Odysseia Geri Dönüyor: 3.000 Yıllık Yolculuk Neden Hala Bitmedi?
Bugün dünyanın dört bir yanında milyonlarca sinemasever, Homeros'un yaklaşık üç bin yıl önce kaleme aldığı ölümsüz destan Odysseia'nın yeni sinema uyarlamasıyla yeniden buluşacak.
Aslında vizyona giren yalnızca bir film değil.
İnsanlık tarihinin en büyük yolculuklarından biri yeniden anlatılıyor.
Çünkü Odysseia, yalnızca bir kahramanın eve dönüş hikâyesi değildir.
İnsanın kendini bulma hikâyesidir.
Troya'dan Başlayan Bir Yolculuk
Her şey Troya Savaşı'nın sona ermesiyle başlar.
İthaka Kralı Odysseus, savaşı kazanmıştır.
Ancak asıl mücadele şimdi başlayacaktır.
Evine dönebilmesi tam on yıl sürecektir.
Bu on yıl boyunca karşısına;
Kiklop Polyphemos
Büyücü Kirke
Sirenler
Skylla ve Kharybdis
Kalypso
Poseidon'un öfkesi çıkar.
Bugün 'kahramanın yolculuğu' diye tanımladığımız anlatı modeli ilk kez bu destanda karşımıza çıkar.
Gerçekten Nerelerde Geçti?
İşte tartışma burada başlıyor.
Homeros hiçbir zaman kesin koordinatlar vermez.
Bu nedenle son 2.500 yıldır tarihçiler farklı görüşler ileri sürmektedir.
En çok kabul gören güzergâh şu bölgeleri kapsar:
Troya (Çanakkale)
Bozcaada (Tenedos)
Ege Adaları
Batı Anadolu kıyıları
Sicilya
Güney İtalya
Malta
İyon Denizi
İthaka
Bazı araştırmacılar ise Sirenler'in Anadolu kıyılarında yaşadığına inanır.
Kimileri Kalypso'nun adasını Malta olarak kabul eder.
Kimileri Kiklopların Sicilya'da yaşadığını söyler.
Belki de Homeros bunların hiçbirini tam olarak kastetmemiştir.
Çünkü önemli olan coğrafya değil, yolculuğun kendisidir.
Anadolu Bu Hikâyenin Tam Merkezinde
Bugün çoğu kişi Odysseia'yı yalnızca Yunan mitolojisinin bir parçası sanıyor.
Oysa destanın başlangıç noktası Anadolu'dur.
Troya bugün Türkiye sınırları içindedir.
UNESCO Dünya Mirasıdır.
Homeros'un yaşadığı düşünülen Smyrna (İzmir) da Anadolu'dadır.
Dolayısıyla Batı edebiyatının temellerinden biri aslında Anadolu kıyılarında doğmuştur.
Bu yalnızca Türkiye için değil, dünya kültür tarihi açısından da büyük bir değerdir.
Dünya Turizmine Etkisi
Odysseia yalnızca bir edebiyat eseri değildir.
Aynı zamanda dünyanın en büyük kültür rotalarından biridir.
Bugün;
Troya
İthaka
Sicilya
Malta
Yunan Adaları her yıl milyonlarca ziyaretçiyi bu hikâye sayesinde ağırlıyor.
Avrupa Birliği uzun yıllardır 'Odysseus Cultural Route' benzeri projeler üzerinde çalışıyor.
Çünkü insanlar artık yalnızca yer görmek istemiyor.
Hikâye yaşamak istiyor.
Destinasyonları unutulmaz yapan da tam olarak budur.
Christopher Nolan'ın Yorumu
Yeni film, Oscar ödüllü yönetmen Christopher Nolan'ın imzasını taşıyor.
Nolan, büyük ölçekli anlatıları yalnızca görsel bir şölen olarak değil, insan psikolojisinin derinliklerini keşfeden yapılar olarak ele almasıyla tanınıyor.
Bu nedenle Odysseia'nın da yalnızca antik çağın değil, günümüz insanının da hikâyesine dönüşmesi bekleniyor.
Bugün İçin Mesajı Ne?
Odysseus aslında hepimiziz.
Hayatımız boyunca farklı adalarda kayboluyoruz.
Bazen fırtınalarla mücadele ediyoruz.
Bazen yanlış yollara sapıyoruz.
Ama sonunda hepimizin ulaşmak istediği bir İthaka var.
Belki de Odysseia'nın üç bin yıldır unutulmamasının nedeni budur.
Çünkü insan değişiyor.
Teknoloji değişiyor.
İmparatorluklar yıkılıyor.
Ama eve dönme arzusu hiç değişmiyor.
Anadolu İçin Büyük Bir Fırsat
Yeni filmin dünya çapında yaratacağı ilgi, Türkiye açısından önemli bir kültür turizmi fırsatı olabilir.
Troya, Assos, Bozcaada, İzmir ve Batı Anadolu kıyıları; yalnızca arkeolojik alanlar olarak değil, Odysseia'nın anlatısıyla bütünleşen bir 'epik rota' olarak yeniden konumlandırılabilir.
Nasıl ki İspanya Don Kişot'u, İngiltere Kral Arthur'u, İskoçya Macbeth'i veya İtalya Dante'yi güçlü destinasyon markalarına dönüştürdüyse; Anadolu da Homeros ve Odysseia mirasını dünya kültür turizmine çok daha etkili biçimde kazandırabilir.
Belki de bugün vizyona giren film, sadece sinema salonlarını değil, Anadolu'nun binlerce yıllık hikâyelerini de yeniden dünyanın gündemine taşıyacaktır.
Medeniyetler yalnızca taşlarla değil, hikâyelerle ayakta kalır.
Ve bazı hikâyeler vardır ki...
Aradan üç bin yıl geçse bile insanlığa hâlâ yol göstermeye devam eder.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

