Gökyüzü Turuncuya Döndü: Dumanı Dağıtmak İçin Havadan Kuru Buz Operasyonu Başlattılar
Endonezya, on yılı aşkın sürenin en ağır orman yangını sezonunu yaşıyor. Yangınlardan yükselen duman bazı şehirlerde gökyüzünü turuncuya boyarken, aylardır süren mücadelede alışılmış yöntemler yetersiz kaldı. Yetkililer bu kez dumanı dağıtmak için havadan kuru buz atmayı denemeye başladı.
Kaynak: The Guardian
Uçaktan bırakılan 1,5 ton kuru buzun hedefi Palembang oldu
Kuru buz denemesinin ilk adresi, dumandan en çok etkilenen bölgelerden biri olan Güney Sumatra oldu. Perşembe günü küçük bir uçak, eyaletin başkenti Palembang ve çevresine yaklaşık 1,5 ton kuru buz parçacığı bıraktı. Uçuş öncesinde Güney Sumatra Valisi Herman Deru'nun eldivenli eliyle kuru buzu gösterdiği anlar da kameralara yansıdı.
Kuru buz, karbondioksitin katı hali. Planı açıklayan Siyasi ve Güvenlik İşlerinden Sorumlu Koordinatör Bakan Dudung Abdurachman, denemenin doğrudan Devlet Başkanı Prabowo Subianto'nun talimatıyla yapıldığını söyledi. Bakana göre amaç yağmur yağdırmak değil, atmosferin alt katmanlarına sıkışan dumanı dağıtıp yukarı çıkmasını sağlamak. Abdurachman, sonuçların önce gözlemleneceğini belirterek 'Deneme başarılı olursa Orta Kalimantan ve çevresi gibi dumanın merkezindeki diğer bölgelerde de devam edeceğiz' dedi.
Orta Kalimantan'da hava kirliliği tehlike sınırının dört katına çıktı
Bakanın sıradaki hedef olarak işaret ettiği Orta Kalimantan, krizin en ağır yaşandığı yer. Eyaletin başkenti Palangkaraya'da çarşamba gecesi gökyüzü koyu turuncuya döndü, perşembe gününe ise kirli sarı bir renkle girildi. Bazı noktalarda görüş mesafesi birkaç on metreye kadar indi.
Endonezya'nın hava kirliliği endeksi ISPU, çarşamba günü bölgede 1.200'ün üzerine çıktı. Endekste 300 ve üzeri değerler 'tehlikeli' kabul ediliyor, yani ölçülen kirlilik bu sınırın dört katını aştı. Ülke genelinde on binlerce kişi dumana bağlı solunum yolu şikayetleriyle tedaviye başvurdu.
Bulut tohumlama ve helikopterle su atma dumanı dağıtmaya yetmedi
Kuru buz fikri, haftalardır süren diğer yöntemlerden beklenen sonucun alınamamasıyla gündeme geldi. Yetkililer bir süredir bulutlara gümüş iyodür gibi maddeler serperek yağmur yağdırmaya çalışıyor, sahada ise orduyla birlikte onlarca helikopter görev yapıyor. Ancak yoğun duman görüşü düşürdüğü için helikopter seferleri zaman zaman aksıyor. Endonezya geçen ay Malezyalı ekiplerin de ortak sınır boyunca bulut tohumlama yapabilmesi için hava sahasını açtı.
Yeni yönteme temkinli bakan uzmanlar da var. Avustralya'daki Yeni Güney Galler Üniversitesi'nin (UNSW) orman yangınları araştırma grubundan Rick McRae, kuru buzun bir süreliğine yerel bir rahatlama sağlayabileceğini söylüyor. McRae'ye göre asıl sorun şu: Hava sistemleri doğudan batıya hareket ettiği için bölgeye sürekli yeni duman taşınıyor. Bu da kalıcı bir çözümden çok bitmeyen bir mücadele anlamına geliyor.
Ocak ayından bu yana yaklaşık 900 bin hektar alan yandı
Dumanın bu kadar inatçı olmasının nedeni yangınların hem büyüklüğü hem de türü. Ocak ayından bu yana Endonezya genelinde yaklaşık 900 bin hektar alan yandı. Olağan dışı güçlü El Nino'nun getirdiği kuraklık, palmiye yağı gibi ürünler için arazi açmak amacıyla yapılan kesip yakma uygulamalarıyla birleşince tablo ağırlaştı. Dumanın büyük kısmı ise kuruyan turbalıklarda toprağın altına doğru ilerleyen ve suyla söndürülmesi oldukça zor yangınlardan geliyor.
Krizin hukuki boyutu da büyüyor. Polis 200'ü aşkın kişiyi ve 9 şirketi şüpheli olarak belirledi, geçen hafta açılan toplu davada ise hükümet 'ağır ihmalle' suçlandı. Duman çoktan sınırları da aştı: Singapur, Malezya ve Filipinler'de hava kalitesi sağlıksız seviyelere indi. Doğu Timor perşembe gününden itibaren ülke genelinde okulları üç gün süreyle kapattı, Singapur ise dumana bağlı tedavi masraflarına destek vermeye ve N95 maske dağıtmaya başladı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Endonezya'da Orman Yangınlarının Ardından Gökyüzü Sarıya Döndü
Yorum Yazın