Emekli Olacaklar e-Devlet'te K, Ş ve S Harfi Olanlar Dikkat!
Emeklilik başvurusu yapmaya hazırlananlar için kritik bir uyarı geldi. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, e-Devlet'teki hizmet dökümünde görünen prim gün sayısının her zaman emekliliğe esas geçerli gün anlamına gelmediğini hatırlattı. Erdursun'a göre gözden kaçan birkaç günlük hata, emekli aylığının yıllar sonra kesilmesine ve alınan maaşların geri istenmesine yol açabiliyor. e-Devlet'te yer alan K, Ş ve S harfi olanlar için ise yeni bir uyarı yapıldı.
2027'de En Düşük Emekli Maaşı Ne Kadar Olmalı?
e-Devlet’te 6 bin gün görünüyor ama emeklilik çıkmıyor. 5 gün eksikle emeklilik şartı kaçıyor.
Dünya gazetesindeki köşesinde emeklilik öncesinde yapılan hatalara dikkat çeken Erdursun, SGK kayıtlarındaki toplam gün sayısına bakıp doğrudan başvuru yapmanın yaygın ama riskli bir alışkanlık olduğunu vurguladı. Üstelik emekli aylığının bağlanmış olması da sonradan ortaya çıkabilecek geçersiz hizmetlere karşı kesin bir güvence sağlamıyor.
Erdursun'un verdiği örnek, meselenin ne kadar ince bir çizgide durduğunu gösteriyor. SSK'dan emekli olabilmek için 5 bin 975 prim gününe ihtiyaç duyan bir sigortalının dökümünde 6 bin gün görünse bile, bunun 30 günü geçersiz sayılırsa geçerli gün sayısı 5 bin 970'e düşüyor. Yani kâğıt üzerinde fazlası varmış gibi görünen kişi, aslında 5 gün eksikle emeklilik şartını kaçırmış oluyor.
Hatırlatmak gerekirse EYT kapsamında, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için 4/A (SSK) statüsünde normal emeklilikte 5 bin ile 5 bin 975 gün arasında değişen prim şartı ile kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresi aranıyor. 4/B (Bağ-Kur) tarafında ise prim şartı kadınlarda 7 bin 200, erkeklerde 9 bin gün. Kısmi emeklilik ve özel durumlar ise farklı değerlendiriliyor.
Erdursun bu yüzden gerekli gün sayısının tam sınırda bırakılmamasını öneriyor. Uzmana göre mümkünse 5, 10 ya da 15 günlük küçük bir geçerli prim fazlası, olası kayıt ve hesap farklılıklarına karşı koruma sağlayabilir. Ancak bu fazlalık, sahte ya da hukuken geçersiz bir hizmeti geçerli hale getirmiyor.
e-Devlet'te K, Ş ve S harfleri ne anlama geliyor?
e-Devlet'ten SGK tescil ve hizmet dökümünü alıp her ayı tek tek incelemek gerekiyor. Aynı tarihlerde farklı işyerlerinden ya da farklı sigortalılık statülerinden bildirim olup olmadığına, yıllık toplamların 360 günü aşıp aşmadığına bakılmalı. Ekranda görünen 4/A, 4/B ve varsa 4/C günlerinin toplamı, emekliliğe esas geçerli toplam anlamına gelmiyor.
Hizmet dökümündeki işaretler de ayrıca önem taşıyor. SGK kayıtlarında K (kontrollü), Ş (şüpheli) ve S (sahte) işyeri kodlarıyla karşılaşılabiliyor. Erdursun, K ya da Ş işaretli her hizmetin otomatik olarak geçersiz sayılmadığını, incelemenin sonucuna bakmak gerektiğini belirtiyor. Ancak fiilen çalışılmadığı halde sigortalı gösterilen dönemler tespit edilirse bu günler iptal edilebiliyor. Uzman, fiili çalışmaya dayanmayan günlere güvenerek emeklilik planı yapılmaması gerektiğini söylüyor.
Emeklilik yıllar sonra iptal edilebilir, ödenen maaşlar ve sağlık giderleri geri istenebilir.
SGK uzmanı Özgür Erdursun'un en çarpıcı uyarısı, sorunun emekli olduktan sonra da ortaya çıkabilmesi. Yıllar sonra yapılan denetimlerde bazı prim günlerinin sahte sigortalılık ya da çakışma gibi nedenlerle geçersiz olduğu anlaşılırsa ve geçerli gün sayısı gereken sınırın altına inerse, aylığın kesilmesi ya da emeklilik işleminin iptali gündeme geliyor.
Bu durumda o güne kadar ödenen aylıklar ile kurumun karşıladığı sağlık giderleri de geri istenebiliyor. 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesine göre geri ödemede kusur, kurum hatası, süre ve faiz koşulları her dosyada farklı değerlendiriliyor; yine de mali risk oldukça büyük.
Bağ-Kur'lular için bir de borç şartı var. 4/B'den aylık bağlanabilmesi için prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Erdursun, dilekçe öncesinde borcun sorgulanmasını, ödeme yapıldıysa sistemden düştüğünün kontrol edilmesini ve dekontun saklanmasını öneriyor. Ayın 15'inde ekranda 30 gün görünmesinin, o ayın tamamının kazanılmış sayıldığı anlamına gelmeyebileceğini de hatırlatıyor.
Başvuru tarihiyle ilgili yaygın bir yanlış da bulunuyor. 4/A ve 4/B'de yaşlılık aylığı, şartlar sağlandığı sürece yazılı başvuruyu izleyen ayın ilk gününden başlıyor. Ekimin 3'ünde de 28'inde de başvuran biri, diğer koşullar aynıysa ilk aylığını 1 Kasım itibarıyla hak ediyor. Yani sırf maaş erken bağlansın diye ayın ilk günü başvurmaya gerek yok.
Başvurular e-Devlet'teki 'Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi' hizmetinden ya da SGK müdürlüklerinden yapılabiliyor. Ancak Erdursun'un altını çizdiği gibi, başvurunun sistemde alınmış olması emeklilik şartlarının kesinleştiği anlamına gelmiyor; son sözü SGK'nın incelemesi söylüyor. Tereddüt edilen kayıtlar için kurumdan yazılı bilgi istemek, yıllarca emek verilen hakkı korumanın en sağlam yolu olarak öne çıkıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın