Çölün Ortasına Kurdukları Dev Aynalar Beklenmedik Bir Çözüm Getirdi
Güneş panelleri günün sonunda ışık azaldıkça daha az elektrik üretiyor. Fas'taki Noor Ouarzazate güneş kompleksi ise bu soruna farklı bir yöntemle yaklaşıyor: Aynalarla topladığı ısıyı erimiş tuzlarda saklıyor ve güneş battıktan sonra da elektrik üretebiliyor.
Gelin birlikte bakalım.
Kompleks yaklaşık 3 bin hektara yayılan dört santralden oluşuyor.
Fas'ın güneydoğusundaki Noor Ouarzazate, 2016 ile 2018 arasında aşama aşama devreye alındı ve toplam 580 megavat güce sahip. Dünyanın en büyük güneş komplekslerinden biri olarak gösterilen tesiste Noor I, Noor II ve Noor III aynalı santraller yer alıyor. Dördüncü santral Noor IV ise 72 megavat gücünde ve güneşi takip eden panellerle çalışıyor.
Proje kamu ve özel sektör ortaklığıyla hayata geçirildi. Finansmanında Dünya Bankası, Afrika Kalkınma Bankası, Fransız Kalkınma Ajansı ve Avrupa Yatırım Bankası yer aldı. Hedef yalnızca elektrik üretmek değil, Fas'ın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltmak ve ülkede yenilenebilir enerji sanayisini büyütmekti.
Üç santralde elektrik, aynaların ürettiği ısıdan elde ediliyor.
Noor I, II ve III'te güneş ışığı doğrudan elektriğe çevrilmiyor. Aynalar ışınları yoğunlaştırarak ısı üretiyor, bu ısıyla elde edilen buhar da elektrik üreten türbini döndürüyor. Bu teknoloji yoğunlaştırılmış güneş enerjisi (CSP) olarak biliniyor.
Noor III'te ise yaklaşık 243 metre yüksekliğinde bir güneş kulesi bulunuyor. Santral, topladığı ısıyı saklamak için erimiş tuzları kullanıyor.
Erimiş tuz, gün içinde toplanan ısıyı akşam saatlerine taşıyor.
Noor'u benzerlerinden ayıran asıl özellik, santrallerine eklenen ısı depolama sistemleri. Noor I 3 saatlik depolama kapasitesine sahip. Noor III'te kullanılan erimiş tuzların sıcaklığı ise yaklaşık 565 dereceye ulaşabiliyor. Tuzda saklanan bu ısı, güneş battıktan sonra elektrik üretmeye devam etmek için kullanılıyor.
Böylece üretimin bir kısmı şebekenin ihtiyacına göre ayarlanabiliyor. Bu da özellikle günün sonunda güneş panellerinin üretimi düştüğünde işe yarıyor. Yine de kompleksin tamamı 24 saat kesintisiz çalışmıyor; örneğin Noor IV'te ısı depolama sistemi yok.
Ancak sıcak tuzu saklayan tanklar santrale zaman zaman sorun çıkarıyor.
Noor III, Şubat 2024'te tuz tankında sızıntı tespit edilince durduruldu ve ancak Nisan 2025'te yeniden çalışabildi. Santralin ana ortağı ACWA Power, bu duruşun 47 ila 51 milyon dolar gelir kaybına yol açtığını açıkladı. Temmuz 2026'da aynı tankta yeni bir sızıntı bulundu ve santralin Ekim'e kadar kapalı kalması bekleniyordu.
Mühendislere göre bu arızalar genellikle tankın farklı bölümlerinin farklı hızlarda ısınıp soğumasından kaynaklanıyor. Bu durum çelik tabanı bükebiliyor ve kaynak yerlerini çatlatabiliyor. 2026'da yeni bir depolama tankı da tesisin güvenilirliğini artırmaya yönelik programın merkezinde yer alıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın