Okyanusun 4 Bin Metre Altında Kar Yağıyor: Beyaz Taneler Doğanın Korkutucu Yüzü Çıktı
Okyanusların karanlık derinliklerinde, yüzeyden dibe doğru süzülen beyaz taneler sürekli bir kar yağışı gibi görünüyor. Bilim insanlarının deniz karı dediği bu taneler buz değil, ölü plankton ve canlı atıklarından oluşuyor. NOAA'ya göre bu yağış, derin deniz canlılarının temel besin kaynağı.
Detaylar 👇
Deniz karı, okyanusun üst katmanlarından derinlere süzülen ölü bitki, hayvan ve atık parçalarından oluşuyor.
Deniz karı, okyanusun yüzeyine yakın katmanlarda ölen bitki ve hayvanların, dışkı parçacıklarının, kumun, isin ve diğer inorganik tozların birleşmesiyle oluşuyor. NOAA'ya göre bu parçacıklar, yeryüzündeki kara benzeyen beyaz ve kabarık görünümleri nedeniyle bu adla anılıyor. Taneler düşerken diğer parçacıkları da toplayarak büyüyor ve bazıları birkaç santimetre çapa ulaşabiliyor.
Yolculuğun süresi parçacığa göre değişiyor. NOAA, bazı tanelerin dibe ulaşmasının haftalar sürdüğünü belirtiyor. Alaska Körfezi'ndeki araştırmalara dayanan bir NOAA yazısına göre ise fitoplanktonun yoğun olduğu bölgelerde oluşan iri ve ağır kümeler yaklaşık 4 bin metre derinlikteki okyanus tabanına bir hafta içinde ulaşabiliyor.
Derin deniz canlıları için temel besin kaynağı olan deniz karı, karbonu da okyanusun dibine taşıyor.
Güneş ışığının ulaşmadığı derinliklerde fotosentez yapılamadığı için pek çok canlı, yukarıdan gelen bu malzemeyle besleniyor. Karanlık sulardaki hayvanların birçoğu deniz karını sudan süzüyor ya da deniz tabanında topluyor. NOAA bilim insanları, tanelerde birçok leşçil canlıyı besleyecek kadar karbon ve azot bulunduğunu ölçtü.
Yenmeyen kısım okyanus tabanında yumuşak bir çamura dönüşüyor. Derin okyanus tabanının yaklaşık dörtte üçü bu çamurla kaplı ve katman her milyon yılda 6 metreye kadar kalınlaşıyor. Deniz karı aynı zamanda biyolojik karbon pompasının ana taşıyıcısı. Yüzeydeki fitoplanktonlar atmosferden karbondioksiti alıyor, ölünce de içlerindeki karbon deniz karıyla aşağı taşınıyor. Derinlere ulaşan karbon yüzlerce ila binlerce yıl boyunca gömülü kalabiliyor.
MIT ve ortak kurumların yeni çalışması, bakterilerin deniz karındaki kalsiyum karbonatı çözerek karbonun batışını yavaşlatabileceğini gösterdi.
MIT, Woods Hole Oşinografi Enstitüsü ve Rutgers Üniversitesi araştırmacılarının 9 Mart 2026'da duyurduğu çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı. Ekip, deniz karına tutunan bakterilerin, parçacıkları batıran ağırlık görevindeki kalsiyum karbonatı çözebildiğini buldu. Bakteriler parçacığın organik maddesiyle beslenirken asidik atıklar salıyor ve bu atıklar minerali eritiyor.
Deney, deniz karına benzeyen yapay parçacıklarla küçük bir mikroakışkan çip üzerinde yapıldı. Kalsiyum karbonat en çok orta hızlarda çözündü. Çok yavaş batışta bakteriler oksijensiz kalıyor, çok hızlı batışta ise atıklar sudan hemen uzaklaşıyor. Çalışmanın ortak yazarlarından Andrew Babbin'e göre karbon beklendiği kadar derine ve hızlı inmeyebilir. Parçacıklar sığ sularda ne kadar uzun kalırsa karbondioksitin yeniden salınma ihtimali de o kadar artıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın