlığını da etkileyen bir kısır döngü
DeSeta'ya göre Peter Pan sendromu kişiyi hapsediyor ve potansiyelini sınırlıyor. Sonuç çoğu zaman duygusal tatminsizlik, yarım kalan hedefler, para sorunları, ilişki problemleri ve bir türlü yükselmeyen bir kariyer oluyor.
Romanoff ise bu kişilerin hızlı heyecan ve ödüllerden aldıkları dopamin hissine bağımlı hale gelebileceğini söylüyor: 'Bu o an iyi hissettirse de akranlarınız yetişkinlik yolunda gerçek adımlar atarken sizi yerinizde sayan bir kısır döngü.' Bu durum utanç ve kendinden şüphe duymaya yol açıyor, bu da döngüyü daha da güçlendiriyor.
Kaygı, depresyon ve yalnızlık hissi de sık görülüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Zeki İnsanların Kötü Alışkanlık Sanılan 6 Davranışı
Yorum Yazın