Güneş Yanığından Günler Sonra Gelen 'Cehennem Kaşıntısı' Kremle Daha da Kötüleşebiliyor
Güneşte uzun saatler geçirdikten birkaç gün sonra sırtınızda ya da omuzlarınızda dayanılmaz bir kaşıntı başladıysa bunun adını hiç duymamış olabilirsiniz. Yaşayanların 'cehennem kaşıntısı' dediği bu durum sıradan bir güneş yanığına benzemiyor; kaşıdıkça artan, iğne batar gibi hissettiren bir ağrıyla geliyor. Üstelik yanığa iyi gelmesi beklenen kremler çoğu zaman işe yaramıyor, hatta tabloyu ağırlaştırabiliyor. Bu tuhaf tepkiyi hem yaşayanlar hem de uzmanlar anlattı.
Kaynak: HuffPost
Kaşıntı güneş yanığından 1 ila 3 gün sonra, çoğu zaman bir duşun ardından başlıyor
İngilizcede 'Hell's Itch' diye anılan cehennem kaşıntısı tıbbi bir terim değil, yaşayanların taktığı bir lakap. Genellikle güneşte yandıktan ya da uzun süre güneşe maruz kaldıktan 1 ila 3 gün sonra ortaya çıkıyor. Tetikleyici çoğu zaman masum görünen bir şey oluyor: Bir duş, denize girmek ya da cilde sürülen bir krem.
Durumun herkesin kabul ettiği tanı ölçütleri henüz yok. Avrupa Dermatoloji ve Venereoloji Akademisi'nin klinik dergisinde yayımlanan bir vaka raporu, bu tabloyu kontrol edilemeyen bir kaşıntı ve ona eşlik eden saplanır gibi ağrılar olarak tarif ediyor. Kaşıdıkça rahatlamak bir yana, his daha da derinleşiyor.
Gölde yüzdükten birkaç gün sonra sırtında iğne batıyormuş gibi bir ağrı başladı
Yaşayanların anlattıkları, durumun ne kadar zorlayıcı olabileceğini gösteriyor. ABD'nin Kansas eyaletinde bir gölde tişörtsüz yüzen Johnny Hays, birkaç gün sonra sırtında aniden başlayan ağrıyla baş etmek zorunda kaldı. Rahatlamak için sürdüğü nane yağı durumu daha da kötüleştirdi; ona nefes aldıran ise çok sıcak bir duş oldu.
Sinema öğrencisi Cole Leighton ise bu kaşıntıyı iki kez yaşadı. Gittiği sağlık merkezinde verilen kaşıntı kremi şikayetlerini azaltmak yerine artırdı. Leighton'ı rahatlatan, bazı sporcu içeceklerinde bulunan beta-alanin adlı amino asit oldu.
Uzmanlar sorunu güneşten zarar gören cilt ile sinirler arasındaki iletişime bağlıyor
Bu deneyimlerin ardındaki mekanizma ise hala tam olarak çözülmüş değil, konuyla ilgili bilimsel yayınlar oldukça sınırlı. Öne çıkan teoriye göre güneşten zarar gören cilt ile sinir sistemi arasındaki sinyaller bozuluyor. Ultraviyole ışınların yol açtığı iltihap, kaşıntı ve ağrıyı taşıyan sinir liflerini aşırı hassas hale getiriyor olabilir.
Araştırmacılar özellikle sinir kaynaklı iltihap, sinir büyüme faktörü ve ciltte ısıya duyarlı TRPV1 ile TRPV4 reseptörleri üzerinde duruyor. Bir başka vaka çalışması da bu ihtimalleri tartışıyor. Ancak hepsi şimdilik kanıtlanmış mekanizmalar değil, güçlü tahminler.
Kimine çok sıcak duş iyi geliyor, kimininse kaşıntısını nemlendirici artırıyor
Kesin bir tedavisi olmadığı için yaşayanlar deneme yanılma yoluna gidiyor. Paylaşılan yöntemler arasında ağrı kesiciler, alerji ilaçları, çok sıcak duş, bölgeye saç kurutma makinesi tutmak ve nane yağı var. İşin tuhaf yanı, birine iyi gelen yöntem bir başkasında durumu kötüleştirebiliyor. Aloe vera ve klasik güneş sonrası losyonlarının ise birçok kişide kaşıntıyı artırdığı belirtiliyor.
2025'te yayımlanan bir vaka çalışması beta-alanini hızlı etki gösterebilecek bir seçenek olarak andı. Yine de çalışma, etkinliğin şimdilik kişisel deneyimlere dayandığını ve kontrollü araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Beta-alanin içeren antrenman öncesi ve enerji içecekleri yüksek miktarda kafein barındırabiliyor; özellikle kalp rahatsızlığı ya da yüksek tansiyonu olanların bunları doktora danışmadan kullanmaması gerekiyor.
Doktorlar buzu doğrudan cilde koymamayı ve bazı belirtilerde vakit kaybetmemeyi öneriyor
Acil tıp uzmanı Dr. Jordan Wagner bol su içmeyi ve bölgeye serin kompres uygulamayı öneriyor, ancak buzun doğrudan cilde konmaması gerektiğini hatırlatıyor. Güneşten uzak durmak, kaşımamak, yoğun parfümlü ve etkisi kanıtlanmamış ürünlerden kaçınmak da önerileri arasında. Hamileler, çocuklar ve düzenli ilaç kullananlar reçetesiz bir ilaca başvurmadan önce eczacıya ya da doktora danışmalı.
Şikayetler şiddetlenir ya da geçmezse; yaygın su toplama, ateş, kusma, bilinç bulanıklığı, bayılma, enfeksiyon belirtileri, gözlerde sorun veya nefes darlığı görülürse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna gidilmesi gerekiyor.
En iyisi ise işi baştan şansa bırakmamak. Güneşli günlerde en az 30 faktörlü, geniş spektrumlu bir güneş kremi sürmek, düzenli aralıklarla yenilemek, gölgeyi ve koruyucu kıyafetleri tercih etmek hem bu kaşıntının hem de erken cilt yaşlanmasından cilt kanserine uzanan uzun vadeli hasarın riskini azaltıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Güneş Kremi Sürmeyi Alışkanlık Haline Getirenlerin 10 Ortak Özelliği
Yorum Yazın