Bilim İnsanları Açıkladı: Yaşlanmayı Yavaşlatan 10 Sağlıklı Beslenme Şekli Belli Oldu
Almanya'daki Nörodejeneratif Hastalıklar Merkezi'nin (DZNE) yaklaşık 7 bin 500 yetişkinle yaptığı çalışmada, aralarında Akdeniz, DASH ve MIND diyetlerinin de bulunduğu 10 sağlıklı beslenme düzeninin hepsi daha yavaş biyolojik yaşlanmayla ilişkilendirildi. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmaya göre en iyi diyet diye tek bir model yok; önemli olan, sağlıklı sayılan düzenlerden birine ne kadar yaklaşıldığı.
[Kaynak: ScienceAlert]
Akdeniz'den İskandinav mutfağına kadar 10 beslenme düzeni biyolojik yaşa göre tartıldı.
Araştırma ekibi, Bonn'daki Rhineland Çalışması'na katılan 30 yaş üstü 6 bin 470 kişiyi merkeze aldı. Bulgular, Potsdam'daki EPIC-Potsdam Çalışması'ndan 1.034 kişiyle yeniden sınandı ve benzer ilişkiler ortaya çıktı.
Listede Akdeniz diyeti, Nordik diyet, DASH (hipertansiyonu durdurmaya yönelik beslenme yaklaşımı) ve MIND (Akdeniz ile DASH'in beyin sağlığı için birleştirilmiş hali) yer alıyor. Bunlara Alternatif Sağlıklı Beslenme Endeksi (AHEI-2010) ile EAT-Lancet diyeti de eklendi. Her katılımcının beslenmesi bu ölçütlerin hepsine göre ayrı ayrı puanlandı.
Bitki temelli endekslerde sağlıksız versiyonun puanı düştükçe yaşlanma da yavaşlıyor.
On ölçütün üçü bitki temelli beslenmeye bakıyor: genel Bitki Temelli Diyet Endeksi (PDI), Sağlıklı Bitki Temelli Diyet Endeksi (hPDI) ve Sağlıksız Bitki Temelli Diyet Endeksi (uPDI). Sonuncusu rafine tahılları, şekerli içecekleri ve işlenmiş ürünleri de bitkisel sayıyor.
Bu yüzden uPDI'de tablo ters işledi. Aynı durum, vücuttaki iltihap yükünü ölçen Diyet Enflamatuar Endeksi (DII) için de geçerli. İki ölçütte de puan ne kadar düşükse, yani beslenme ne kadar az sağlıksız ya da iltihaplandırıcıysa, biyolojik yaşlanma o kadar yavaş seyretti.
Kan örneklerinde yaklaşık 850 bin DNA noktası incelendi, üç ayrı epigenetik saat kullanıldı.
Biyolojik yaş, takvim yaşından farklı olarak hücrelerin ne kadar yıprandığını gösteriyor. Ekip bunu, DNA üzerindeki kimyasal etiketlerin (DNA metilasyonu) yaşla birlikte değişmesinden yararlanan epigenetik saatlerle ölçtü. Çalışmanın ilk yazarı Juliana Tavares, 'Biyolojik yaşlanmayı DNA metilasyonundan okumak için üç farklı yaklaşım, yani epigenetik saat kullandık' dedi.
İncelenen DNA noktası sayısı yaklaşık 850 bin. Bu rakam, konuyla ilgili önceki çalışmaların çoğunun kabaca iki katı. DASH ve Nordik diyet puanları, üç saatin üçünde de özellikle tutarlı bir ilişki gösterdi.
Etkilenen biyolojik yolların yüzde 70'inden fazlası ortak, DASH kalbe MIND beyne özel iz bıraktı.
Diyetlerin etkilediği biyolojik yolların yüzde 70'inden fazlası birbiriyle örtüştü. Bunlar hücre yapısı, hücre sinyalleşmesi ve metabolizmayla ilgili süreçler. Yani farklı tabaklar, vücutta büyük ölçüde aynı kapıyı açıyor.
Yine de bazı farklar var. Yalnızca DASH diyetinde kalple ilişkili yollar öne çıkarken, yalnızca MIND diyetinde biliş ve hafızayla bağlantılı yollar görüldü. DZNE'den Prof. Monique Breteler etkinin boyutunu şöyle özetledi: 'Etkiler çok büyük değil ama ölçülebilir ve önleme açısından anlamlı.'
Araştırmacılara göre tek bir doğru diyet yok, mükemmel olmak da şart değil.
Katılımcıların çok azı bütün ölçütlerde yüksek puan aldı; bir diyette başarılı olan biri, başka birinde düşük kalabiliyordu. Tavares'e göre bu, mesajı da sadeleştiriyor: 'Mükemmel bir diyete ihtiyacınız yok. Belki de buradaki en pratik mesaj bu.' Ekip, sağlıklı tek bir diyet yerine 'bir dizi olası diyet' bulunduğunu vurguladı.
Dikkat çeken bir ayrıntı da sigara kullananlarda çıktı. Diyet ile yaşlanma arasındaki bağ en güçlü bu grupta görüldü, ancak sigara içenler içmeyenlerden daha sağlıklı beslenmiyordu. Araştırmacılar bunun biyolojik nedenini henüz bilmiyor.
Sonuçlar neden-sonuç bağı kurmuyor, uzun dönemli çalışmalar bekleniyor.
Çalışma gözlemsel olduğu için beslenmenin yaşlanmayı yavaşlattığını kanıtlamıyor, yalnızca ikisi arasında bir ilişki gösteriyor. Veriler de tek bir zaman noktasından geliyor; diyet değiştiğinde DNA metilasyonunun nasıl değişeceğini görmek için daha uzun takipler gerekiyor. Katılımcıların tamamı Alman yetişkinlerden oluştuğu için bulguların başka toplumlara aynen uyup uymayacağı da açık değil.
Epigenetik saatler şimdilik rutin tıbbi test değil, araştırma aracı olarak kullanılıyor. Breteler'e göre yaşlanma hızını yavaşlatmak demans ve kalp-damar hastalıkları gibi yaşa bağlı rahatsızlık risklerini azaltabilir. Bu etkinin gerçekte ne kadar olduğunu ise yeni çalışmalar gösterecek.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Şekersiz Ürünlerdeki 6 Tatlandırıcı Beyin Yaşlanmasını Hızlandırabilir!
Beyni Yaşlanmaya Karşı Koruyabilen Hobi: Beynin Yapısını Değiştiriyor
Yorum Yazın