115 Milyon Yıllık Dinozor Kemiğinde İlk Kez Kan İzi Çıktı
Dinozorlardan bize genellikle kemikler, ayak izleri ve şanslıysak deri izleri kalıyor. Kanın milyonlarca yıl dayanabileceğine ise pek ihtimal verilmiyordu. Brezilya'da bulunan bir fosil bu düşünceyi değiştirebilir!
PNAS dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 115 milyon yıllık bir dinozorun kemiklerinde mineralleşmiş kırmızı kan hücreleri bulundu. Daha da önemlisi, hücrelerin içinde kana rengini veren hemoglobinin bir parçası olan hem molekülünün izlerine ilk kez kimyasal olarak ulaşıldı.
Fosil genç bir dinozora ait
Fosiller, Erken Kretase döneminde bugünkü Brezilya'nın kuzeydoğusunda yaşamış etçil bir dinozor olan Aratasaurus museunacionali'ye ait. 2008'de Ceará eyaletindeki bir alçı taşı ocağında bulunan hayvanın 3 metreden uzun ve yaklaşık 34 kilo olduğu tahmin ediliyor. Ancak kemikler genç bir bireye ait, yani yetişkinleri muhtemelen daha büyüktü.
Araştırmacılar bacak kemiklerinden alınan son derece ince kesitleri mikroskop altında inceledi. Kemiklerin içindeki damar kanallarında çok sayıda kırmızı kan hücresi korunmuştu. Daha önceki çalışmalar da fosillerde kan hücresine benzeyen yapılar bildirmişti, ama bu hücrelerin içinde hem molekülü ilk kez kimyasal olarak tespit edildi. Ekip ayrıca kolajen gibi biyomoleküllerin yapı taşı olan amino asitlere de ulaştı.
Bu dayanıklılığın sırrı hausmannit adlı bir manganez oksit minerali. Hücreleri saran bu mineral, adeta doğal bir zaman kapsülü gibi hassas yapıları milyonlarca yıl korumuş. Ekibe göre dinozorun ölümünün hemen ardından oksijeni az, mikropları bol bir ortamda hızla gömülmesi de bu süreçte etkili olmuş.
Bu keşif neden bu kadar önemli?
Çalışmayı yürüten Curtin Üniversitesi'nden Prof. Kliti Grice, keşfi 'dönüm noktası' olarak nitelendiriyor. Üniversitenin açıklamasına göre bulgular, hemoglobin gibi bazı biyomoleküllerin bu kadar uzun süre dayanamayacağı varsayımını sarsıyor. Bu tür kalıntılar, kanın evrimini, dinozorların metabolizmasını ve ne kadar hareketli olduklarını anlamak için yeni bir pencere açabilir.
Keşfin bir de uzay boyutu var. Bu kadar hassas moleküller uygun koşullarda milyonlarca yıl korunabiliyorsa, benzer yaşam izleri başka gezegenlerde de varlığını sürdürüyor olabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın