Milyonların Gözü Bu Tarihteydi: Kademeli Emeklilik Çıkacak Mı, Yaş ve Prim Şartları Nasıl Olacak?
Kademeli emeklilik çıkacak mı, Meclis'e ne zaman gelecek? 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olup EYT düzenlemesinin dışında kalan çalışanlar, bu soruların yanıtını bekliyor. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), 1999-2008 arasında işe girenler için yaş ve prim günü şartlarını yıl yıl artıran bir model hazırladı. İşte adım adım kademeli emeklilikte son durum.
Kademeli emeklilik Meclis'ten geçti mi, son durum ne?
Şimdilik yanıt hayır. Kademeli emekliliğe ilişkin yasalaşmış ya da yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor. Konu iki cephede takip ediliyor: Meclis'te ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda.
Meclis tarafında CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay'ın kanun teklifi gündemde. Teklif, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlara kademeli emeklilik hakkı tanınmasını ve esnaf ile memurlar için prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200'e indirilmesini öngörüyor. Sunulan bir teklifin yasalaşabilmesi için önce ilgili komisyonda görüşülmesi, ardından Genel Kurul'dan geçmesi gerekiyor.
Bakanlık tarafında ise EMADDER, hazırladığı modeli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileriyle yaptığı görüşmede masaya yatırdı. Bu görüşme, kademeli emeklilik başlığını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Ancak Bakanlık'tan ya da hükümetten gelen resmi bir takvim veya hazırlanmış bir teklif açıklaması yok.
Kademeli emeklilik nedir, kimleri kapsıyor?
Kademeli emeklilik, 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan ve EYT'den yararlanamayan çalışanlar için yaş ve prim günü şartlarını sigorta başlangıç yılına göre basamaklandıran modelin genel adı. EYT'de sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999 olarak belirlenmiş, bu tarihten sonra çalışma hayatına girenler yaş şartından muaf tutulmamıştı.
Bu yüzden birkaç ay arayla işe başlayan iki çalışanın emeklilik yaşı arasında yıllar fark olabiliyor. Kademeli emeklilik talebi, bu farkı yumuşatmayı hedefliyor.
EMADDER'in önerisi 1999-2008 arasında sigortalı olanları kapsıyor. Sık sorulan '2000 sonrası sigortalılar kademeli emeklilikten yararlanabilir mi?' sorusunun yanıtı da bu: Öneri geçerse 2000, 2001 ve sonraki yıllarda sigortalı olanlar tabloda kendi yıllarına denk gelen satırdan yararlanacak. Ancak bu şu an için bir öneri; kapsam yasal düzenlemeyle belirlenecek.
Kademeli emeklilik şartları neler, kaç yaşında ve kaç gün primle emekli olunur?
EMADDER'in önerisinde sigorta başlangıç yılı ilerledikçe yaş şartı her yıl bir yaş, prim günü şartı ise 75 gün artıyor. Kadınlar ile erkekler için yaş ve prim günü şartları şöyle sıralanıyor:
8 Eylül 1999-2000 arası sigortalılar: Kadın 43, erkek 45 yaş; 6.400 prim günü.
2001: Kadın 44, erkek 46 yaş; 6.475 gün.
2002: Kadın 45, erkek 47 yaş; 6.550 gün.
2003: Kadın 46, erkek 48 yaş; 6.625 gün.
2004: Kadın 47, erkek 49 yaş; 6.700 gün.
2005: Kadın 48, erkek 50 yaş; 6.775 gün.
2006: Kadın 49, erkek 51 yaş; 6.850 gün.
2007: Kadın 50, erkek 52 yaş; 6.925 gün.
2008: Kadın 51, erkek 53 yaş; 7.000 gün.
Bu rakamlar resmi bir model değil, derneğin bakanlığa sunduğu öneriyi yansıtıyor. Kesin şartlar yasal düzenleme netleştiğinde belli olacak.
Esnaf ve memur için prim günü 7 bin 200'e düşecek mi?
Cevdet Akay'ın teklifindeki en çok merak edilen madde, esnaf ve memurlar için aranan prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200'e indirilmesi. Teklif kabul edilirse hem emekliliğe kalan sürenin kısalması hem de prim yükünün hafiflemesi hedefleniyor.
Akay, teklifin gerekçesinde 1999 sonrasında sigortalı olanlar arasında prim günü açısından büyük farklar bulunduğuna dikkat çekiyor ve 1 Mayıs 2008'den sonra işe başlayan memur ve esnaf için prim şartının 9 bin güne çıkarılmasının yeni bir eşitsizlik doğurduğunu savunuyor.
Ancak bu madde de şimdilik teklif aşamasında. Düzenlemenin hayata geçmesi için komisyon ve Genel Kurul sürecinden geçmesi gerekiyor.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak, uzmanlar hangi tarihi işaret ediyor?
Kademeli emeklilik için kesinleşmiş bir tarih yok. SGK Uzmanı Ersin Bayav, olası bir düzenleme için 2027 yılını işaret ediyor ve 1999-2008 arasında sigortalı olanlar için aşamalı bir geçişten söz ediyor. Bu görüş, uzman değerlendirmesi niteliğinde; resmi bir takvim değil.
Bir düzenlemenin Meclis'e gelmesi için önce hükümetin ya da milletvekillerinin kanun teklifi hazırlaması, ardından teklifin komisyonda ve Genel Kurul'da kabul edilmesi gerekiyor. Şimdilik bakanlıktan yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor.
Gelişmeler olduğunda, 1999-2008 arasında sigortalı olanların kendi yıllarına denk gelen yaş ve prim günü şartlarını yasal düzenlemenin son haline göre kontrol etmesi gerekecek.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
SGK Uzmanı Ersin Bayav Kademeli Emeklilik İçin 2027 Yılını Açıkladı
Yorum Yazın